ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΡΩΜΑΝΟΣ 

ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΑΝΤΟΝΑΣ 

Σημαντικές διακρίσεις 

στον Βόλο και στην Καρλσρούη

 Αριστείδης Ρωμανός (φωτο Γ. Τριανταφύλλου) αριστερά, Αριστείδης Αντονάς (φωτό από το εξώφυλλο του βιβλίου: Testing the Ordinary​, das Konterfei, Vienna, Austria. Ed. Robert Jelinek.) δεξιά

Προετοιμάζοντας την παρουσίαση της ανάρτησης για την πρόσφατη ανακήρυξη του Αριστείδη Ρωμανού σε επίτιμο διδάκτορα από το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, ένα αιφνίδιο νέο κατέφθασε για έναν ακόμη Αριστείδη, τον γνωστό Αντονά γιο της Σουζάνας και του Δημήτρη Αντωνακάκη και αφορά την τελική διαδικασία επιλογής για το Schelling Architecture Award. Το βραβείο αυτό  απονέμεται κάθε δύο χρόνια από το Schelling Architecture Foundation που ιδρύθηκε από τους Trude Schelling-Karrer και Heinrich Klotz στην Καρλσρούη. Ο Αριστείδης έχει προταθεί μαζί με δύο άλλα αρχιτεκτονικά γραφεία (BRUTHER Architects Παρίσι και ROTOR Architects, Βρυξέλλες ) που είναι οι τελικοί υποψήφιοι για την απονομή αυτό του βραβείου που συνοδεύεται με το χρηματικό ποσό των 30.000€. Τα βραβεία αρχιτεκτονικής Schelling επικροτούν την ευρεία κατανόηση της αρχιτεκτονικής με τον συνεχώς σύγχρονο προσανατολισμό της ως οδηγός νέων τάσεων σχετικού με το σχεδιασμό του περιβάλλοντός μας. Οι πρώτοι νικητές αυτού του βραβείου ήταν οι Coop Himmelb(l)au (1992) και Zaha Hadid (1994) σε μια εποχή που δεν είχαν βρει ακόμα παγκόσμια αποδοχή. 

Οι παρουσιάσεις των τριών υποψηφίων και η τελετή απονομής θα πραγματοποιηθούν στις 14 Νοεμβρίου 2018.

Γιώργος Τριανταφύλλου, Αριστείδης Αντονάς, 

3 Αυγούστου 2014, Λίμνη Ευβοίας

Με δεδομένη την επί πολλά χρόνια, ζεστή προσωπική σχέση με τον Αριστείδη Αντονά, με χαρά σας παρουσιάζω αυτή την είδηση καθώς και  τα σχόλια των κριτών για την δουλειά του:

Ο Αντονάς θεωρείται διεθνώς ως ένας διανοούμενος από τους πιο πεπειραμένους παίκτες στην τρέχουσα συζήτηση σχετικά με την εξέλιξη της θεωρίας της κριτικής της κουλτούρας στη σημερινή εύθραυστη Ευρώπη

Από την έκθεση του Αριστείδη Αντονά, με τίτλο PROTOCOLS OF ATHENS στο Ελβετικό Μουσείο Αρχιτεκτονικής στην Βασιλεία, στο πλαίσιο σειράς εκθέσεων με τίτλο ‹Spatial Positions› τον Μάρτιο του 2015 

Ausstellungsfotos © Christian Kahl

Ausstellungsfotos © Christian Kahl

Μία σημαντική πρόκληση στις τρέχουσες συζητήσεις για την αρχιτεκτονική και τις πόλεις είναι η κρίσιμη αντιπαράθεση με τους όλο και ισχυρότερους νεοφιλελεύθερους μηχανισμούς κατοχής στην Ευρώπη. Ο Αριστείδης Αντονάς, Έλληνας Αρχιτέκτονας και Φιλόσοφος, ήταν ένας από τους πρώτους που εξέτασε ενεργά αυτή την πολύπλοκη κατάσταση και προβληματίστηκε για τις δυνατότητες, εστιάζοντας για παράδειγμα σε συγκεκριμένα θέματα κοινωνικής κατοικίας ή ιδιωτικοποίησης δημόσιων χώρων στην Ελλάδα.

Ας ευχηθούμε  στον Αντονά Καλή Επιτυχία!

Από την αναγόρευση του αρχιτέκτονα και πολεοδόμου Αριστείδη Ρωμανού σε επίτιμο διδάκτορα

Αριστείδης Ρωμανός

Η αναγόρευση του αρχιτέκτονα και πολεοδόμου Αριστείδη Ρωμανού σε επίτιμο διδάκτορα ήταν αναμενόμενη όχι βέβαια από το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, αλλά από το ΕΜΠ από το οποίο και αποφοίτησε. Το ΕΜΠ όμως και η Σχολή Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ επίμονα αδρανεί σε αντίστοιχες ανακηρύξεις. 

Η πολυσχιδής διαδρομής του Αριστείδη Ρωμανού (βλέπε πιο αναλυτικά στο σύντομο Βιογραφικό του που παραθέτω στην συνέχεια) δεν είναι πολύ γνωστή.

Υπενθυμίζω εκτός από διακεκριμένος μελετητής στον Αρχιτεκτονικό, Πολεοδομικό και Χωροταξικό Σχεδιασμό, διετέλεσε επί μια δεκαετία Καθηγητής στη Σχολή Architectural Association του Λονδίνου μαζί με τον Θαλή Αργυρόπουλο, τον Paul Oliver, τον Michael Carapetian και τον Ηλία Ζέγγελη (βλέπε φωτό) και στη Σχολή Μηχανικών Χωροταξίας Πολεοδομίας και Π.Α.στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. 

Αύγουστος 1969 Ο Α.Ρ. με ομάδα σπουδαστών από την ΑΑ Architectural Association παίρνει συνέντευξη από κατοίκους του αυθαίρετου οικισμού της Κηπούπολης στο Περιστέρι.

Έχει δώσει επίσης  διαλέξεις και έχει διευθύνει σεμινάρια στα ΜΙΤ, Princeton University, Cambridge (U.K.), ΕΜΠ και ΑΠΘ. 

Έχει ακόμη διατελέσει Διευθυντής σε διάφορες δημόσιες υπηρεσίες (ΑΘΗΝΑ 2004, ΕΑΧΑ Ε.Ε., ΔΕΠΟΣ) με διεθνείς διακρίσεις και πραγματικά ευρύ συγγραφικό έργο. Παράλληλα είναι δεινός σκιτσογράφος και έχει εκθέσει σχέδια σε ατομικές εκθέσεις.

από την τελετή αναγόρευσης

Η ανακήρυξη του σε Επίτιμο Διδάκτορα του Τμήματος Μηχανικών Χωροταξίας Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης της Πολυτεχνικής Σχολής πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 27 Σεπτεμβρίου 2018  στο αμφιθέατρο Χωροταξίας στο Βόλο. 

Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με την ομιλία του Αριστείδη Ρωμάνου με θέμα «Εμπειρίες από ορισμένες στιγμές ή φάσεις της Μεταπολεμικής Ιστορίας που παρουσιάζουν Γενικώτερο Ενδιαφέρον». Μετά τα πολύ θετικά σχόλια των παρευρισκομένων, η ομιλία αυτή παρουσιάζεται στην συνέχεια,  όπως ακριβώς προβλήθηκε στην εκδήλωση μέσω power point. 

Για να την διαβάσετε κάντε ΚΛΙΚ στην πρώτη εικόνα που ακολουθεί και κάτω από την μεγεθυμένη εικόνα που θα προβληθεί επιλέγεται με το βελάκι τις επόμενες.

Σημ. Ακολουθεί το σύντομο Βιογραφικό του τιμώμενου.

 

Αριστείδης Ρωμανός 

Βιογραφικό

Μελετητής στον Αρχιτεκτονικό, Πολεοδομικό και Χωροταξικό Σχεδιασμό, κυρίως στους τομείς: Προστασία και Ανάδειξη Ιστορικών Τόπων με έντονη Τουριστική Δραστηριότητα (Μύκονος, Χανιά), Κατοικία και Οικιστική Ανάπτυξη, Ανάπλαση και Αναζωογόνηση Κεντρικών Αστικών Περιοχών, Αυθαίρετη εκτός σχεδίου Στέγαση.

Καθηγητής στη Σχολή Architectural Association του Λονδίνου και στη Σχολή Μηχανικών Χωροταξίας Πολεοδομίας και Π.Α.στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. Διαλέξεις και Διεύθυνση Σεμιναρίων: ΜΙΤ, Princeton University, Cambridge (U.K.), ΕΜΠ και ΑΠΘ.

Έχει διατελέσει Διευθυντής Ολυμπιακών Χωριών στην Οργανωτική Επιτροπή Ολυμπιακών Αγώνων ΑΘΗΝΑ 2004, Διευθυντής της «Ενοποίησης Αρχαιολογικών Χώρων της Αθήνας Α.Ε.» και Διευθυντής Μελετών και Ερευνών τηςΔΕΠΟΣ, Δημόσιας Επιχείρησης Πολεοδομίας και Στέγασης(υλοποίηση έργων ανάπλασης και αναζωογόνησης κεντρικών αστικών περιοχών, οργανωμένης οικιστικής ανάπττυξης).

Εκπροσώπησε την Ελλάδα σε επτά Διεθνή Συνέδρια και Fora.

Κριτής και Εμπειρογνώμων σε 11 διεθνείς Πολεοδομικούς &Αρχιτεκτονικούς Διαγωνισμούς

Διεθνείς Διακρίσεις 1990​Διάκριση (Shortlisted) της Μελέτης Προστασίας της Μεσαιωνικής Πόλης Χανίων στον Πρώτο Πολεοδομικό Διαγωνισμό που προκήρυξε η Ευρωπαϊκή Κοινότητα και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Πολεοδόμων (ECTP).

2014 Πρώτο βραβείο διεθνούς διαγωνισμού της UIA (UnionInternationale des Architectes) με θέμα Utopia and Happiness(συνεργ. Παύλος Αραβαντινός)

Ευρύ συγγραφικό έργο. Μεταξύ άλλων: “Tlön, Journey to a Utopian Civilisation”, Author House, UK,Bloomington IN, USA, 2015 , ‘Το Ελληνικό και η Αναβίωση του Κέντρου’, 2011,

  «Όνειρα Αρχιτέκτονα, μια καταγραφή», εκδ. Ποταμός, 2013 ,

«Η πόλη με τα ανοιχτά δωμάτια», εκδ. Ποταμός, 2013

‘Αθήνα, Το Πολεοδομικό Ζήτημα από τη Σκοπιά του Πολίτη’, 2004, ‘Μια Αθηναϊκή βεγγέρα του ’44 – Ημερολόγιο από την Ελεύθερη Ορεινή Ελλάδα’, 2008, 

‘Μικρό ερμηνευτικό λεξικό της ξύλινης γλώσσας’,(εκδ. ΠΟΤΑΜΟΣ), ‘Προβλήματα του Ελληνικού Χώρου’,(εκδ. Καθημερινή),1975. «ΜΥΚΟΝΟΣ» στο Ελληνική Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική, Τόμος 2, εκδ. επιμέλεια Δ. Φιλιππίδη, εκδ. ΜΕΛΙΣΣΑ, 1982.,«Collective Housing in Greece today”, κεφάλαιο για τη σύγχρονη ελληνικήπολυκατοικία στον τόμο The World Collective Houses in the 20th century, (ιαπων.) εκδ. Masaki Wada, Diamond Inc., Tokyo 1990, “Historic Cities in the grip of Tourist Development” στο International Conference on the Revitalisation of Historic Cities, publ. Bi-communalDevelopment Programme, UNOPS, Cyprus, May 1999. Τακτικός σχολιογράφος της Καθημερινής σε θέματα αρχιτεκτονικής, πολεοδομίας και περιβάλλοντος 1974-1989.

Έχει εκθέσει ζωγραφική και σχέδια σε ατομικές εκθέσεις (2013. 2016, 2017).

ΑπάντησηΠροώθηση

ΤΕΚΜΗΡΙΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ 

Ιωάννης Δεσποτόπουλος: 

"Περί των προσόντων του  αμίσθου βοηθού

Αναστασίου Μπίρη" 

Τάσος Μπίρης - Ιωάννης Δεσποτόπουλος

(φωτομοντάζ)  

Η Μάρω Αδάμη μου εμπιστεύτηκε αυτή την φορά μία σπάνια ιδιόχειρη επιστολή του καθηγητή της έδρας Αρχιτεκτονικών Συνθέσεων (Ειδικής Κτιριολογίας) Ιωάννη Δεσποτόπουλου προς την Πρυτανεία του Εθν. Μετσόβιου Πολυτεχνείου, για τον διορισμό του τότε άμισθου βοηθού Αναστάσιου Μπίρη ως έμμισθου επιμελητού. Η ίδια επιστολή υπάρχει και δακτυλογραφημένη με τις ιδιόχειρες συμπληρώσεις και διορθώσεις του Δεσποτόπουλου, αποτυπώνοντας την πραγματικότητα μιας άλλης εποχής όπου η αλληλογραφία στο ΕΜΠ ήταν σε άπταιστη καθαρεύουσα και με επίμονη επεξεργασία των κειμένων.

Παρακάλεσα την Μάρω Αδάμη να προετοιμάσει ένα εισαγωγικό κείμενο που να αναφέρεται στην περιρέουσα ατμόσφαιρα εκείνης της εποχής το οποίο παραθέτω στην συνέχεια, αλλά και τον Τάσο Μπίρη να αναζητήσει στο αρχείο του φωτογραφικό υλικό που χρησιμοποιήθηκε για την εικονογράφηση αυτής της ανάρτησης. 

Παραθέτω επίσης και φωτογραφημένες τις δύο επιστολές καθώς και καταγραφή της δακτυλογραφημένης.

Ψαχουλεύω Ψαχουλεύω

Τεκμήρια-Ντοκουμέντα

Της Μάρως Καρδαμίτση Αδάμη

Μάρω Καρδαμίτση Αδάμη

Από κοριτσάκι μ’ άρεσε να ψαχουλεύω συρτάρια ντουλάπια χαρτιά. Φυσικό ήταν μεγαλώνοντας να βρεθώ κάποια στιγμή υπεύθυνη αρχείων. Ο αρχειονόμος το πρώτο πράγμα που πρέπει να μάθει είναι κατ’ αρχάς να είναι αδιάκριτος και στην συνεχεία να ψαχουλεύει ακούραστα. Συχνά λέω σε φίλους και γνωστούς Μην αφήνετε πάνω στο γραφείο σας κανένα έγγραφο που δεν θέλετε να το διαβάσω. Αν μπω μέσα δεν θα κρατηθώ θα το διαβάσω έστω και ανάποδα.

Τώρα λοιπόν που πέρασα τα ’70, το ψαχούλεμα κι’ η επιστροφή στο παρελθόν έχει γίνει πάθος.

Ανακαλύπτω συνέχεια ιστορίες.

Ιστορίες που θέλω να μοιραστώ μαζί. Αρχίζω λοιπόν με μια επιστολή της 15-9-69 και του πρόχειρου της, 14-9-69 του καθηγητή της έδρας Αρχιτεκτονικών Συνθέσεων (Ειδικής Κτιριολογίας) Ιωάννη Δεσποτόπουλου προς την Πρυτανείαν του Εθν. Μετσόβιου Πολυτεχνείου , με θέμα: 

«Περί των προσόντων του αρχιτέκτονα του Ε.Μ.Π κυρίου Αναστασίου Μπίρη, αμίσθου βοηθού της ανωτέρω έδρας, δια τον διορισμό του ως εμμίσθου επιμελητού κλπ».

Πολυτεχνείο 1969. Την περίοδο αυτή και μέχρι το τέλος της χούντας οι άμισθοι και έμμισθοι βοηθοί, διοριζόντουσαν μετά από πρόσκληση του Καθηγητή της έδρας, χωρίς εκλογές και οι επιμελητές μετά από πρόταση του καθηγητή προς την Πρυτανεία. Διδακτορικό όφειλαν να κατέχουν μόνον οι διδάσκοντες υφηγητές, οι οποίοι και ελάμβαναν τον τίτλο μετά από φανερή δικαιολογημένη ψήφο εκ μέρους του σώματος των καθηγητών και εφ΄ όσον συγκέντρωναν την απόλυτη πλειοψηφία των παρόντων.

Το βοηθητικό διδακτικό προσωπικό, βοηθοί και επιμελητές διορίζονταν μετά από απλή πρόταση του καθηγητή.

Λάζαρος Καλυβίτης και Τάσος Μπίρης. (Τέλη δεκαετίας του ’70, σε επίσκεψη περιοχής όπου είχε προταθεί από την τέως διδακτική ομάδα του καθηγητή Δεσποτόπουλου χώρος για επεξεργασία σπουδαστικού θέματος. Ο Δεσποτόπουλος ήταν πλέον στη σύνταξη). Απουσιάζουν τυχαία από την φωτογραφία οι συνάδελφοι Μηλένη Παναγιωτοπούλου και Γιώργος Λεονάρδος.
(από το φωτογραφικό αρχείο του Τάσου Μπίρη)

Το διδακτικό έτος διαιρείτο σε δύο σπουδαστικές περιόδους (16 Οκτ. – 31 Ιαν. και 1 Φεβ. – 15 Μαΐου).

Ο σπουδαστής περνούσε στο επόμενο έτος εφ΄ όσον η βαθμολογία του ήταν πάνω από τη βάση (5) σ΄ όλα τα μαθήματα και είχε δικαίωμα επαναληπτικής εξέτασης μόνο σε δύο. 

Εάν δεν περνούσε στο επόμενο έτος δικαιούτο να εγγραφεί «άπαξ» εις την αυτή τάξη.

Σπουδαστής «δις μη προαχθείς εκ τάξεως τινός, αποκλείεται των περαιτέρων σπουδών εις ΕΜΠ».

Αυτά για να θυμούνται οι παλιοί και να μαθαίνουν οι νέοι.

Μετά από αυτές τις μικρές αλλά σημαντικές πιστεύω πληροφορίες που εντάσσουν στο κλίμα της εποχής την επιστολή του Ι. Δεσποτόπουλου τη σχετική με το διορισμό του Τάσου Μπίρη μπορώ να την παραθέσω ολόκληρη.

Δεν μπορώ όμως να αποφύγω τον πειρασμό να απομονώσω την παρακάτω παράγραφο; 

«Κατά το διάστημα των σπουδών και της θητείας του ως βοηθού, διαπίστωσα την ευκολίαν φιλικής επαφής και πνευματικής σχέσης κατά των σπουδαστών, προσόν λίαν εποικοδομητικόν δια τον επιμελητήν, ως και δια τον Καθηγητήν».

Και είπεν ο Δεσποτόπουλος, διορισθήτω Αναστ Μπίρης και εδιωρίσθη Α Μπίρης, Ημέρα πρώτη.

Και ακολουθούν ημέρα δεύτερη, ημέρα Τρίτη, ημέρα – έτος τέταρτο, ημέρα - έτος Πέμπτο, Διπλωματική.

Η ευκολία φιλικής επαφής και πνευματικής σχέσης με τους σπουδαστές, δικαίωσε τον Δεσποτόπουλο.

Και είπεν Τάσος Μπίρης: Γεννηθήτωσαν αρχιτέκτονες… και κατακυρίευσαν το Μετσόβιο.

Με πολύ αγάπη και φιλιά για τον Τάσο 

Μάρω Καρδαμίτση-Αδάμη 


Η χειρόγραφη επιστολή

Η δακτυλογραφημένη επιστολή

Κατά την αντιγραφή της δακτυλογραφημένης επιστολής που ακολουθεί (όχι στην καθαρεύουσα) σημειώνονται με πλάγια γράμματα  οι χειρόγραφες συμπληρώσεις-διορθώσεις του Ιωάννη Δεσποτόπουλου. Στην επιστολή αυτή φαίνεται ότι έχει γραφτεί εκ παραδρομής η ημερομηνία 15.9.69 αντί της 15.10.69, με δεδομένο ότι η χειρόγραφη έχει ημερομηνία 14.10.69. 

_____________________________________________

Αθήναι 15.9.69

Προς την
Πρυτανείαν του Εθν. Μετσοβίου Πολυτεχνείου

Ανωτάτην Σχολήν Αρχιτεκτόνων
Έδραν Αρχιτεκτονικών Συνθέσεων (Ειδικής Κτοριολογίας)
Έ ν τ α ύ θ α

Θέμα : Περί των προσόντων του αρχιτέκτονος ΕΜΠ κ. Αναστασίου Μπίρη, άμισθου βοηθού της ανωτέρω έδρας εις την Έδραν Αρχιτεκτονικών Συνθέσεων, δια τον διορισμόν του ως εμμισθου επιμελητή κ.λ.π.

Κύριε Πρύτανη

Ο κ. Α.ναστάσιος   Μπίρης κατα το διάστημα των σπουδών του υπήρξε ως γνωστόν εκ των αρίστων σπουδαστών της Σχολής με εξαιρέτους συνθετικάς και καλλιτεχνικάς ποιότητας εκφραζομένας με αυστηράν δωρικότητα αντιλήψεων και μορφών. (π.χ. Μουσείον Δήλου κ.λ.π.)

Η μακέτα του σπουδαστικού θέματος «Αρχαιολογικό Μουσείο στη Δήλο», στο οποίο αναφέρεται ο Δεσποτόπουλος στην επιστολή του. Σπουδαστής: Τάσος Μπίρης, (4ο έτος) στο μάθημα των αρχιτεκτονικών συνθέσεων , 1965, Καθηγητής Ιωάννης Δεσποτόπουλος.

(από το φωτογραφικό αρχείο του Τάσου Μπίρη)

Η λογική πλοκή των σκέψεών και πράξεών του  εξυψώνεται εμπλουτίζεται αυθόρμητα δια της εμφύτου συναισθηματικής του φύσεως.

Αι περαιτέρω εργασίαι του κ. Μπίρη αρχιτέκτονος διέπονται υπό του ιδίου πνεύματος, δια την εκπλήρωσιν του οποίου ούτος ο κ.Μπίρης ούτος καταβάλει πάντοτε αυτοθελώς πολλαπλασίαν και κόπους. πέραν των ζητουμένων.

Κατά τό διάστημα της θητείας του ως αμίσθου βοηθού εις την υπ'εμού Έδραν ειργάσθη όσον του επέτρεπε ο εκτός της στρατιωτικής θητείας του χρόνος, με την ιδίαν αυθόρμητον προθυμίαν και έφεσιν.και απόδοσιν.

Κατά το διάστημα των σπουδών και της θητείας του ως βοηθού, διεπίστωσα την ευκολίαν φιλικής επαφής και θερμότητα πνευματικής σχέσεως μετά των σπουδαστών, προσόν λίαν εποικοδομητικόν δια τον επιμελητήν, (ως και δια τον Καθηγητήν).

Τον κ. Α. Μπίρην βλέπω ως ένα εκ των πλέων εκλεκτών νέων αρχιτεκτόνων της χώρας κει ειδκώτερον ως προικισμένο έχοντα όλα τα προσόντα δια την ιδιάζουσαν διδακτικήν αποστολήν του επιμελητού της 'Εδρας Αρχιτεκτονικών Συνθέσεων του ΕΜΠ. Εν τω πλαισίω ταύτων θέλει αναπτυχθή περαιτέρω η προσωπικότης του ως στελέχους εις την Σχολής Αρχιτεκτόνων του ΕΜΠ.

Τα ανωτέρω θεώρησα καθήκον μου έναντι του Πολυτεχνείου και του σπουδαστού μου και φίλου, όπως δια των ανωτέρω εκθέτω προς Υμάς.

Μετά εξαιρέτου τιμής,

Τάσος Μπίρης σπουδαστής στο 2ο έτος (καλοκαίρι 1962). Εργασία στο επαγγελματικό γραφείο του καθηγητή οικοδομικής Franz Hart του Πανεπιστημίου του Μονάχου. Μετάβαση εκεί μέσω ανταλλαγής σπουδαστών, οργάνωση IASTE.
Θέμα: Κατασκευή μακέτας για τον καθορισμό του σημείου τοποθέτησης μεγάλου μεταλλικού γλυπτού στο προαύλιο του φοιτητικού εστιατορίου, στο Μόναχο. (από το φωτογραφικό αρχείο του Τάσου Μπίρη)

Ιωάννης Δεσποτόπουλος- Τάσος Μπίρης

από την έκθεση «Το εργαστήριο του αρχιτέκτονα» η οποία εγκαινιάστηκε στο Μουσείο Μπενάκη στις 25 Νοεμβρίου  2015.

9η BIENNALE 

ΝΕΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ 

συνεχής προσπάθεια 

για να κρατηθεί ο πήχης ψηλά

Με έβαλε σε σκέψεις και αυτή την φορά η 9η Biennale Νέων Ελλήνων Αρχιτεκτόνων που διοργανώνει το Ελληνικό Ινστιτούτο Αρχιτεκτονικής. Εγκαινιάστηκε την Τετάρτη 26 Σεπτεμβρίου 2018 στο Μουσείο Μπενάκη όπου παρουσιάζονται τα 72 έργα που διακρίθηκαν, αλλά και όλες οι υπόλοιπες μελέτες από το σύνολο των 139 συμμετοχών. Ένας θεσμός που κρατάει 29 ολόκληρα χρόνια, από το 1995 και έχει σαν στόχο την ανθολόγηση της καλύτερης τρέχουσας παραγωγής των νέων δημιουργών, αποτυπώνοντας το «στίγμα» της διετίας.

Και φέτος η έκθεση με την υποστήριξη ικανού αριθμού χορηγών, στήθηκε στην μεγάλη αίθουσα του 2ου ορόφου του Μουσείου Μπενάκη με την λογική μια λιτής και καθαρής συμμετρικής διάταξης που δίνει μια πρώτη πολύ θετική εντύπωση.

Στο κεντρικό άξονα διατάσσονται οι μακέτες που πλαισιώνονται αριστερά και δεξιά από αναρτημένες από την οροφή πινακίδες διπλής όψης, με τις μελέτες που έχουν διακριθεί. Διαπίστωσα όμως μια δυσκολία συσχετισμού των μελετών με τις υπάρχουσες μακέτες λόγω απόστασης, στο όνομα της συμμετρικής αυτής διάταξης. Στους πλευρικούς τοίχους της αίθουσας έχουν αναρτηθεί οι υπόλοιπες συμμετοχές. 

Έχω επίσης την εντύπωση ότι η συνοπτική παρουσίαση των έργων που διακρίθηκαν, σε μια  και μόνο πινακίδα δεν τα αναδεικνύει επαρκώς, έτσι μάλιστα όπως τοποθετούνται κατά σειρά η μια δίπλα στην άλλη. Ο επαρκής χώρος των πλευρικών τοίχων της αίθουσας έχω την αίσθηση ότι σπαταλήθηκε για την παρουσίαση των μη διακριθέντων συμμετοχών, που βέβαια καλώς πραγματοποιήθηκε, αλλά θα μπορούσε να καταλάβει μικρότερο χώρο, και όχι τόσο μεγάλο τμήμα του διατιθέμενου εκθεσιακού χώρου. Με τόσους χορηγούς φέτος θα περίμενα αναλυτικότερη και πιο διευρυμένη παρουσίαση των διακριθέντων μελετών. 

Η εμμονή στην καθαρή γεωμετρία του χώρου λειτούργησε νομίζω σε βάρος των εκθεμάτων.

Η συμπύκνωση αυτή των πινακίδων και η δυσκολία ανάγνωσης με δυσκόλεψε στην πρώτη επίσκεψη να ξεχωρίσω και να αξιολογήσω τις μελέτες. Έφυγα προβληματισμένος και χρειάστηκε να επανέλθω και να προσπαθήσω ξανά να ανακαλύψω το συνοπτικό περιεχόμενο των μελετών που καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα από μικρές καλύβες μέχρι επεμβάσεις μεγάλης κλίμακας. Έργα υλοποιημένα σε ποσοστό 43% του συνόλου,  διάσπαρτα στην ηπειρωτική και νησιωτική Ελλάδα αλλά και στο εξωτερικό. Αρκετές από αυτές ήταν ήδη γνωστές και δημοσιευμένες και ενδιαφέρθηκα πραγματικά για όσες  εμφανίστηκαν για πρώτη φορά ή τουλάχιστον εγώ επεσήμανα για πρώτη φορά και διακρίθηκαν. 

Σε κάθε περίπτωση η συνολική εικόνα και φέτος είναι θετική. Αποτυπώνει την πραγματικά  υπέρμετρη προσπάθεια των νέων συναδέλφων να κρατήσουν ψηλά τον πήχη μέσα σε συνθήκες που ακόμη παραμένουν πραγματικά δύσκολες και αυτό πρέπει να το αναγνωρίσουμε. Είμαι βέβαιος ότι έχουμε να κάνουμε με ένα εξαίρετο δυναμικό που υπόσχεται πολλά. 

Παραθέτω στην συνέχεια ενδεικτικά και πολύ συνοπτικά, κάποιες από αυτές τις μελέτες που ξεχώρισα.  Οι προσωπικές αυτές επιλογές δεν υποκαθιστούν τις κρίσεις της πενταμελούς κριτικής επιτροπή που αυτή την φορά λειτούργησε συλλογικά και ατομικά και αποτελείται από τον Πρόεδρο του Ε.Ι.Α., Ηλία Κωνσταντόπουλο και τους αρχιτέκτονες, Κωνσταντίνα Κάλφα, Θεώνη Ξάνθη, Πάνο Τσακόπουλο και Κώστα Τσιαμπάο.

AD Architects | Αριστείδης Ντάλας 

TECTONIC LODGING 

Hoovering above an Earthquake. 

Τουριστικό κατάλυμα στη Ρόδο 

406architects 

ΕΛΕΝΗ ΜΟΣΧΟΒΑΚΟΥ, ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΠΑΣ, ΦΑΝΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΚΗ 

ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ 

ΠΛΑΤΕΙΑΣ (ΠΛΑΤΕΙΑ ΝΙΚΗΣ) ΣΤΗΝ ΚΟΖΑΝΗ 

architectScripta

ΝΕΦΕΛΗ ΧΑΤΖΗΜΗΝΑ, ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ

ΓΡΑΦΕΙΑ ΟΤΕ

buerger katsota architects 

STEPHAN BUERGER, ΔΗΜΗΤΡΑ ΚΑΤΣΩΤΑ 

ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΤΟΥ GRAZ

Διαγωνισμός

ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΙΑΝΟΥΤΣΟΣ, ΗΛΙΑΣ ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΓΧΑΡΑΚΤΗ ΠΟΛΗ

Ανασχεδιάζοντας ένα παλιό κοιμητήριο

Διαγωνισμός

Dimitris Thomopoulos Architects 

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΘΩΜΟΠΟΥΛΟΣ, ΜΙΝΑ ΡΟΥΣΣΟΥ, ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΛΙΖΑΡΔΟΥ,ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΜΠΑΛΗ, ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΚΥΡΙΑΚΟΥ, ΧΡΥΣΟΚΩΝΑ ΜΑΥΡΟΥ, ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΤΣΟΓΚΑΣ 

ΝΕΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΥΠΡΟΥ 

Διαγωνισμός 

hhharchitects 

ΝΙΚΗΤΑΣ ΧΑΤΖΗΜΙΧΑΛΗΣ 

2 ΠΕΤΡΙΝΕΣ ΚΑΤΟΙΚΙΕΣ

ΣΤΗ ΓΟΝΑΤΣΑ ΜΑΝΗΣ

KAAF

Kitriniaris Associates Architecture Firm

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΚΙΤΡΙΝΙΑΡΗΣ

EARTHWOOD

ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ

ΤΙΝΑ ΚΑΡΑΛΗ, ΘΑΝΟΣ ΜΠΑΜΠΑΝΕΛΟΣ 

Τεχνική Υπηρεσία Δήμου Γλυφάδας

ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΩΔΕΙΟ ΣΤΗ ΓΛΥΦΑΔΑ

ΜΥΡΤΩ ΚΙΟΥΡΤΗ

MAMA CHORA

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΟΣΜΑΣ

ΝΕΣΤΟΡΑΣ ΣΚΑΝΤZΟΥΡΗΣ

GENESIS

στο Πόρτο της Πορτογαλίας

Διαγωνισμός

ΓΙΑΝΝΑ ΜΠΟΥΓΙΟΥΚΟΥ

ΙΟΥΛΙΑ ΒΟΜΠΙΡΗ

ΣΠΙΤΙ ΣΤΗ ΒΑΛΙΤΣΑ

ΑΝΔΡΕΑΣ Α.ΝΙΚΟΛΟΒΓΕΝΗΣ

ΠΑΡΑΘΕΡΙΣΤΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ 

Petras Architecture

ΤΣΑΜΠΙΚΟΣ ΠΕΤΡΑΣ, ΓΕΩΡΓΙΟΣ Π.ΧΟΥΣΟΣ

ΕΛΑΧΙΣΤΗ ΔΟΜΗ

ΝΕΟ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΧΩΡΙΟ ΛΕΜΠΑΣ

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΟΛΛΕΓΙΟΥ ΤΕΧΝΗΣ

ΚΑΙ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ STASS PARASKOS

Διαγωνισμός

Tense Architecture Network

ΤΗΛΕΜΑΧΟΣ ΑΝΔΡΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ, ΝΕΣΤΟΡΑΣ ΣΚΑΝΤΖΟΥΡΗΣ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΟΣΜΑΣ

ΑΣΤΙΚΟ ΠΑΡΚΟ | ΚΑΣΤΡΑΚΙ

Διαγωνισμός

Topio 7 architects

ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΑΝΔΡΙΤΣΟΥ, ΠΑΝΙΤΑ ΚΑΡΑΜΑΝΕΑ, ΘΑΝΑΣΗΣ ΠΟΛΥΖΩΙΔΗΣ

ECO_ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ

ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΚΑΙ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΠΡΩΗΝ ΕΞΟΡΥΚΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΛΙΓΝΙΤΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

Διαγωνισμός

Vois Architects

ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΒΟΡΔΩΝΗ, ΦΑΝΙΑ ΣΙΝΑΝΙΩΤΗ

BATTLEFIELD

ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΣΤΟ ΜΑΡΑΘΩΝΑ

Μέρος του φωτογραφικού υλικού προέρχεται από τον κατάλογο της έκθεσης που επιμελήθηκε η γραφίστρια Ιωάννα Κωστίκα. Για την οργάνωση και τον σχεδιασμό της έκθεσης συνεργάστηκαν ο Ηλίας Κωνσταντόπουλος και η Μαριάννα Μηλιώνη, πρώην διευθύντρια του ΕΙΑ καθώς και και η νέα αντικατάστριά της Χριστίνα Παπαδημητρίου.

 Κάντε ΚΛΙΚ στις εικόνες για μεγέθυνση