ΤΡΕΙΣ ΕΚΘΕΣΕΙΣ:

ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΧΕΣΗ ΜΟΔΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΤΕΧΝΗΣ,

ΤΗΝ ΑΝΑΒΙΩΣΗ ΕΝΟΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟΥ ΦΟΥΡΝΟΥ

ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ ΔΙΣΚΟΓΡΑΦΙΑΣ COLUMBIA

Εικόνες από τις εκθέσεις: 1. Είσαι ό,τι φοράς στο Μουσείο Μπενάκη. 2. Blanc: The Bakery Project, από την CRUX GALLERIE 3. Πάνος Χαραλάμπους: COLUMBIA Die Ruinen von Athens στην Citronne Gallery

1.

"ΕΙΣΑΙ Ο,ΤΙ ΦΟΡΑΣ"

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΠΕΝΑΚΗ

Αναζητώντας την αμφίδρομη σχέση ανάμεσα στη σύγχρονη τέχνη και τη μόδα με επίκεντρο το έργο της Σοφίας Κοκοσαλάκη

Τέσσερα χρόνια μετά την πετυχημένη έκθεση με τίτλο «Ειδύλλια Οδός» στην Τεχνόπολη του Δήμου Αθηναίων, η Μαρία Μαραγκού επιμελήτρια θεματικών και μονογραφικών εκθέσεων τέχνης και διευθύντρια του Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης Κρήτης στο Ρέθυμνο, επανέρχεται στην Αθήνα με μια νέα πρωτότυπη έκθεση στο Μουσείο Μπενάκη στην Πειραιώς με τίτλο Είσαι ό,τι φοράς.

Με μια παρέα φίλων, τον Σταύρο Καβαλλάρη και την Μαρία Παναγίδου επιλέγουν να περιπλανηθούν στους δύο κόσμους της σύγχρονης τέχνης και της μόδας με δεδομένο ότι και οι δύο περιέχουν την έμπνευση, τη χειρονομία, τη χειροτεχνία και πολύ συχνά πλέον την ψηφιακή τεχνολογία και συχνά δανείζονται στοιχεία ο ένας από τον άλλον. Μία έκθεση που πρωτοπαρουσιάστηκε στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Κρήτης στο Ρέθυμνο το Μάιο του 2025, με έργα τρίαντα δύο Ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών και σχεδιαστών.

Στο Μουσείο Μπενάκη οι επιμελητές επέλεξαν να θέσουν στο κέντρο της αίθουσας σε δύο ενότητες μια σειρά «έργων» της Σοφίας Κοκοσαλάκη από το Ρέθυμνο, μιας δημιουργού διεθνούς εμβέλειας  που άφησε ανεξίτηλο το στίγμα της στην ελληνική αλλά και τη διεθνή σκηνή της μόδας, και δυστυχώς έφυγε νωρίς.  Κορυφαία πράξη δημιουργίας η πραγματοποίηση των κουστουμιών για την τελετή έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας το 2004, καθώς και το avant garde φόρεμα της τραγουδίστριας Μπγιόργκ, δείγματα των οποίων δυστυχώς απουσιάζουν από την έκθεση.

Η Κοκοσαλάκη είχε στρέψει το βλέμμα της στον μινωικό πολιτισμό, στην αρχαία Ελλάδα, στην λαϊκή παράδοση και στην χειροτεχνία, και ιδιαίτερα στις αρχαιοελληνικές πτυχώσεις, την κομποδετική, την Θεά των Όφεων, την βυζαντινή εικονογραφία, τα ελληνικά κεντήματα, συνδυάζοντάς τα με επιρροές από την αστική ζωή, την street κουλτούρα, την αισθητική της new wave και της post-punk μουσικής σκηνής. Τα περίτεχνα ντραπέ — το χαρακτηριστικότερο στοιχείο της σχεδιαστικής γραφής της Σοφίας Κοκοσαλάκη — υπήρξαν αποτέλεσμα επίμονου χειροποίητου πειραματισμού και μιας αφοσιωμένης αναζήτησης με τεχνικές και αισθητικές προκλήσεις που κατακτιούνται σταδιακά, όπως σημειώνεται στο κείμενο της έκθεσης.

Επιλογές από την ενότητα αυτή της έκθεσης παρουσιάζονται στην συνέχεια, και ακολουθούν και έργα λοιπών καλλιτεχνών.

Αν και οι επιμελητές δηλώνουν ότι αναζητούν την αμφίδρομη σχέση ανάμεσα στη σύγχρονη τέχνη και τη μόδα μέσα από τις πολιτικές και κοινωνικές συνθήκες, δεν αποκαλύφθηκε ούτε τεκμηριώθηκε με σαφήνεια αυτή η σχέση. Η παράθεση των έργων τέχνης περιμετρικά της αίθουσας, δεν αναδεικνύει τους επιδιωκόμενους συσχετισμούς, απλά αποτελούν όμως αφετηρία για την αρχή ενός διαλόγου για ένα τόσο ενδιαφέρον θέμα που θα μπορούσε να επιδιωχθεί.

Ακολουθούν ενδεικτικές επιλογές από τα έργα  που κατέγραψα:

Kapourani Bros, Wanda Wultz as white fox, 2015

Σταμάτης Ζάννος, 1920s bar shoes, Northampton Museum and Art Gallery, 2024

1938 Salvatore, Ferragamo Rainbow Sandals, 2024

Άγγελος Παπαδημητρίου, Francoise, 2016

Ευγενία Αποστόλου, Κουρέλια -Σε μετάβαση, 2005

Μαρία Παπαδημητρίου, Firma Gypsy Globales, 2014

Bill Georgousis, Χωρίς τίτλο, 2020

Δημήτρης Αντωνίτσης, Λήθη, 1999

Yael Kanarek, Heart in Heart, 2004

Αλίκη Παλάσκα, Οι Ταραχές της Πανδώρας, 2023-2024

Αλίκη Παλάσκα, Good old word, 2023-2024

Λευτέρης Κανακάκις. Κοστούμι σε κρεμάστρα, 1973 

 Λευτέρης Κανακάκης, Τα παράσημα 8, 1973

Ανέστης Ιωάννου, Birdman Costume II, 2024-2025

Ανέστης Ιωάννου, Flower Picker, 2024

Κλείνω την συνοπτική αυτή παρουσίαση με δύο έργα του Ανέστη Ιωάννου, που τον παρακολουθώ με ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια, και αποτελεί το κεντρικό πρόσωπο στην έκθεση που παρουσιάζω στην συνέχεια.

2.

BLANC: THE BAKERY PROJECT

ΑΠΟ THN CRUX GALLERIE

Μία ομαδική pop-up έκθεση στο παλιό οικογενειακό Αρτοποιείο του ζωγράφου Ανέστη Ιωάννου

Ο Ανέστης Ιωάννου, φωτό Ναταλία Τσουκαλά 

Με συγκίνησε ο Μπάμπης Ιωάννου, ο πατέρας του εικαστικού Ανέστη Ιωάννου, που αναγκάστηκε μαζί με περισσότερα από 3.000 αρτοποιεία, και πρατήρια  του κλάδου που έχουν βάλει λουκέτο μόνο τους τελευταίους 30 μήνες στην Ελλάδα, να κλείσει την οικογενειακή επιχείρηση. Ήταν όμως παρών και ευχαριστημένος όταν μιλήσαμε στα εγκαίνια της τολμηρής ομαδικής έκθεσης με τίτλο Blanc: The Bakery Project, που έστησε ο γιός του Ανέστης, ξαναδίνοντας ζωή στον εγκαταλειμμένο χώρο, με την επιμέλεια της Μυρτώς Κακαρά και την πρωτοβουλία της Crux Gallery. Μία pop-up έκθεση που βασίστηκε σε συζητήσεις ανάμεσα στον καλλιτέχνη Ivan Argote και τον Ανέστη Ιωάννου κατά τη διάρκεια του προγράμματος EMST Mentorship Programme (2025) του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, πριν από κάποιους μήνες. Ο Κολομβιανός καλλιτέχνης είδε portofolios και επέλεξε τον Ανέστη Ιωάννου που τον ξενάγησε στον μισοάδειο φούρνο του πατέρα του που επί 47 χρόνια προσέφερε ψωμί και αρτοσκευάσματα στην γειτονιά, κάτι που του θύμισε προσωπικές μνήμες στην Μποκοτά.

Μέσα από σειρά συζητήσεων προέκυψε η ιδέα αυτής της εφήμερης έκθεσης σε αυτή την μεταβατική φάση του συγκεκριμένου χώρου, με επιλογές έργων που σχετίζονται με την επιβίωση και την ανθεκτικότητα, την μνήμη, την συνύπαρξη με τον εαυτό μας και τα τραύματά μας. Και όλα αυτά ανάμεσα στον εξοπλισμό, τις βιτρίνες της υποδοχής και τα εναπομείναντα εργαλεία και μηχανήματα του παρασκευαστηρίου, σε παράξενες συνομιλίες με τα έργα, επιλογές από τα οποία παρουσιάζονται στην συνέχεια:

Anestis Ioannou, The New Tenants

Τρία έργα με υλικά και έμπνευση από το αρτοποιείο. Στο βάθος τμήμα του έργου της Penny Siopis, My Lovely days. 

Βιντεοπροβολή του Iván Argote, Δύο 50χρονοι λευκοί άνδρες που έχουν συναισθήματα, 2013

Σταύρος Παπαγιάννης, το μεγάλο πλεξιγκλάς, 2022, ξύλο και διαφανές πλεξιγκλάς,

Δημήτρης Τσουμπλέκας, The shell , from the series Amazonios – We are sailing with a corpse in the cargo, 2014-2022

Από δεξιά:

Ιβάν Αργκότ, Εκτύπωση: Τα Χέρια μας, 2026, Χρωματιστό σκυρόδεμα, 

 Δημήτρης Ρεντούμης, Χωρίς τίτλο, μικτή τεχνική σε χαρτί, 

 Ρένα Παπασπύρου, Μαγικό Δωμάτιο, 1984, αλουμίνιο, παρέμβαση με ύφασμα, λάδι, παστέλ, μαρκαδόρος, 

Δημήτρης Τσουμπλέκας, Το Ζευγάρι, από τη σειρά Amazonios - Πλέουμε με ένα πτώμα στο φορτίο, 2014-2022, αρχειακή εκτύπωση inkjet,

Βαγγέλης Σάββας, Σκοντάφτοντας στη Ραγισμένη Γη, 2025, PLA φυτικής βάσης

Κατερίνα Ζαχαροπούλου, Ο Πίνακας της Αφήγησης, 2017, Βίντεο HD. Παραγγελία και πρώτη παρουσίαση: Ίδρυμα Στέγης Ωνάση

Μαρία Λουίζου, Χωρίς Τίτλο, 2025, κερί μέλισσας, κλωστή, ξύλο,

3.

ΠΑΝΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ: 

“COLUMBIA Die Ruinen von Athens” 

ΣΤΗΝ CITRONNE GALLERY

Αποκαλύπτοντας τις μνήμες

Είναι εντυπωσιακό το πώς η γκαλερί Citronne της Τατιάνας Σπίναρη -Πολλάλη, στην Πατριάρχου Ιωακείμ 19, παρά το μικρό μέγεθος του διαμερίσματος που λειτουργεί παράλληλα με την γκαλερί του Πόρου, καταφέρνει με τις επιλογές της να συγκεντρώνει  μεγάλο αριθμό επισκεπτών, ιδιαίτερα την ημέρα των εγκαινίων. 

Αυτή τη φορά στο χώρο αυτό, που μετατράπηκε σε ένα είδος Audioroom, ο Πάνος Χαραλάμπους παρουσιάζει την ατομική του έκθεση  με τίτλο  “COLUMBIA- Die Ruinen von Athens”,  που τον αντλεί από την ιστορική Columbia της Ριζούπολης, έναν εμβληματικό ιστορικό τόπο της ελληνικής δισκογραφίας, που μετετράπηκε σε ερείπιο το 2006 και που η πύλη του ανασχηματίζεται  υπαινικτικά στον χώρο της γκαλερί. Και κάτω από αυτή, σε ένα υπερμεγέθες επίπεδο, ο Χαραλάμπους εναποθέτει προσωπικά του βιώματα, μέσω ετερόκλητων αντικειμένων και συσκευών ήχου που συνθέτουν ένα  συναρπαστικό σύνολο. 

Βιβλία, δίσκοι του Άκη Πάνου, του Κυριάκου Σφέτσα, του Στέλιου Καζαντζίδη, του Demetrio Stratos, πικάπ, ενισχυτές, αμέτρητες κασέτες, κόρνες, όστρακα, ένας βαλσαμωμένος αετός, τα γνωστά από την Μπιενάλε της Βενετίας γυάλινα ποτήρια-βεντούζες, και το πιο συγκινητικό για μένα, αρμαθιές φύλλων καπνού, αποτυπώματα της καταγωγής του, που συγκαλύπτουν ηχεία που μαζί με τα εμφανή, αναπαράγουν ετερόκλητους ήχους από την φύση και τα βινύλια, που επιλέγει ο καλλιτέχνης.

Το κοινό αιφνιδιάζεται μπαίνοντας στην κατάμεστη γκαλερί με την δυνατή αυτή μεγάλης κλίμακας αποκαλυπτική σύνθεση-εγκατάσταση και περιφέρεται πέριξ αυτής επίμονα, περιεργαζόμενο τα αμέτρητα τεκμήρια μιας ζωής, που αποτελούν φορείς εμπειρίας και μνήμης.

Εικόνες από την εγκατάσταση Audio Room

Στον πίσω χώρο της γκαλερί, ο Χαραλάμπους παρουσιάζει μια άλλη εγκατάσταση με τίτλο Ηχητικό Δάπεδο, χρησιμοποιώντας σπασμένα ήδη βινύλια διάσπαρτα στο δάπεδο, πάλι μια αναφορά στο εργοστάσιο Columbia, που συνεχίζουν να καταπατούνται και να θρυματίζονται από τα βήματα των επισκεπτών.

Ηχητικό Δάπεδο /  Χαλάζι, 2010 Βίντεο

Περιβάλλονται από δεκαοχτώ ζωγραφικά έργα σε καμβά, που συνθέτουν ένα μωσαϊκό από θραύσματα δίσκων βινυλίου, μαζί με ένα βίντεο με τίτλο Χαλάζι, 2010.

Στους πίσω χώρους ξεχώρισα επίσης τις δύο ευαίσθητες μονοτυπίες με τίτλο Δάπεδο, 2014 -2024.

Δάπεδο, 2014-2024, Μονοτυπία

Στον μικρό ενδιάμεσο χώρο των εκπλήξεων, η σύντροφός του Θάλεια Χιώτη παρουσιάζει σε ξύλινη βιτρίνα, τα δικά της συναφή τεχνουργήματα, όπου ο ήχος ενσωματωμένος σε μαγνητοταινίες από κασέτες πλέκεται με το βελονάκι σε χειροποίητες μικρές συνθέσεις, επιβεβαιώνοντας μια διαφορετικότητα, όπου ο ήχος με τις διαφορετικές μορφές του αποτελεί κοινό τόπο για τους δυο καλλιτέχνες.

Θάλεια Χιώτη, Interweavιng , 2019, Κασέτες πλεγμένη μαγνητική ταινία.

Η έκθεση συνοδεύεται από ένα κείμενο προβληματισμών και θέσεων του καλλιτέχνη που θέτει στο κοινό του μια σειρά από επτά ζητήματα και θα ακολουθήσει και η έκδοση COLUMBIA από την CITRONNE Gallery και τις εκδόσεις του ΕΙΚΟΣΤΟΥ ΠΡΩΤΟΥ.

Διάρκεια έκθεσης μέχρι 26 Ιουνίου 2026.

 Κάντε ΚΛΙΚ στις εικόνες για μεγέθυνση