Monday, December 22, 2014

Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΔΕΣΠΟΤΟΠΟΥΛΟΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΑΝΤΑΝΑΚΛΑΣΕΙΣ ΤΟΥ

του Δημήτρη Φιλιππίδη 


με αφορμή την επιστημονική ημερίδα στο Ωδείο Αθηνών



Άποψη του ακροατηρίου, φωτογραφία Δημήτρη Φιλιππίδη

Βρισκόμασταν στις 20 του μηνός Δεκεμβρίου, μέσα στο κτίριο του Ωδείου Αθηνών, στο μοναδικό χτισμένο έργο του Γιάννη Δεσποτόπουλου μεταπολεμικά, που στέκει ακόμα. Παρακολουθούσαμε την επιστημονική ημερίδα για το έργο του Δεσποτόπουλου που επάξια οργανώθηκε από τον Παναγιώτη Τσακόπουλο, διευθυντή σύνταξης του περιοδικού Ελληνικές Κατασκευές.




Μπροστά σ’ ένα πυκνό ακροατήριο, προηγήθηκαν 18 ομιλίες με θέμα τον Δεσποτόπουλο και η μέρα έκλεισε με ένα απολαυστικό ρεσιτάλ τριών καλλιτεχνών σε έργα των Νίτσε και Προκόφιεφ, «που αρθρώνονται με το αρχιτεκτονικό έργο» του τιμώμενου, όπως σημείωνε το πρόγραμμα. 


Ο Παναγιώτης Τσακόπουλος λίγο πριν την ολοκλήρωση της Ημερίδας 

Ο Τσακόπουλος είχε κυκλοφορήσει την Άνοιξη ένα σημαντικό βιβλίο, το Αναγνώσεις, στο οποίο περιλαμβανόταν και ο Δεσποτόπουλος ως ένα από τα αγνοημένα πρόσωπα του ελληνικού μοντερνισμού. Η ημερίδα ερχόταν να τεκμηριώσει αυτή την άποψη μέσα από διάφορες προσεγγίσεις. Έτσι αναδύθηκε όχι ένας Δεσποτόπουλος αλλά πολλοί, κατακερματισμένοι ανάμεσα σε άμεσες μνήμες κι έμμεσες αναφορές, σε ανέκδοτα και αφαιρετικά θεωρήματα, σε «έργο» και «παρουσία». Καλό ήταν αυτό, υγιές. 

Το τεράστιο αρχείο του Δεσποτόπουλου, τώρα στα Αρχεία Νεοελληνικής Αρχιτεκτονικής του Μουσείου Μπενάκη, μόλις τα τελευταία χρόνια έχει αρχίσει να εξερευνάται και είναι βέβαιο πως πολλά θα διδαχτούμε από σχετικές διατριβές που εκπονούνται αυτό τον καιρό. Ο «φάκελος Δεσποτόπουλος», επιτέλους, ανοίγει. 


Το Ωδείο Αθηνών, φωτογραφία Γιώργος Φάκαρος

Όμως, την ίδια στιγμή, το ίδιο το κτίριο που μας περιέβαλε όλη μέρα, συνέβαλε στη δημιουργία μιας ιδιαίτερης ατμόσφαιρας. Ίσως επειδή γινόμασταν μάρτυρες της φτωχής του συντήρησης σε αντίθεση με τη ζωντάνια της χρήσης του. Αλλά επίσης, επειδή είναι γνωστό πως επίκειται «ανάπλασή» του με άγνωστες συνέπειες. Θα ήταν ανάρμοστο, τώρα που αρχίζουμε να ανακαλύπτουμε τον Δεσποτόπουλο, να χάσουμε ένα τόσο περίοπτο έργο του μέσα από τα χέρια μας. 



Δημήτρης Φιλιππίδης 





Στο πλαίσιο της Επιστημονικής Ημερίδας που οργανώθηκε με επιτυχία από το περιοδικό Ελληνικές κατασκευές, εκδόθηκε το βιβλίο «Ιωάννης Δεσποτόπουλος / Ωδείο Αθηνών» σε συνεργασία με τα Αρχεία Νεοελληνικής Αρχιτεκτονικής του Μουσείο Μπενάκη και επιστημονικά υπέυθυνο τον Παναγιώτη Τσακόπουλο. Μια επιμελημένη έκδοση, συνοπτική και περιεκτική, με κείμενα του Γιώργου Αγγελή, του αρχιμουσικού Νίκου Τσούχλου, της Μάρως Καρδαμίτση Αδάμη και του Παναγιώτη Τσακόπουλου, και με σχέδια και φωτογραφίες του Ωδείου.


Κάντε ΚΛΙΚ στις εικόνες για μεγένθυση




Thursday, December 18, 2014

Η ΔΙΕΙΣΔΥΤΙΚΗ ΜΑΤΙΑ ΤΟΥ ΠΑΝΟΥ ΚΟΚΚΙΝΙΑ


με αφορμή το έργο του “Natali” 
στην έκθεση Paris Photo 2014, 
στο Grand Palais

Πάνος Κοκκινιάς, Natali, 2014

Τι μπορεί να κρύβει μια φωτογραφία ενός τεχνητού και συναρπαστικού τοπίου; 
Τι φρόντισε ο Πάνος Κοκκινιάς να συμπεριλάβει στο θέμα του, που ο θεατής το διαισθάνεται αλλά δεν μπορεί να το αναγνωρίσει; 


Πάνος Κοκκινιάς, Natali, 2014, Λεπτομέρεια 1. 

Ενισχύει τελικά την καλιτεχνική φωτογραφία η ικανότητα της νέας τεχνολογίας στις ψηφιακές φωτιγραφικές μηχανές με την πολύ υψηλή ανάλυση, να καταγράφουν και την τελευταία λεπτομέρεια ενός μεγάλης κλίμακας θέματος και να εκτυπώνεται σε μεγάλα μεγέθη, αποκαλύπτοντας επι μέρους περιστατικά που ενισχύουν την απόλαυση του θεατή; 


Πάνος Κοκκινιάς, Natali, 2014, Λεπτομέρεια 2. 


Πάνος Κοκκινιάς, Natali, 2014, Λεπτομέρεια 3. 


Πάνος Κοκκινιάς, Natali, 2014, Λεπτομέρεια 4. 

Όλες αυτές οι σκέψεις και τα ερωτήματα ακολούθησαν, μετά την πρώτη πολύ θετική αίσθηση που ένοιωσα, αντικρύζοντας στο διαδίκτυο την εξαιρετική αυτή φωτογραφία του Κοκκινιά από τα λατομεία της Θάσου. Ένα έργο που παρουσίασε ο Πάνος Κοκκινιάς στην έκθεση Paris Photo 2014, στο Grand Palais, με μεγάλη επιτυχία. 


Πάνος Κοκκινιάς, Natali, 2014, Λεπτομέρεια 5. Ανακαλύψτε το αποτύπωμα της ανθρώπινης μορφής στην επιφάνεια των μαρμάρων. 

Πρόκειται για την κορυφαία διεθνή έκθεση φωτογραφίας που φιλοξενεί σημαντικές διεθνείς γκαλερί και εμπόρους βιβλίων τέχνης. Ένα σημαντικό γεγονός για τους συλλέκτες και τους επαγγελματίες στον κόσμο της τέχνης, καθώς και λάτρεις της φωτογραφίας που πραγματοποιήθηκε από τις 13- 16 Νοεμβρίου 2014. 



Από την Ελλάδα συμμετείχε η γκαλερί XIPPAS στο περίπτερο 17 με γενικό τίτλο "Interpretation on Landscape" και παρουσίασε τους σημαντικούς καλιτέχνες Darren Almond, Cao Guimaraes, Valérie Jouve, Πάνο Κοκκινιά, Vik Muniz και Philippe Ramette. 


Πάνος Κοκκινιάς, Natali, 2014, Λεπτομέρεια 6. 

Επιχειρείστε, κάνοντας κλικ στην αρχική εικόνα του Πάνου Κοκκινιά που ακολουθεί,  να ανακαλύψετε μέσα από την μεγέθυνση τις 6 επι μέρους λεπτομέρειες 


Πάνος Κοκκινιάς, Natali, 2014 

Τα λατομεία μαρμάρου στην Ελλάδα έχουν για μένα  μια παράδοξη γοητεία. Τεχνητά τοπία αποτέλεσμα μιας διαδικασία εξώρυξης, που διαμορφώνει πολυεπίπεδες και επαναλαμβανόμενες επιφάνειες ενταγμένες σε σαφείς ζώνες και με σαφείς ρυθμούς. Οι ανθρώπινες αυτές μεγάλης κλίμακας επεμβάσεις του ανθρώπου στο περιβάλλον, πέρα από το φωτογραφικό ενδιαφέρον, αποτελούν χώρους ελκυστικούς για εικαστικές και αρχιτεκτονικές επεμβάσεις, με σημαντικά παραδείγματα: Εγκαταστάσεις πολιτισμού και όχι μόνο. 

Επιλέγω ενδεικτικά πρωσωπικές φωτογραφικές  στα λατομέια μαρμάρου στην Τήνο.

Τήνος, 29 Χ 2004 


                        Τήνος, 29 Χ 2004

Τήνος 28 VIII 2011

Το ενδιαφέρον της ανάδειξης-αποκατάστασης των συγκλονιστικών αυτών τεχνητών τοπίων είναι μεγάλο  και παραμένει πάντα μια ελκυστική υπόθεση αρχιτεκτονικών αναζητήσεων...


Tuesday, December 9, 2014

«Ο ΔΟΜΗΝΙΚΟΣ ΘΕΟΤΟΚΟΠΟΥΛΟΣ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΟΝ EL GRECO» : ΜΙΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΚΑΙ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ


η τελευταία παρακαταθήκη της απερχόμενης διευθύντριας Αναστασίας Λαζαρίδου




Οι βυζαντινές εικόνες και οι τοιχογραφίες ήταν η παρηγοριά μου στην αβάσταχτη ορθοστασία της παιδικής μου ηλικίας, περιμένοντας την ολοκλήρωση της θείας λειτουργίας στους σχολικούς και οικογενειακούς εκκλησιασμούς. Σκηνές της Αγίας Γραφής, σε παράδοξα τοπία και ιδιότυπα κτίσματα, διέγειραν την φαντασία μου και με ταξίδευαν μέσα στην κατανυκτική ατμόσφαιρα, με τις ψαλμωδίες και τα λιβάνια. Έκτοτε οι εκκλησιασμοί περιορίστηκαν και η ενασχόληση με την Βυζαντινή Τέχνη περιορίστηκε μόνο στο διάστημα των σπουδών μου στην αρχιτεκτονική. Τότε διδάχτηκα και γνώρισα τον El Greco, και το έργο του, αλλά μέχρι εκεί. 


Royal Academy of Arts 

Το 1987 σχεδόν τυχαία βρέθηκα έξω από την Royal Academy of Arts στο Λονδίνο, που φιλοξενούσε την έκθεση “From Byzantium to El Greco, Greek Frescoes and Icons”. Με εντυπωσίασε αυτή η επιλογή, και κυρίως η καλοστημένη έκθεση που επισκέφτηκα. 



Μια έκθεση που προετοιμάστηκε από μια σημαντική ομάδα επιστημόνων με επι κεφαλής τον Μανόλη Χατζηδάκη. Από τότε κρατώ τον εξαιρετικό κατάλογο και δεν ξεχνώ ανάμεσα στα άλλα και τα δύο πρώιμα έργα του Θεοτοκόπουλου, την Προσκύνηση των Μάγων και την Κοίμηση της Θεοτόκου. 

Δομήνικος Θεοτοκόπουλος, Η προσκύνηση των Μάγων, 1565-67 

Δομήνικος Θεοτοκόπουλος, Κοίμηση της Θεοτόκου, 
 δεύτερο ήμισυ του 16ου αιώνα. 


Τρια χρόνια αργότερα τον Σεπτέμβριο του 1990 μαθαίνω ότι πραγματοποιείται στο Ηράκλειο Κρήτης, στην Βασιλική του Αγίου Μάρκου, έκθεση με τίτλο El Greco of Crete, Δομήνικος Θεοτοκόπουλος Κρής, με αφορμή τα 450 χρόνια από την Γέννησή του, με έναν επίσης σημαντικό κατάλογο, που επιμελήθηκε ο  Νίκος Χατζηνικολάου, καθηγητής της Ιστορίας της Τέχνης στο Πανεπιστήμιο Κρήτης. 


Στην έκθεση αυτή αποκαλύπτεται το έργο κρητικών αγιογράφων, σύγχρονων του Θεοτοκόπουλου, όπως του Γεώργιου Κλόντζα και του Μιχαήλ Δαμασκηνού. Παράλληλα με σειρά έργων του Εl Greco παρουσιάζονται και εδώ τα πρώιμα έργα του η Προσκύνηση των Μάγων, η Κοίμηση της Θεοτόκου και ο Ευαγγελιστής Λουκάς ζωγραφίζει την Βρεφοκρατούσα Παναγία. 

Δομήνικος Θεοτοκόπουλος, 
ο Ευαγγελιστής Λουκάς ζωγραφίζει την Βρεφοκρατούσα Παναγία, 
1560-67 


Δομήνικος Θεοτοκόπουλος, 
ο Ευαγγελιστής Λουκάς ζωγραφίζει την Βρεφοκρατούσα Παναγία,
λεπτομέρεια

Η έκθεση αυτή εξελίχθηκε και τον Σεπτέμβρη του 1993 παρουσιάστηκε στην Βασιλική του Αγίου Μάρκου και τον Ναό της Αγίας Αικατερίνης με τίτλο «Εικόνες της Κρητικής Τέχνης, Από τον Χάνδακα ως την Μόσχα και την Αγία Πετρούπολη» Αποκαλύπτεται ότι η τέχνη των εικόνων της κρητικής Σχολής ξεπερνάει τα Ελληνικά σύνορα και επιβεβαιώνεται ότι ο El Greco ξεπήδησε από το καλλιτεχνικό περιβάλλον του Χάνδακα. 


Μ. Δαμασκηνού, Άγιος Συμεών, ο Θεοδόχος, 16ος αι. 
Ναός Αγίου Ματθαίου Σιναϊτών, 
Λεπτομέρεια

Τρεις μήνες αργότερα τον Νοέμβριο του 1993 μεταφέρθηκε στην Εθνική Πινακοθήκη με τεράστια επιτυχία και ένα εξαιρετικό κατάλογο. Εικόνες από το μουσείο Ερμιτάζ, Πετρουπόλεως, το Μουσείο Ρουμπλιώφ, το Μουσείο του Κρεμλίνου, το Μουσείο Πούσκιν, ελληνικά μοναστήρια και Μουσεία. 



Σήμερα 21 χρόνια μετά, ένας κύκλος εκθέσεων για τον Θεοτοκόπουλο παρουσιάζονται με ένα συνταταγμένο τρόπο, από το Μουσείο Μπενάκη, το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης και ολοκληρώνεται με το Βυζαντινό Μουσείο που εγκαινίασε την Τετάρτη 3 Δεκεμβρίου 2014 μια από τις σημαντικώτερες εκθέσεις των τελευταίων χρόνων με τίτλο «Ο Δομήνικος Θεοτοκόπουλος πριν από τον El Greco".


'Αποψη της έκθεσης στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο


Στο διάστημα αυτό μεσολάβησαν πολλά. Από την μια η φιλία μου με τον Δημήτρη Κωνστάντιο και η σχέση μου με το Μουσείο με μύησαν κατά κάποιο τρόπο στην μαγεία της Βυζαντινής Τέχνης. Από την άλλη συνειδητοποίησα ότι για την κατανόηση και ανάγνωση ενός έργου τέχνης είναι σημαντικό να γνωρίζουμε το εκάστοτε κοινωνικό και καλλιτεχνικό περιβάλλον που διαμορφώνει τις προσωπικότητες.


Αυτό ακριβώς διαχειρίζεται η συγκεκριμένη έκθεση στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο της Αθήνας, που επικεντρώνεται στην Βενετική Κρήτη του 16ου αιώνα. Αναδεικνύει, ίσως για πρώτη φορά στον ελληνικό χώρο σημαντικούς συσχετισμούς που συμβάλλουν στην καλύτερη κατανόηση του έργου του Θεοτοκόπουλου. 






Απόψεις της έκθεσης στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο

Σπάνια εκθέματα (του Μουσείου και δάνεια), αναφέρονται στους δρόμους του εμπορίου, την στρατιωτική δύναμη, την οικονομία την θρησκεία την κοινωνική διαστρωμάτωση, τη λογιοσύνη, και τα καλλιτεχνικά φαινόμενα. 

Το πιο ενδιαφέρον είναι η ανάδειξη του συσχετισμού και της επιρροής της Βυζαντινής τέχνης με την δυτική, μέσα από σπάνια και υψηλού επιπέδου έργα και κυρίως των εικόνων του Γεωργίου Κλώντζα και του Μιχαήλ Δαμασκηνού που σαφέστατα επηρεάζουν τον Θεοτοκόπουλο. 




Η ιδιοτυπία της ζωγραφικής του Γεώργιου Κλόντζα






Μιχαήλ Δαμασκηνού, Η προσκύνηση των Μάγων, 16ος αι. 

 Η κρητική ζωγραφική επηρεασμένη από την ελευθερία και την άνεση της βενετσιάνικης ζωγραφικής του 16ου αιώνα 


Δίπλα σε αυτά ξαναβλέπουμε τα τρία πλέον γνωστά του έργα, τη Προσκύνηση των Μάγων, την Κοίμηση της Θεοτόκου και τον Ευαγγελιστή Λουκά που ζωγραφίζει την βρεφοκρατούσα Παναγία. 

Αξίζει πραγματικά να δείτε αυτή την έκθεση που κατά την άποψή μου αποτελεί σταθμό στην εξαιρετική νεώτερη πορεία του Βυζαντινού Μουσείου. 

Η Αναστασία Λαζαρίδου ξεναγεί τους προσκεκλημένους στα εγκάινια της έκθεσης. 

Αξίζουν συγχαρητήρια, τόσο στην απερχόμενη Διευθύντρια Αναστασία Λαζαρίδου που έχει την επιστημονική εποπτεία και τον γενικό συντονισμό της έκθεσης, όσο και σε όλους τους συντελεστές που εργάστηκαν για την πραγματοποίησή της. Ιδιαίτερα τους επιμελητές, δρ. Φαίδρα Καλαφάτη, Νίκο Καστρινάκη, Νικόλα Κωνστάντιο, δρ Αντώνη Μπεκιάρη, Νίκη Παπασπύρου και Άρτεμις Σταματάλου και επίσης τον αρχιτέκτονα Σπύρο Νάσαινα που ανάλαβε για πρώτη φορά την ευθύνη και διαχειρίστηκε με επιτυχία το Αρχιτεκτονικό και Μουσειογραφικό Σχεδιασμό. 


Έκπληξη της βραδιάς των εγκαινίων, η συναυλία οργανικού συνόλου από την Συμφωνική Ορχήστρα και την χορωδία των Μουσικών Συνόλων του Δήμου Αθηναίων, με μαέστρο τον κ. Στ Μπερή, και έργα προκλασσικής μουσικής, μέσα στα ξύλινα πατάρια του Μουσείου, που σχεδίασε ο αρχιτέκτων Μάνος Περράκης, με εξαιρετική ακουστική. 


Έκπληξη και η ευχάριστη χειμωνιάτικη νύχτα στον φιλόξενο κήπο του Μουσείου.



κάντε ΚΛΙΚ στις εικόνες για μεγένθυση




Tuesday, December 2, 2014

ΚΛΑΙΡΗ ΠΑΛΥΒΟΥ, ΜΑΝΟΛΗΣ ΚΟΡΡΕΣ + ΜΙΑ ΟΑΣΗ


σημαντικές διαλέξεις, σημαντικοί χώροι



1. 
ΑΝΑΣΚΑΠΤΟΝΤΑΣ 
του Δημήτρη Φιλιππίδη 

Δύο υποδειγματικές διαλέξεις, με μιας μέρας διαφορά μεταξύ τους. Η πρώτη (10.11.), της Κλαίρης Παλυβού στο Μουσείο Πόλεως Αθηνών για την Δυτική Οικία στο Ακρωτήρι Θήρας, και η δεύτερη (12.11.), του Μανώλη Κορρέ στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών για την οδό Αδριανού στην Πλάκα. Δύο αρχιτέκτονες, στέρεα θεμελιωμένοι στην αρχαιολογία, παρουσίαζαν τους θησαυρούς που κρύβονται πότε θαμμένοι και πότε τριγύρω μας, αλλά αγνώριστοι, φτάνει να διαβάσει κανείς σωστά και να ερμηνεύσει τα όσα βλέπει. Χάρισμα αποκτημένο με σκληρή, συστηματική δουλειά κι ασταμάτητη δίψα για μάθηση. Οι δύο ομιλητές, ο καθένας με τον τρόπο του, περιέγραφαν και συνέδεαν, τεκμηρίωναν μεθοδικά, εξηγούσαν, κάλυπταν κενά και έκαναν υποθέσεις. Έστηναν μπροστά στο ακροατήριό τους έναν ολόκληρο κόσμο, ενώ, την ίδια στιγμή, σχολίαζαν με χιούμορ ιστορίες παλιές και τωρινές. Τι σπουδαίο μάθημα ήταν αυτό και πόσο τυχεροί πρέπει να ένοιωσαν όσοι παρακολούθησαν αυτές τις παραστάσεις, τέτοιου υψηλής στάθμης «θεάτρου». 


. 
Διάλεξη της Αρχιτέκτονος Κλαίρης Παλυβού 

Κλαίρη Παλυβού 

Η Διάλεξη της Αρχιτέκτονος Κλαίρης Παλυβού, καθηγήτριας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, με θέμα «Προϊστορικός Οικισμός Ακρωτηρίου Θήρας: Το παράδειγμα της Δυτικής Οικίας»... 

Η Δυτική Οικία 

...ήταν μια πρωτοβουλία του Μουσείου της Πόλεως των Αθηνών και παραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με την Εταιρεία Μελέτης Αρχαίας Ελληνικής τεχνολογίας (Ε.Μ.Α.Ε.Τ.) στην αίθουσα Συλλόγου των Αθηναίων. 

Η Δυτική Οικία σε σχέση με την ευρύτερη περιοχή του οικισμού 

Η λεγόμενη Δυτική Οικία είναι ένα από τα σπίτια του προϊστορικού οικισμού του Ακρωτηρίου Θήρας, η ανασκαφή και μελέτη του οποίου έχει ολοκληρωθεί. Πρόκειται για τυπικό δείγμα αστικού σπιτιού: τρείς όροφοι, 16 δωμάτια, συνολικό εμβαδόν 345 μ2, κεντρικό και βοηθητικό κλιμακοστάσιο, αποχωρητήριο, αποχέτευση και φρεάτιο σύνδεσης με κοινοτικό δίκτυο, δωμάτια με τοιχογραφίες, πολλά ανοίγματα με ένα μικτό δομικό σύστημα σκέλετου από ξύλο, με πέτρες σε κονίαμα από χώμα σαν στοιχείο πλήρωσης. 

Οι κατόψεις των τριών επιπέδων της Δυτικής Οικίας 

Η εξαιρετική διατήρηση του ερειπίου κάτω από τις στάχτες του ηφαιστείου δίνει την ευκαιρία να θαυμάσει κανείς το υψηλό επίπεδο αρχιτεκτονικού σχεδιασμού και οικοδομικής τεχνολογίας της εποχής εκείνης (μέσα 2ης χιλιετίας π.Χ.) 

Μακέτα αναπαράστασης 

Για να παρακολουθήσετε την διάλεξη κάντε ΚΛΙΚ εδώ 


1β. 
Διάλεξη του Μανόλη Κορρέ 

 Ο Μανόλης Κορρές

Η διάλεξη του Μανόλη Κορρέ, Καθηγητή Ιστορίας της Αρχιτεκτονικής, στην Σχολή Aρχιτεκτόνων Μηχανικών, ΕΜΠ με θέμα «Η οδός Αδριανού μετά των πέριξ επί Τουρκοκρατίας» πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο Κύκλου ομιλιών στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών με τίτλο «Ματιές στην Πόλη». Πρόκειται για ένα κύκλο διεπιστημονικών συζητήσεων με θέμα τη μελέτη των αστικών κέντρων. 

Η πάλαι ποτέ οικία του Ανδρέα Μερτρούντ (σχέδιο Μανόλη Κορρέ) 

Μια αποκαλυπτική διάλεξη για την πάλαι ποτέ οικία του Ανδρέα Μερτρούντ (A. Mertrud) που βρίσκεται στη γωνία Αδριανού και Ναυάρχου Νικοδήμου (MK 2010). 

Κατελάμβανε την έκταση του νυν γωνιαίου ακινήτου και των βορείως και ανατολικώς αυτού προσκείμενων ακινήτων. Κτίσθηκε περί το 1780 και καταστράφηκε το 1824 ή 1826. Στη θέση της, από το 1828 κ.ε. κτίσθηκαν τρεις νέες οικίες, εκ των οποίων η μεγαλύτερη χρησιμοποιήθηκε ως στρατιωτικό νοσοκομείο πριν από το κτήριο Weiler. 


2. 
 ΜΙΑ ΟΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΤΡΑ 
του Δημήτρη Φιλιππίδη 

Το Πολύεδρο στην Πάτρα

Το Πολύεδρο, ένα «τετράδυμο, φυγόκεντρο πολιτιστικό κέντρο» όπως το χαρακτήρισε ο Δ. Μαρωνίτης, εγκαινιάστηκε το 1981 στο κέντρο της Πάτρας. Οι τόσο δραστήριοι ιδιοκτήτες του, η Όλγα Νικολοπούλου και ο Κώστας Καπέλλας, κατόρθωσαν, αυτά τα 33 χρόνια που μεσολάβησαν, να δημιουργήσουν ένα πυρήνα εκδηλώσεων, όπου ένα βιβλιοπωλείο συνδυάζεται με αίθουσα εκθέσεων και καφενείο. Η ιδιαιτερότητα του Πολύεδρου όμως δεν είναι μόνο η συνεχής παρουσία του με το πλούσιο πρόγραμμα που διεκπεραιώνει συναντήσεων, εκθέσεων, παρουσιάσεων, παραστάσεων και εκδόσεων. Είναι ο συγκεκριμένος χώρος που κατέχει μέσα στην πόλη. 


οι ιδιοκτήτες του βιβλιοπωλείου Πολύεδρο, εξ απεναντίας καθισμένοι. Η κα Όλγα Νικολοπούλου με τη μπλε φούστα και ο Κώστας Καπέλλας με τα άσπρα γένια + γυαλιά!

Το νεοκλασικό κτίριο όπου στεγάζεται το Πολύεδρο είναι ιστορικό (αρχικά, αγγλική τράπεζα) κι ακολουθεί την τυπική διάταξη στο κέντρο της Πάτρας, με στοά σε καμάρες στο ισόγειο. Το μαγαζί αποπνέει το άρωμα παλιού βιβλιοπωλείου, με στενά περάσματα ανάμεσα σε φορτωμένα μέχρι σκασμού ράφια, ακαταστασία στους πάγκους και ντάνες βιβλίων στο πάτωμα. Σαν να είναι ολόκληρο χτισμένο με βιβλία. 

...βρίσκεσαι σ’ έναν ευλογημένο εσωτερικό κήπο, σπαρμένο με τραπεζάκια καφενείου...

Το μαγαζί ανοίγεται προς το δρόμο αλλά επικοινωνεί και με την κεντρική είσοδο του κτιρίου, όπου περιστασιακά απλώνεται για να στηθούν εκθέσεις. Ανεβαίνοντας μερικά σκαλιά, τέλος, βρίσκεσαι σ’ έναν ευλογημένο εσωτερικό κήπο, σπαρμένο με τραπεζάκια καφενείου, όπου γίνονται υπαίθριες εκδηλώσεις λόγου και μουσικής. Μέσα χώρος κι έξω χώρος, σε συνδυασμό με όλους τους επιμέρους ενδιάμεσους στα πλαϊνά, μετατρέπουν το Πολύεδρο σε μια συνολική εμπειρία, μια «όαση». 

Όσες καφετέριες κι αν ανοίξουν στους πεζόδρομους και στις πλατείες της Πάτρας, όσες εκδηλώσεις γίνουν σε κλειστούς κι επίσημους χώρους της πόλης, τίποτα δεν φτάνει αυτή την ηθελημένη ανεμελιά, αυτή την αίσθηση μιας πνευματικής κυψέλης, αφοσιωμένης στην ουσία των πραγμάτων κι όχι στη λαμπερή τους επιφάνεια. 

Δημήτρης Φιλιππίδης