Showing posts with label ΚΤΙΡΙΟ ΦΙΞ. Show all posts
Showing posts with label ΚΤΙΡΙΟ ΦΙΞ. Show all posts

Tuesday, March 3, 2020




ΕΜΣΤ ΑΝΟΙΧΤΟ 

ή η επούλωση ενός τραύματος 
κείμενα Δημήτρη Αντωνακάκη, Συραγώ Τσιάρα 
και Δημήτρη Φιλιππίδη 

Το τραύμα 



© Μanolis Baboussis 2003 150X150 


Δεν έχω τη πρόθεση αυτή την φορά να γκρινιάξω, για όλα όσα κατατρέχουν επί 25 χρόνια από την ίδρυση του (1995), το πολύπαθο αυτό Μουσείο, την καρατόμησή του, που έστω και δοκιμαστικά, άνοιξε και μας υποδέχθηκε την Δευτέρα 24 Φεβρουαρίου 2020, με ένα ζεστό καφέ και συγκρατημένα χαμόγελα. 


Με ένα καλοσχεδιασμένο μαύρο ντοσιέ και ένα κομψό σύντομο οδηγό που μας προσφέρθηκαν, βρεθήκαμε στον χώρο του υπογείου του κτιρίου εντελώς ανανεωμένο με μια καλοστημένη έκθεση με το ιστορικό του Μουσείου και καθίσαμε σε ένα παράδοξο ως προς την διάταξη αμφιθεατρικό χώρο με ξύλινες κερκίδες. 


Απόψεις της έκθεσης με την πορεία και την ιστορία του Μουσείου στην στάθμη του Υπογείου 

Ομολογώ ότι υπήρχε ένα θετικό κλίμα και μια ατμόσφαιρα ηρεμίας και γαλήνης που ενισχύθηκε με όλα όσα αναφέρθηκαν από τους ομιλητές και κυρίως από μία σειρά αισιόδοξων και θετικών υποσχέσεων και δεσμεύσεων από την πλευρά της πολιτικής ηγεσίας. 


Συγκεκριμένα, η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη υποσχέθηκε αύξηση του προϋπολογισμού, προσλήψεις προσωπικού, διορισμό οικονομικού και διοικητικού διευθυντή, τοποθέτηση νέου διευθυντή μέχρι τα εγκαίνια που προβλέπονται πριν από το Πάσχα και μέσα στο 2020 πραγματοποίηση διεθνούς διαγωνισμού για την διευθυντική θέση. Επίσης δεσμεύτηκε για εξασφάλιση χρημάτων για περιοδικές εκθέσεις ακόμα και αρχιτεκτονικής και φωτογραφίας, καθώς και για την  αγορά έργων τέχνης. Το κυριότερο όμως είναι η δέσμευση για την μεταβίβαση της ιδιοκτησίας του κτιρίου από την Αττικό Μετρό, που το είχε παραχωρήσει έναντι ενοικίου, στο Μουσείο. 

Από αριστερά: Γιώργος Αγουρίδης από ΚΠΙΣΝ, Νικόλας Γιατρομανωλάκης. Λίνα Μενδώνη, Γιώργος Παπαναστασίου 

Ακόμη και η δυνατότητα επέκτασής του κτιρίου συζητήθηκε και είναι υπό διερεύνηση, αν και εφ όσον όπως είχε ζητηθεί τότε, ο στατικός φορέας του παρακείμενου γκαράζ έχει προβλεφθεί να την υποδεχθεί. Έχουν επίσης ολοκληρωθεί και οι διαδικασίες που απαιτούνται για την λειτουργεία των εκδοτηρίων και ελέγχου εισιτηρίων, του πωλητηρίου και του καφέ-εστιατορίου που αναμένεται να λειτουργήσουν πριν τα εγκαίνια που προγραμματίζονται πριν από το Πάσχα. 

Δημήτρης Αντωνακάκης και Συραγώ Τσιάρα 

Τελευταίοι μίλησαν με σεμνότητα ο Δημήτρης Αντωνακάκης και η Συραγώ Τσιάρα, που για ένα ολόκληρο χρόνο εργάστηκαν συστηματικά και αμισθί για να ανοίξει το Μουσείο, αναλαμβάνοντας μια μεγάλη ευθύνη, δεχόμενοι παράλληλα από μια μεγάλη μερίδα μία αρνητική κριτική, μιά και η απόφασή τους δεν συνέβαλε στην επούλωση του τραύματος της απόρριψης της υποψηφιότητας της Άννας Καφέτση, κατά την διαξαγωγή το σχετικού Διαγωνισμού. Παραθέτω στην συνέχεια το κείμενό τους, που διάβασαν από κοινού εναλλάξ και ευγενικά μου το παραχώρησαν: 


ΤΟ ΕΜΣΤ ΑΝΟΙΓΕΙ 

του Δημήτρη Αντωνακάκη και της Συραγώ Τσιάρα


Όταν πριν ένα χρόνο ζητήθηκε από την κα. Τσιάρα και εμένα, να συμβάλουμε στην προσπάθεια να ανοίξει το ΕΜΣΤ, επιτέλους στο δικό του χώρο, σε συνεργασία με το Διοικητικό Συμβούλιο και την επιτροπή διαχείρισης της χορηγίας ΙΣΝ, αναλαμβάνοντας προσωρινά την διεύθυνση του, η πρώτη μας προσπάθεια ήταν ν’ ενθαρρύνουμε το προσωπικό που τόσα χρόνια υπηρέτησε στη περιπλάνηση του το ΕΜΣΤ, να ενεργοποιηθεί και να πάρει πρωτοβουλίες, συμβάλλοντας με τον δικό του τρόπο στην συνολική προσπάθεια. Σ’ αυτή την πρόταση μας ανταποκρίθηκε ένα μεγάλο μέρος του προσωπικού. 

Η προσωρινή ανάληψη της ευθύνης από μέρους μας για το άνοιγμα του ΕΜΣΤ, συνίστατο κυρίως στην εγκατάσταση, μέρους της μόνιμης συλλογής του, που είχε συγκροτηθεί κυρίως από την κα. Καφέτζη στα χρόνια που διεύθυνε το ΕΜΣΤ και την προσαρμογή - εφαρμογή της μουσειογραφικής μελέτης της κα. Κοσκινά, τελευταίας διευθύντριας του Μουσείου στους χώρους του κτηρίου που προοριζόταν γι’ αυτό το σκοπό. 

Το εγχείρημα δεν ήταν εύκολο: καθώς εκτός από τις αναμενόμενες δυσκολίες που προκύπτουν πάντα από τα σχέδια στην πραγματοποίηση τους, υπήρχε ένα πλήθος προβλημάτων, που ανέκυψαν σημαντικών κι ασήμαντων, απαραίτητων όμως, έστω και με μικρές παραλείψεις, για το ξεκίνημα της λειτουργίας του Μουσείου. Προβλήματα που είχαν σχέση από την μια πλευρά με τον συντονισμό των ενεργειών του ΕΜΣΤ σε σχέση με την χορηγία του ΙΣΝ και από την άλλη πλευρά, όλων εκείνων των διαδικασιών που απαιτούνται από το ΕΜΣΤ με την έγκριση πάντα του Δ.Σ. για την εύρυθμη λειτουργία ενός σύγχρονου μουσείου. Σ’ αυτό το πλαίσιο ενεργοποιήθηκε μια σειρά διαδικασιών για την επίλυση απαραίτητων για το άνοιγμα του Μουσείου. Θέματα όπως : ο έλεγχος εισόδου των επισκεπτών, η λειτουργεία υποδοχής, το πωλητήριο και το καφέ – εστιατόριο και η διαπίστωση ελλείψεων προσωπικού. 

Σ’ αυτό το περίπλοκο πλαίσιο, μετά από μια ανάστατη δημόσια περίοδο από τις εκλογικές αναμετρήσεις, ήρθε να συμβάλλει ευεργετικά με την ενεργή και ελεγχόμενα διακριτική αλλά έντονη παρουσία του το ΥΠΠΟ, με την παρουσία του Γ.Γ. και των συνεργατών του, που έδωσαν νέα ώθηση στο ξεπέρασμα δύσκολων γραφειοκρατικών προβλημάτων που ταλαιπωρούν μόνιμα κάθε δημόσια προσπάθεια. 

Στο διάστημα αυτό, εμείς με περιορισμένες αρμοδιότητες βρεθήκαμε αντιμέτωποι με μια κατάσταση αδύναμη οργανωτικά που θα πρέπει να αποτελέσει το πρώτο μέλημα ενός υπεύθυνου για τα οικονομοτεχνικά και διοικητικά ζητήματα που περιμένουν την αρμόδια επίλυση τους, όπως έχουμε επανειλημμένα ζητήσει από το Δ.Σ., έτσι ώστε η νέα καλλιτεχνική διεύθυνση να μπορέσει ανενόχλητος/η ν’ ασχοληθεί με τα δύσκολα και πολύπλοκα θέματα, που έχουν σχέση με την ανοιχτή λειτουργία ενός Μουσείου σύγχρονης τέχνης, όχι μόνο στον εικαστικό χώρο αλλά και σε κάθε τομέα που σχετίζεται με το σύγχρονο πολιτισμό, όπως το ενδιαφέρον για το φυσικό και το αστικό περιβάλλον, την αρχιτεκτονική, τη φωτογραφία, το βίντεο, την μουσική, το χορό, το θέατρο και τον κινηματογράφο, την φιλοσοφία και την λογοτεχνία, και κάθε τομέα της σύγχρονης δημιουργίας ώστε το ΕΜΣΤ να αποτελέσει ένα ζωντανό πυρήνα πολιτισμικής, αντίστασης απέναντι στο κύμα της αδιαφορίας και της ισοπεδωτικής παγκοσμιοποίησης της που προωθείται στη δύσκολη εποχή που ζούμε. 


Περιπλανώμενος στις αίθουσες του Μουσείου 
αναζητώντας ένα concept 


Έχοντας ανά χείρας τον σύντομο οδηγό και το πολύπτυχο με τίτλο «Ο Χάρτης του Μουσείου» αναζήτησα, όπως άλλωστε συμβαίνει σε όλα τα μουσεία, τους τίτλους των ενοτήτων και την λογική της κατανομής και ομαδοποίησης των έργων που εκτίθενται ανά όροφο. 

Το πολύπτυχο 

Περίμενα καταγεγραμμένη μια σαφή ταξινόμηση με συγκεκριμένα κριτήρια, που θα ενημέρωναν τον επισκέπτη για την καλύτερη κατανόηση. 

Αντ΄ αυτού, στο πολύπτυχο αναφέρεται ότι στις αίθουσες της μόνιμης συλλογής παρουσιάζονται 172 έργα Ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών, από το σύνολο των 1300 που έχει συγκεντρώσει το Μουσείο και εντάσσονται σε τρεις κατευθύνσεις:
  • Αναφορές μνήμης – Διεκδικήσεις – Πολιτικές αφηγήσεις, 
  • Όρια και διελεύσεις και Ετεροτοπίες 
  • Μυθολογίες του οικείου – Νέες προοπτικές. 
Πέρα από τους γενικόλογους αυτούς τίτλους, που δεν μου είναι απόλυτα κατανοητοί, δεν γίνεται καμία αναφορά στο πολύπτυχο για το πως κατανέμονται και χωροθετούνται τα έργα στους ορόφους σύμφωνα με αυτές τις κατευθύνσεις, όπως άλλωστε συμβαίνει σε όλα τα σοβαρά μουσεία. To ίδιο ισχύει και στον Σύντομο Οδηγό όπου τα έργα παρουσιάζονται απλά και μόνο κατ΄ αλφαβητική σειρά. 

Προφανώς πρόκειται για μια αδυναμία της Μουσειολογικής Μελέτης που υπογράφει η Κατερίνα Κοσκινά και φυσικά έχει εγκρίνει το Συμβούλιο Μουσείων, που φέρει και την τελική ευθύνη. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι στο μακροσκελές κείμενο της Κοσκινά στον Σύντομο Οδηγό, με τίτλο «Οδύσσεια (;) Μια συνοπτική κριτική ανασκόπηση για τα αίτια μιας μεγάλης καθυστέρησης και μια μελέτη-πρόταση για την πλήρη λειτουργεία του ΕΜΣΤ» αναλύεται στην σελίδα 28, το περιεχόμενο των τριών αυτών κατευθύνσεων, χωρίς καμμιά όμως αναφορά για το πως αποτυπώνονται στους χώρους. 

Έτσι περιπλανώμενος από όροφο σε όροφο μάταια αναζητούσα ένα concept ως προς την χωροθέτηση των έργων. Διαπίστωσα μια αξιοπρεπή μεν εικόνα, αλλά παράλληλα και μια σχετικά πυκνή διάταξη-παράθεση των έργων σε σχέση με τους χώρους που διατίθενται στο ακρωτηριασμένο αυτό κτίριο, όπως έχουν μελετηθεί από το γραφείο 3SK Στυλιανίδη. 

Είναι προφανές από την κάτοψη που παρατίθεται στην συνέχεια, ότι στην λύση που επιλέχθηκε στον αρχιτεκτονικό διαγωνισμό του γραφείου πέρα από τα προβλήματα που έχουν ήδη επισημανθεί (μορφολογία όψεων κλπ), το ένα τρίτο (1/3) του εμβαδού των ορόφων δίνεται στην ζώνη ένταξης (σημειώνεται με ρόζ χρώμα) της κατακόρυφης (κυλιόμενες) και της οριζόντιας κυκλοφορίας (διάδρομοι), ενώ θα μπορούσαν να συμπτυχθούν σε μια κατακόρυφη στήλη και όχι σε όλο το μήκος του κτιρίου. Η γενναιόδωρη αυτή χειρονομία έγινε σε βάρος του ωφέλιμου εμβαδού των εκθεσιακών χώρων με τα τεράστια υποστυλώματα του ήδη ακρωτηριασμένου κτιρίου. 


Κάτοψη του ΕΜΣΤ όπου με κόκκινο χρώμα φαίνεται η σχέση του εμβαδού της ζώνης κατακόρυφης και οριζόντιας κυκλοφορίας που καταλαμβάνει το 1/3 του εμβαδού και με γαλάζιο χρώμα θέσεις έργων στους διαδρόμους με προβληματική παρουσίαση 

Το αποτέλεσμα είναι ότι από τα 172 έργα που εκτίθενται, θα έλεγα ότι ένα ικανό ποσοστό παρουσιάζεται από πολύ καλά έως ικανοποιητικά, αλλά δυστυχώς υπάρχουν έργα που η παρουσίασή τους είναι προβληματική είτε λόγω της πυκνής διάταξης, λόγω της ανεπάρκειας των χώρων και των πυκνών υποστυλωμάτων, είτε λόγω του χαμηλού ύψους ή της στενότητας των διαδρομών, είτε τέλος και γιατί κάποια από αυτά παρουσιάζονται απομονωμένα εκτός των κύριων εκθεσιακών χώρων. 


Ενδεικτικά αναφέρομαι στα έργα που παρουσιάζονται αδέξια και απομονωμένα στους διαδρόμους εκατέρωθεν των κυλιόμενων κλιμάκων (σημειώνονται στο σχέδιο της ανωτέρω κάτοψης με γαλάζιο χρώμα) όπου λόγω των φεγγιτών της όψης αδικούνται όπως της Χρύσας ή του Τσόκλη,  στον βαθμό που χρειάζονται υποφωτισμένο περιβάλλον. 

Χρύσα, Τοπίο Πόλης Τάιμς Σκουέαρ 2, 1988 





Κώστας Τσόκλης, οδοιπόρος, 1989, βιντεοπροβολή 
Άνω αριστερά:Φωτογραφία στο ΕΜΣΤ 
‘Ανω δεξιά και κάτω: Παλαιότερες φωτογραφίες της εγκατάστασης στο «Σχολείο» στην οδό Πειραιώς, 2009 

Αλλά και σε άλλα έργα που ασφυκτιούν στο χαμηλό ύψος των χώρων σε σχέση μάλιστα με το πως τα έχουμε δει σε άλλους χώρους, όπως το έργο της Άρτεμις Ποταμιάνου ή του Νίκου Τρανού και άλλα που βρέθηκαν ξεκομμένα μπροστά σε μεγάλα ανοίγματα, σαν να ξεχάστηκαν εκεί έξω από τον κύριο εκθεσιακό χώρο του 4ου ορόφου. 

Άρτεμις Ποταμιάνου, Απλώς Άτιτλο, 2014, 

Αριστερά: στην Έκθεση υποψηφίων διδασκόντων ΑΣΚΤ, 2017 
Δεξιά: ΕΜΣΤ 2020 όπου το έργο σφηνώνεται στην οροφή με ανύπαρκτο φωτισμό 

Νίκος Τρανός, Ένας Παγετώνας στο τραπέζι μας, 2013, Documenta 2014, Kasel, Άποψη της εγκατάστασης, ΑΝΤΙΔΩΡΟΝ. Η Συλλογή του ΕΜΣΤ, Fridericicnum, , Φωτογραφία: Nils Klinger 

Νίκος Τρανός, Ένας Παγετώνας στο τραπέζι μας, 2013, στο ΕΜΣΤ σήμερα 

Μαρία Παπαδημητρίου, Χωρίς τίτλο, 1999. Έργα στο περιθώριο των διαδρόμων. 

Είναι γεγονός γνωστό, ότι οι μεταβατικοί διευθυντές και οι επιμελητές εφάρμοσαν κατά γράμμα την μουσειολογική μελέτη της Κατερίνας Κοσκινά και δεν είχαν την δυνατότητα αποκλίσεων, αλλαγών ή διορθώσεων. Μόνο στις  περιπτώσεις που κάποια έργα δεν μπορούσαν να τοποθετηθούν λόγω εμποδίων (όπως πυροσβεστικές φωλιές) ή στενότητας χώρου, έγιναν αλλαγές με την συνεργασία των καλλιτεχνών  και ακολούθησε υποβολή και έγκριση από την Διεύθυνση Μουσείων. 

ΕΠΙΛΟΓΟΣ 

Με δεδομένο ότι τελικά το Μουσείο άνοιξε, προσπερνώ αυτές τις επι μέρους  επισημάνσεις, παρουσιάζοντας στην συνέχεια επιλεγμένες εικόνες με σημαντικά έργα και αξιοπρεπή παρουσίαση, που συνοψίζουν τελικά μια τελική θετική εικόνα του μουσείου. Ελπίζω στην συνέχεια, με έναν νέο εμπνευσμένο διευθυντή, να γίνουν ουσιαστικές βελτιώσεις στην μουσειολογική επεξεργασία του Μουσείου, να αποσαφηνιστούν στόχοι και concept και να παρουσιαστούν και άλλοι έλληνες καλλιτέχνες που απουσιάζουν από το σημερινό σύνολο. 

Κουτλούγκ Αταμάν, 99 ονόματα, 2002

Νίκος Αλεξίου, Χωρίς τίτλο (Τραπεζάκια), 2007-2011 

Μπία Ντάβου, Ιστία, 1981-1982 

Γιάννης Κουνέλης,  Χωρίς τίτλο, 2004

Θα ήθελα να κλείσω αυτή την ανάρτηση με ένα σύντομο κείμενο του Δημήτρη Φιλιππίδη, με τον οποίο παρευρεθήκαμε στην Συνέντευξη Τύπου του ΕΜΣΤ, και παραθέτω στην συνέχεια: 


ΟΠΩΣ ΜΑΘΑΜΕ ΝΑ ΤΟ ΛΕΜΕ, ΕΜΣΤ 

του Δημήτρη Φιλιππίδη 

Τα εγκαίνια του ΕΜΣΤ αυτές τις μέρες, αφιερωμένα πρώτα στα παιδιά και λίγο αργότερα στους «μεγάλους», αναγγέλθηκαν επίσημα πριν λίγες μέρες, μέσα στα υπόγεια αυτού του μυστηριακού κύτους, που για τόσα χρόνια κατάφερε να απασχολεί την κοινή γνώμη και να καταβροχθίζει αμέτρητους υπουργούς Πολιτισμού. Λες και κάποια χολωμένη μάγισσα είχε ρίξει κατάρες ενάντια στη μνήμη ενός σπουδαίου αρχιτέκτονα, του Τάκη Ζενέτου, με τη βεβήλωση του έργου του, ενάντια στον πάνω από δέκα χρόνια ιερό μόχθο της Άννας Καφέτση για τη συγκρότηση μιας συλλογής, ενάντια σε ένα απαυδισμένο κοινό που βαρέθηκε να εισπράττει κενές υποσχέσεις. 

Άννα Καφέτση 

Όμως τώρα όλα είχαν με ένα μαγικό τρόπο τελειώσει. Η τόσο τραυματική «ιστορία» του Μουσείου είχε μετατραπεί σε έκθεμα: ένα χρονολόγιο απλωμένο σε τοίχο αυτού του υπογείου, όπου παρατάσσονταν βήμα-βήμα όλα τα ενδιάμεσα στάδια του μοιραίου χορού που είχαμε όλοι γίνει μάρτυρες. Η σκηνή στην αίθουσα συγκέντρωσης ήταν αλησμόνητη. Από τη μια μεριά, οι επίσημοι με τις ομιλίες τους: η υπουργός ΥΠΠΟΤ Λίνα Μενδώνη με πλάι της τον γενικό γραμματέα Νικόλα Γιατρομανωλάκη, ο πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου Γιώργος Παπαναστασίου και οι δύο τόσο σεμνοί μεταβατικοί διευθυντές, Συραγώ Τσιάρα και Δημήτρης Αντωνακάκης. Κι απέναντί τους, καμιά πενηνταριά δημοσιογράφοι, να καταγράφουν όσα ανακοινώνονταν και να ζητούν διευκρινίσεις για οργανωτικά και διοικητικά ζητήματα του μουσείου. 

Όλοι, παλιότεροι και νεότεροι, όσοι είχαν ζήσει τις προηγούμενες αξέχαστες φάσεις του στοιχειωμένου μουσείου και όσοι τις είχαν απλά ακουστά, γνώριζαν πως ήταν μια ιστορική στιγμή. Είχαν επιτέλους λυθεί τα μάγια. OPEN! Διαλαλούσαν τα συνθήματα γραμμένα στους τοίχους, ΑΝΟΙΞΑΜΕ ΚΑΙ ΣΑΣ ΠΕΡΙΜΕΝΟΥΜΕ! Μόνο δέος μπορούσε κανείς να αισθανθεί εκεί μέσα… 


Έξω από το μουσείο, στο πεζοδρόμιο της οδού Καλλιρρόης, έτρεχαν για πρώτη φορά γλύφοντας το κάτω μέρος του τοίχου, κάτω από την επένδυση με πέτρα, τα συμβολικά νερά Και η είσοδος του μουσείου έλαμψε κατακόκκινη, μια καινουριοβαμμένη πρόκληση. 


Όπως προβλέπονταν από το πρώτο βραβείο του αρχιτεκτονικού διαγωνισμού, που κέρδισε το γραφείο 3SK Στυλιανίδης με τους συνεργάτες του το 2003. Άνθρωποι και αυτοκίνητα κινούνταν αδιάφορα ένα γύρω, απορροφημένοι στην καθημερινότητά τους, εντελώς ανυποψίαστοι για όσα συνέβαιναν στο τεράστιο κτίριο πλάι τους. 


Μια τρικυμία λοιπόν σε φλυτζάνι; Μια υπόθεση που αφορούσε ελάχιστους, ψαγμένους, που κάτι έπιαναν από σύγχρονη τέχνη; Ο χρόνος θα δείξει! 

Δημήτρης Φιλιππίδης



Κάντε ΚΛΙΚ στις εικόνες για μεγέθυνση.





Δημοσιεύω στην συνέχεια επιστολή του Βαγγέλη Στυλιανίδη, του γραφείου 3SK, που γράφτηκε με αφορμή αυτή την ανάρτηση, διατηρώντας και την δική του ορθογραφία:


Αγαπητε Γιωργο

Με μεγαλη χαρα βλεπω οτι το ΕΜΣΤ ανοιξε!
Με μεγαλη επισης ικανοποιηση διαβασα τις ανακοινωσεις του Κου Αντωνακακη και της κας Τσιαρα !
Με την ευκαιρια και αν μου επιτρεπεις
θαθελα να κανω συντομη επικληση των πολεμιστων αυτης της μικρης μαχης που δεν ηταν βεβαια «16 χρονια βημα σημειωτον »γιατι το μουσειο συλλογη και κτιριο δε φτιαχτηκαν τον τελευταιο χρονο!
Αυτο το εργο συνολικα ανοικει στην Αννα Καφετση.
Δημιουργησε τη συλλογη και εφτιαξε το κτιριο λειτουργωντας το μουσειο απο το 2000 στο Ωδειο !Δεν υπηρξε μερα ως το 2014 που η παρουσια της κι ο κοπος της να μην καταγραφηκαν με τον πιο ουσιαστικο τροπο!

Η Κατερινα Κοσκινα για τεσσερα χρονια εκανε τον οργανισμο εφερε την DOCUMENTA εδω και στο Κασελ εκανε δοκιμαστικο ανοιγμα εφτιαξε μουσειολογικη μελετη που σημερα αυτη πραγματοποιηθηκε με βαση τη δικια μας μουσιο γραφικη.
Αυτα μεσα στα δυσκολα χρονια!
Το μουσειο για να λειτουργησει ηθελε 95 υπαλληλους και δυο εκατομυρια το χρονο που δεν υπηρχαν.
Ειδικη αναφορα πρεπει να γινει στον Ν.Αλιβιζατο προεδρο που ανελαβε να υπογραψει την συμβαση κατασκευης με θαρος και στον Ν.Καλογερα επισης προεδρο που ηταν παρων στην κατασκευη!

Ο ΑΚΤΩΡ εβγαλε σε περας μια ταλαιπωρημενη απο το παρελθον συμβαση κι η Ελληνοτεχνικη διηυθυνε το εργο επαξια απο τον διαγωνισμο μεχρι την αποπερατωση!
Υπηρχαν και οι μελετητες πολλων ειδικοτητων για ενα αρτιο τεχνικα τουλαχιστον εργο!
Αλλα για αυτους μια αλλη φορα!
Αυτα για να θυμηθουμε οτι τα εργα δε γινονται μονα τους και μαλιστα στη μικρη και περιπλοκη χωρα!
Τωρα πληγη εγινε το ΦΙΞ απο τοτε που κόπηκε στα δυο!
Αλλα και απο τοτε που δεν ανοιγε οταν τελειωσε το 2012 κι οχι παντα με ευθυνη των διοικησεων γιατι στην χωρα μας οτι δημοσιο δεν το υιοθετει καποιος υπουργος δυσκολευεται !
Ετσι ειναι το διοικητικο και νομικο πλαισιο ποσο μαλλον στα χρονια της λητοτητας!Ευτυχως υπηρξε και το ιδρυμα Νιαρχου!
Ανοιξε ομως κι επιτελους βλεπουμε τη συλλογη του .

Ενας φορεας της συλλογικης μας μνημης στην συγχρονη τεχνη ειναι εκει!
Θα δουμε πως θα λειτουργησει πως θα ενσωματωθει αυτη η πλευρα της τεχνης στην κοινωνια μας πως θα διαμεσολαβισει τους Ελληνες καλιτεχνες στο πλατυ κοινο.
Με εκπληξη ειδα τις επιφυλαξεις!
Με μεγαλυτερη εκπληξη ειδα το «μαθημα» κτιριολογιας του φιλου Γιωργου Τριανταφυλλου και μαλιστα σε κατοψη σχετικα με τον χωρο που σπαταληθηκε στις κυλιομενες κλιμακες του μονου στοιχειου που ενοποιει τον χωρο και οχι μονο σε αυτο το μουσειο!
Θα εξηγησουμε ακομα μια φορα πως λειτουργει το ολον και ελπιζουμε να μας ακουσει.
Αυτα και αλλα περι των οψεων απο καθεδρας παρατηρησεις κλπ για πολοστη και αχαρη φορα!
Ας ειναι το μουσειο ανοιξε και ευχαριστουμε πολυ τον Δ.Φιλιππιδη
για το ευγενικο και εμπεριστατομενο οπως παντα σημειωμα του.

Ελπιζουμε οτι ο Δ.Αντωνακακης παλαιος φιλος και δασκαλος θα θελησει να συνεορτασουμε την επομενη φορα το επισημο ας πουμε ανοιγμα του μουσειου με οσους πολυ η λιγο συνεβαλαν στην δημιουργια του.
Και να μην ξεχναμε οτι τελικος κριτης ειναι ο κοσμος που θα ειναι εκει γιατι γιαυτον φτιαχτηκε και αυτος το πληρωσε!
Βεβαιως αναμενουμε με χαρα και τους αλλοδαπους!
Με κατανοηση και συμπαθεια

Βαγγελης Στυλιανιδης



Ακολουθεί σχόλιο του Οδυσσέα Σγουρού. Κάντε ΚΛΙΚ  στο πιο κάτω
2 COMMENTS


Monday, February 20, 2017




ΛΕΥΚΟΣ ΚΑΠΝΟΣ  ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΤΗΣ ΝΤΟΡΑΣ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΥ 
ΓΙΑ ΤΟ ΚΤΙΡΙΟ ΤΟΥ ΦΙΞ

μέσα από μια ενδιαφέρουσα και γόνιμη διαφορετικότητα των απόψεων των κριτών

Η Ντόρα Θεοδωροπούλου
Τάκης Ζενέτος, Σχεδιο όψης κτίριου Φιξ

Την Ντόρα Θεοδωροπούλου την γνώρισα όταν με κάλεσε να συμμετάσχω στην έκθεση με τίτλο ΔΙΑ, που οργάνωσε με επιτυχία με την Ελίνα Θεοδωροπούλου στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο το 2014. Λίγο αργότερα γράφοντας αναρτήσεις σε αυτό το μπλογκ για το κτίριο του ΦΙΞ, ο Παναγιώτης Τουρνικιώτης με ενημέρωσε ότι η Ντόρα Θεοδωροπούλου θα έκανε μια ενδιάμεση παρουσίαση του διδακτορικού της με θέμα τους μετασχηματισμούς και την εξέλιξη του κτιρίου ΦΙΞ και έσπευσα να την παρακολουθήσω. Συνειδητοποίησα ότι η Ντόρα Θεοδωροπούλου είναι συστηματική, διεισδυτική, εργασιομανής και πολυδιάστατη, αγαπάει την τέχνη, αγαπάει την αρχιτεκτονική και έχει μια εμμονή στο να κάνει διεξοδικές έρευνες και αναζητήσεις.


Την Τετάρτη 15 02 2017 προσκλήθηκα να παρακολουθήσω την τελική παρουσίαση του διδακτορικού της για τους ματασχηματισμους του κτιρίου Φιξ, που  ολοκληρ'ωθηκε μετά από εννέα χρόνια και υποστηρίχθηκε από την καθηγητή Παναγιώτη Τουρνικιώτη που μαζί με τον Νίκο Μπελαβίλα και την Λένα Μάντζιου  (αντικατέστησε τον πρόσφατα αποθανόντα αγαπητό Δημήτρη Παπαλεξόπουλο), συγκροτούσαν την τριμελή επιτροπή. Στην διαδικασία της κρίσης συμμετείχαν οι καθηγητές Γιώργος Τζιρτζιλάκης, Γιώργος Παρμενίδης, Κώστας Μωραΐτης, Κώστας Τσιαμπάος. 


Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η δουλειά της Ντόρας Θεοδωροπούλου πάνω στους μετασχηματισμούς του κτιρίου ΦΙΞ, ξεπερνάει κάθε προηγούμενο. Προχώρησε σε μια έρευνα για ένα πολύ σημαντικό κτίριο που έχει δεχθεί πολλούς μετασχηματισμούς, αλλά ελάχιστοι γνωρίζουν, πως έχει εξελιχθεί, ποιοι είναι οι παράγοντες μέσα από τους οποίους προέκυψαν αυτοί οι μετασχηματισμοί και ποιές είναι οι σχέσεις οι οποίες καθορίζουν τις εκάστοτε μεταμορφώσεις αυτού του κτιρίου. 


Η Θεοδωροπούλου έκανε μια πολύ βαθιά και διευρυμένη αναζήτηση. Κατάφερε τελικά να συγκροτήσει ένα εξαιρετικά σημαντικό αρχείο, αποκαλύπτοντας πάρα πολλές πτυχές που αφορούν αυτό το κτίριο. Πρέπει να ομολογήσω ότι έχω διακρίνει ένα ερευνητικό πάθος το οποίο φορτίζει αυτή την επιστημονική προσέγγιση και το οποίο είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον, σε σχέση με την πολύ αυστηρή και άχρωμη μεθοδολογία που χαρακτηρίζει τις διατριβές στο πλαίσιο μιας δεοντολογίας για την οποία αναρωτήθηκα κατά πόσον  είναι αναστρέψιμη.


Αυτή η προσέγγιση που εμπεριέχει μια ιδιοσυγκρασιακή διάσταση, μου κινεί περισσότερο το ενδιαφέρον και θεωρώ ότι η επιστήμη θα μπορούσε πραγματικά να συνυπάρχει με την εκάστοτε προσωπική σφραγίδα που ο κάθε ερευνητής σαν χαρακτήρας μπορεί να βάλει σε μια επιστημονική δουλειά. Ζούμε σε μια εποχή που πιστεύω ότι τα πράγματα αλλάζουν και θεωρώ ότι δεν πρέπει να υπάρχουν αμετακίνητοι και ασφυκτικοί όροι.


Μεγάλο ενδιαφέρον είχαν οι τοποθετήσεις των κριτών που ακολούθησαν. Χαρακτηρίζονται από μια διαφορετικότητα που την θεωρώ  γόνιμη και  μας έβαλε σε σκέψεις. Ακόμη και η αιφνίδια πρόταση για ανασύνταξη της διατριβής δημιούργησε ερωτηματικά και προβληματισμούς. 
Θεώρησα σημαντική την τελευταία τοποθέτηση του Παναγιώτη Τουρνικιώτη που συνοψίζοντας και σεβόμενος όλες τις απόψεις, τεκμηρίωσε την τελική θετική του άποψη για αυτή την διατριβή, μίλησε για μια διαφορετική προσέγγιση των διδακτορικών, ανατρέποντας ή μάλλον συμπληρώνοντας παράλληλα καθιερωμένες απόψεις για το τι ακριβώς είναι μια διατριβή. 

Με τα δεδομένα αυτά θα προσπαθήσω στην συνέχεια να σας τις παρουσιάσω πολύ συνοπτικά, με  κίνδυνο πάντα να μην καταφέρω να αποδώσω με ακρίβεια την ουσία όσων ειπώθηκαν.


ο Γιώργος Τζιρτζιλάκης


Πρώτος ο Γιώργος Τζιρτζιλάκης σχολίασε θετικά την ιδιαίτερη αφηγηματικότητα της παρουσίασης αυτής της διατριβής, που αποτελεί μια συγχώνευση μεθοδολογικής αυστηρότητας με ιδιοσυγκρασιακή ερμηνεία που δεν είναι συνηθισμένη στην ακαδημαϊκή έρευνα. Μίλησε για μια πολύ ογκώδη εργασία σε δύο τόμους για το κτίριο του ΦΙΞ που στον πυρήνα της αρχιτεκτονικής του είναι η ανακατασκευή του κτιρίου και όχι η “ex novo” δημιουργία. Αυτό, σε μια εποχή που ο μοντερνισμός δεν ήταν πολύ φιλικός σε μια τέτοια ιδέα, που παραπέμπει στην παλιά μυθολογική θεωρία της Αργούς, του πλοίου  που διορθώνεται ενώ πλέει. Και εδώ το κτίριο ανακατασκευαζόταν, ενώ λειτουργούσε το εργοστάσιο. Αυτό ήταν μια μεγάλη τομή. Έτσι δεν υπάρχει μια παύση, ένας νεκρός χρόνος, μια θανάτωση.

Η διατριβή αυτή είπε επίσης, εισάγει ορισμένα ψυχοπαθολογικά στοιχεία όπως το "τραύμα", που αξίζει να τα παρατηρήσει κανείς, καθώς και ορισμένες αλληγορίες και ευφυέστατες παρατηρήσεις.


ο Κώστας Μωραΐτης

Θετικά ήταν και τα σχόλια του Κώστα Μωραΐτη που τόνισε ότι πρόκειται για μια εξαιρετική αρχειακή δουλειά. Δίνει την ευκαιρία να υπάρχουν μια σειρά από διαδοχικές προσεγγίσεις, που μας αναγκάζουν να σκεφτούμε βαθύτερα για ένα κτίριο που αποτελεί ένα εκπληκτικό γράφημα στην πόλη.
Συνέχισε με μια εκτενή αναφορά στην έννοια του «τραύματος» που στην Ελλάδα έχουμε την τάση να το επαναλαμβάνουμε. Παράλληλα με τους μετασχηματισμούς στο σώμα του κτιρίου, είναι ενδιαφέρουσα είπε και η αναφορά στην γένεση και την παρακμή μιας συγκεκριμένης μερίδας της ελληνικής αστικής τάξης, που στην ανάδυσή της συνάπτεται με μια γενιά δημιουργών πολύ υψηλού επιπέδου αυτής της περιόδους. Στο πλαίσιο μιας εκρηκτικής νεότητας-νεωτερικότητας ο Τάκης Ζενέτος στα 31 του χρόνια κάνει την μεγαλύτερη τομή στο Αθηναϊκό τοπίο με όλο το θάρρος και την ποίηση της ηλικίας του, που δεν είναι εύκολο να επαναληφθεί.
Μια ανάδυση και μια άνθηση που τελικά καταρρέει και έτσι προκύπτει «το τραύμα» και ο ακρωτηριασμός, μέσα και από την αδυναμία της αρχιτεκτονικής να αντιταχθεί σε πολιτικές ηγεσίες που δεν έχουν μια παιδεία κατανόησης.


Ο Κώστας Τσιαμπάος

Ο Κώστας Τσιαμπάος σχολίασε ότι είναι σημαντική η αρχειακή έρευνα για την ιστορία ενός κτιρίου που δεν είναι γνωστή. Ανοίγει πολλούς δρόμους και μας βάζει να σκεφτούμε. Η ιστορία είναι πολύ σημαντική και ανοίγει πολλά ζητήματα. Σημαντικές είναι και οι συνεντεύξεις με ιστορικά πρόσωπα και πρόσωπα της οικογένειας. Θεωρεί πολύ σημαντικό επίσης όλο αυτό το υλικό, που θα μπορούσε να ήταν λίγο πιο οργανωμένο και κάποιο από αυτό πρότεινε να ήταν σε ένα παράρτημα στο τέλος. Τόνισε ότι για μια διατριβή, η ιδιοσυγκρασιακή προσέγγιση είναι ένα πρόβλημα και επεσήμανε ότι για κάποια θέματα χρειαζόταν περισσότερη τεκμηρίωση, συγκρότηση και εμβάθυνση.


Ο Γιώργος Παρμενίδης

Ο Γιώργος Παρμενίδης θεώρησε πολύ ενδιαφέρουσα την συγκέντρωση του υλικού. Είπε όμως ότι ένα αρχείο δεν είναι αθώο. Πάντα υπάρχει κάποια πρόθεση και η πρόθεση εδώ είναι ασαφής. Θα πρέπει να απαντηθεί γιατί συγκροτείται το αρχείο, έτσι ώστε να καταλαβαίνουμε ότι κάθε στοιχείο του αρχείου συμβάλει στην τεκμηρίωση αυτής της πρόθεσης. Τότε θα ήταν πιο καθαρό το όλο εγχείρημα. Ενδιαφέρον σημείο της δουλειάς είναι πως το παλαιό δίνει αρχές οργάνωσης για το καινούργιο στην διαδικασία του μετασχηματισμού, μια διαδικασία που δεν επαναλήφθηκε όμως για την τελευταία φάση του κτιρίου.

Ελλείψει φωτογραφίας της Λένας Μάντζου που αναμένω να μου σταλεί

Η Λένα Μάντζιου  αντικατέστησε τον Δημήτρη Παπαλεξόπουλο ως μέλος της τριμελούς επιτροπής:

Ο Δημήτρης Παπαλεξόπουλος

Η Λένα Μάντζιου έχει ασχοληθεί συστηματικά με το Αρχείο Ζενέτου, και τόνισε ότι ο Ζενέτος διάβαζε, ήταν ενήμερος και ήξερε τι ήθελε να κάνει.
Διατύπωσε μια αμφιθυμία σχετικά με αυτή την διατριβή, τονίζοντας ότι υπάρχει έντονο πρόβλημα με το ιδιοσυγκρασιακό στοιχείο. Η διατριβή, όπως γράφεται στο βιβλίο,  είναι ένα αρχείο για το κτίριο και την ιστορία του που ενδεχομένως μπορεί να θεωρηθεί διατριβή. Η αποτίμηση όμως των μεταβολών απαιτούσε και άλλη δουλειά. Τόνισε επίσης ότι η δουλειά για την συλλογή είναι τεράστια και πρότεινε ότι τα περισσότερα κομμάτια από αυτή τη δουλειά θα μπορούσαν να ήταν παραρτήματα και παράλληλα να υπάρχει μια πολύ μικρότερη βασική διατριβή.


Ο Νίκος Μπελαβίλας

Ο Νίκος Μπελαβίλας παρά την αρχική παραδοχή του ότι λόγω της θέσης του στην τριμελή επιτροπή οι όποιες προτάσεις για αλλαγές δεν είναι εύκολα αποδεκτές, δήλωσε κατηγορηματικά και με τον γνωστό  αποφασιστικό του τρόπο ότι: 

«Μια διατριβή δεν είναι 1200 σελίδες τελεία και παύλα
Ότι πρέπει να υπάρχουν όρια και εκεί είναι η τέχνη για ένα ερευνητή να δαμάσει τον εαυτό του σε ένα περιορισμένο χώρο.
«Η διατριβή δεν είναι πράξη μνήμης!». 
Η χρήση του υλικού στην ιστορία και στην έρευνα οφείλει να γίνεται όπως κάνει ένας χειρουργός πάνω σε ένα ανατομικό τραπέζι.

Τέλος τόνισε ότι «η διατριβή αυτή στην τελική της μορφή πρέπει να πάρει ένα γερό παράρτημα που να φύγουν από μέσα τα τεκμήρια τα οποία είναι πρωτογενή και να αποκτήσουν μορφή παραρτήματος που θα είναι εύκολο και κατανοητό και οι παραπομπές να υπάρχουν στο τελικό τεύχος και με αυτό τον τρόπο να γίνει μια προσπάθεια να μαζευτεί σε μια μορφή που θα είναι εύκολο να βγει προς το ευρύ κοινό και να αναγνωστεί.»


Ο Παναγιώτης Τουρνικιώτης

Ο Παναγιώτης Τουρνικιώτης κλείνοντας την διαδικασία και συνοψίζοντας όλα όσα ελέχθηκαν, διατύπωσε αναλυτικά την τελική δική του άποψη, αποσπάσματα της οποίας παραθέτω στην συνέχεια:

«Η γκάμα των παρατηρήσεων και των σχολίων, έτσι όπως συνυπάρχουν και σε ένα βαθμό είναι αντιφατικά μεταξύ τους, αποτελούν μια πάρα πολύ ενδιαφέρουσα βεντάλια, των πιθανών αμφιβολιών και ενθουσιασμών που μπορεί να προκύπτουν μέσα από το εύρος αυτής της διατριβής.

[….]

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι περισσότεροι από εμάς έχουμε μια πολύ συγκεκριμένη εικόνα του τι είναι μια διδακτορική διατριβή και όπως είπε ο κ. Μπελαβίλας σε κάποιες σχολές του κόσμου, την έχουν προδιαγράψει κιόλας με ένα πολύ συγκεκριμένο τρόπο. Για μένα δεν είναι τόσο σαφές το τι είναι μια διδακτορική διατριβή, πόσο μάλλον σε μια εποχή που έχει αρχίσει να συζητείται και η δυνατότητα να μπορείς να ονομάζεσαι διδάκτορας και χωρίς να κάνεις ακριβώς μια διδακτορική διατριβή, αλλά κάτι άλλο, μια σύνθεση επί μέρους διατριβών ή και συνθετικών εργασιών κ.ο.κ. Θεωρώ λοιπόν ότι θα μπορούσε να είναι κάνεις πολύ συγκεκριμένος ως προς το πώς ακριβώς γίνεται μια διατριβή, αλλά θα ήμουν διατεθειμένος και να συζητήσω και με ποιους άλλους τρόπους μια διατριβή είναι διατριβή. 


Στην συγκεκριμένη εργασία που κράτησε αρκετά χρόνια (από το 2008), η Ντόρα δούλεψε συστηματικά. Ο όγκος της τεκμηρίωσης και της εργασίας της ανταποκρίνεται αρκετά και στον όγκο του χρόνου στον οποίο δούλεψε αυτή την διατριβή, που έχει ένα κατ’ εξοχήν χαρακτηριστικό που δεν μπορεί να περιοριστεί σε μια λογική αρχείου ή σε μια λογική συλλογής τεκμηρίων. 

Εάν ήταν τόσο απλό και τόσο προφανές ότι έπρεπε κανείς να συλλέξει τα τεκμήρια όπως συλλέγει και πεταλούδες και στην συνέχεια να κάνει ένα συγκριτικό ή οποιοδήποτε άλλο σχολιασμό, θα είμαστε σχεδόν μπροστά σε μια κοινή διατριβή. 

Εγώ πιστεύω ότι δεν είναι κοινή διατριβή, γιατί έχουμε να κάνουμε με μια διαδικασία αρχαιολογικής αναζήτησης αυτού του κτιρίου, ως αποτελέσματος της ανάπτυξης μιας επιχειρηματικής δραστηριότητας σε μια συγκεκριμένη κοινωνία, όπου ακόμη και η ίδια η οργάνωση των στόχων μέσα από τους οποίους θα αναζητηθούν τεκμήρια, η ίδια η οργάνωση του τρόπου εμβάθυνσης στις πιθανές πηγές πληροφόρησης οδηγεί σε μια βύθιση στον χρόνο που μας φέρνει στις τελευταίες δεκαετίες του 19ου αιώνα, κινούμενη παράλληλα σε πάρα πολλές στρώσεις πληροφορίας.


Δεν ήταν δεδομένες αυτές οι κατευθύνσεις, ούτε ότι θα αναζητήσει κανείς πίσω από το κτίριο του Ζενέτου του 1960, όλη αυτή την πολυπλοκότητα και μάλιστα μέχρι πριν από ελάχιστα χρόνια δεν περνούσε από το μυαλό των περισσοτέρων ότι υπάρχει καν αυτή η πολυπλοκότητα που δεν ήταν καθόλου προφανές ότι μπορεί να αποκωδικοποιηθεί και νομίζω ότι ακόμη δεν έχει ακόμη αρκετά αποκωδικοποιηθεί σε κάποιες από τις πτυχές της.

Δηλαδή πιστεύω ότι υπάρχουν σκοτεινά σημεία σε αυτή την αρχαιολογική διερεύνηση, που θα μπορούσαν εάν η μελλοντική έρευνα επιτρέψει, να αποσαφηνιστούν, να μας μάθουν πολύ περισσότερα και για την ελληνική αρχιτεκτονική και για την ελληνική επιχειρηματική δραστηριότητα και οικογενειακή δράση και για την ιστορία του κτιρίου χωρίς να μιλήσω για την υπόθεση των τραυμάτων. 


Η συγκρότηση του αρχείου ήταν ένα τεράστιο αντικείμενο αυτής της διατριβής που είχε την λογική ενός ανοιχτού αρχείου. Ενός δηλαδή σώματος που η συγκρότηση του αρχείου είναι και η συγκρότηση της διατριβής.

Αντιλαμβάνομαι ότι θα μπορούσαν να υπάρχουν πολλές διαφορετικές προσεγγίσεις και είμαι σχεδόν σίγουρος ότι αν αναλάμβανα να κάνω την διατριβή για αυτό το κτίριο, δεν θα έκανα αυτό. Αυτό δεν αναιρεί αυτό το οποίο έχει γίνει. Δεν αναιρεί καν την δυνατότητα μιας επίβλεψης, γιατί έχω και τον κεντρικό ρόλο και την ευθύνη σε αυτή, μιας διατριβής η οποία παράγει ένα αποτέλεσμα διαφορετικό από εκείνο που θα παρήγε ο επιβλέπων. Κάτι που το θεωρώ πάρα πολύ σημαντικό. Ακόμα και αν διαφωνεί ο επιβλέπων σε ορισμένες από τις κατευθύνσεις, διότι ο επιβλέπων διαφωνεί σε ορισμένες κατευθύνσεις με την επιβλεπόμενη, το οποίο γνωρίζει.


Όσον αφορά αυτό που ονομάστηκε "η άλλη διατριβή" και τα κλειστά συμπεράσματα εκτιμώ ότι αυτή η διατριβή δεν κλείνει. Μιλάει άλλωστε για ένα κτίριο το οποίο δεν έχει ακόμη εγκαινιαστεί. Άρα η διατριβή βρίσκεται σε μια διαδικασία που παρακολουθεί in progress κάτι το οποίο εξελίσσεται και αυτό βγαίνει από τον τίτλο από αυτό το 120+»

[…]

Μεσολαβεί ένα απόσπασμα για την ψυχαναλυτική προσέγγιση του τραύματος για το οποίο γίνεται αναφορά και συσχετισμοί για το κτίριο στην διατριβή.



«Αυτή η δουλειά έχει συμβάλει πάρα πολύ στην κατανόηση και ερμηνεία όσων συνέβησαν γύρω από το κτίριο και την εταιρεία ΦΙΞ και την αρχιτεκτονική των τελευταίων χρόνων στην Ελλάδα. Έχει συμβάλλει για να μας βοηθήσει να καταλάβουμε ότι σε αυτό το έργο ο Ζενέτος είναι ίσως ένας μεταμοντέρνος, ή ένας ύστερος κλασικιστής και ένας μοντέρνος μαζί, άρα να υπερβούμε την καθαρότητα των ειδών και να καταλάβουμε ότι μια αρχιτεκτονική μπορεί να είναι μόνο η μία όψη του κτιρίου, γιατί ο Ζενέτος ίσως και να μην σχεδίασε ποτέ την άλλη όψη, ή ο Φιξ την άλλη όψη να την έδωσε στον άλλο αγαπημένο του αρχιτέκτονα. Δύο αρχιτέκτονες, δύο γυναίκες, δύο διατριβές, αυτή η αντιφατική συνύπαρξη που σε ένα μεγάλο βαθμό απομυθοποιεί πολλές από τις φαντασιώσεις μας». 

Η παρουσίαση έγινε δημόσια, με ικανό αριθμό πανεπιστημιακών και συναδέλφων, ακόμη και του Δημήτρη Καλαποδά, φωτογράφου του Ζενέτου, της Διοχάντης και άλλων.

Ελπίζω η ανάρτηση αυτή να ανοίξει ένα διαλογο για τις διδακτορικές διατριβές στο χώρο της αρχιτεκτονικής,  που το τελευταίο καιρό πληθαίνουν.