ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΛΟΝΔΙΝΟ Νο 44

RENÉ MAGRITTE: 

“THIS IS STILL NOT A PIPE”

ΣΤΗΝ GAGOSIAN ΤΟΥ ΛΟΝΔΙΝΟΥ

“έξι δεκαετίες μετά τον θάνατό του, 

η επιρροή του εξακολουθεί να αντηχεί 

στη σύγχρονη καλλιτεχνική παραγωγή”

Έχω μια ιδιαίτερη αδυναμία και μία παράξενη έλξη με το έργο Η αυτοκρατορία του φωτός ένα από τα διασημότερα έργα του Βέλγου σουρεαλιστή ζωγράφου René Magritte, κορυφαίο επίτευγμα του σουρεαλισμού, που εδώ και χρόνια η σχετική αφίσα αγορασμένη από την Μπιενάλε της Βενετίας στις αρχές της δεκαετίας του ΄80, κοσμούσε καδραρισμένη το γραφείο μου και στην συνέχεια εντάχθηκε στην είσοδο του σπιτιού μας.

René Magritte, Η αυτοκρατορία του φωτός,

Ήθελα πάντα να απολαμβάνω αυτό το αίσθημα μυστηρίου και αμφιβολίας, που μου προκαλεί για το τι είναι πραγματικό και τι φαντασιακό, μέσα από αυτή την παράδοξη συνύπαρξη ημέρας και νύχτας. Δεν πρόκειται βέβαια για τον μόνο πίνακα. Ανήκει σε μια σειρά παρόμοιων έργων, που ο René Magritte δημιούργησε από τη δεκαετία του 1940 έως τη δεκαετία του 1960.

Δεν είχα βέβαια ποτέ στο παρελθόν την δυνατότητα, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, να δω μια τόσο εκτεταμένη έκθεση, με την πιο ολοκληρωμένη παρουσίαση έργων του René Magritte και τόσο καλά στημένη, σε μια διάσημη γκαλερί, όπως η Gagosian του Λονδίνου, που έχει την δυνατότητα να επιμελείται εκθέσεις με υψηλού κόστους ποιότητες στην αρχιτεκτονική του χώρου,  καθώς και στην επιλογή και το στήσιμο των έργων.

Gagosian, Grosvenor Hill, London. Photo: Philip Vile

Είχε προηγηθεί το 2022 στην TATE Modern, μία από τις σημαντικότερες διεθνείς εκθέσεις των τελευταίων ετών, με τίτλο Surrealism Beyond Borders, που περιλάμβανε λίγα εμβληματικά έργα του Magritte, όπως το La durée poignardée (Time Transfixed, 1938). 

Réne Magritte, Le durée poignardée, 1938

Την έκθεση αυτή, που παρουσιάστηκε εκτενώς σε αυτό το  blog, μπορείτε να δείτε εδώ. 

Η εκθεση στην γκαλερί Gagosian με τίτλο This Is Still Not a Pipe: The Afterlife of Magritte (Αυτό δεν είναι ακόμα πίπα: Η μεταθανάτια πορεία του Magritte) που επιμελούνται οι Jasper Sharp και Bernard Lagrange, εγκαινιάστηκε στις 24 Σεπτεμβρίου στον χώρο Grosvenor Hill στο Λονδίνο. Η έκθεση διοργανώθηκε σε συνεργασία με το Fondation Magritte και εξετάζει την κληρονομιά του καλλιτέχνη μέσα από σημαντικούς πίνακες ζωγραφικής, έργα σε χαρτί και γλυπτά από όλες τις περιόδους της σταδιοδρομίας του, έργα που έχουν παραχωρηθεί από μουσεία και ιδιωτικές συλλογές, ανάμεσα στα οποία συγκαταλέγονται μερικά από τα πιο αναγνωρίσιμα θέματα του δημιουργού.

Τα έργα αυτά αντιπαραβάλλονται με δημιουργίες περισσότερων από σαράντα καλλιτεχνών διαφορετικών γενεών —πολλές εκ των οποίων φιλοτεχνήθηκαν ειδικά για τη συγκεκριμένη έκθεση— σε μια εντυπωσιακή εγκατάσταση, εμπνευσμένη από τις εμβληματικές και παράδοξες πτυχές της καλλιτεχνικής πρακτικής του Magritte.

Άποψη της αίθουσας 2

Αυτή η παράλληλη έκθεση έργων άλλων καλλιτεχνών, που έχουν εμπνευστεί από την καλλιτεχνική προσέγγιση του Magritte, ενέχει πάντα τον κίνδυνο να αποπροσανατολίσει τον επισκέπτη, που σε κάποιες περιπτώσεις δύσκολα μπορεί να διακρίνει την προέλευσή τους. Το εγχείρημα που συχνά επιλέγεται από τους επιμελητές, υποβάθμισε κατά την άποψή μου την τρέχουσα έκθεση της Frida Kahlo στην  TATE Modern με τίτλο “Frida: The Making of an Icon”, όπου η πληθώρα των συναφών έργων άλλων καλλιτεχνών στην ουσία επισκιάζουν τα έργα της Frida, και δυσκολεύον τον θεατή να εισπράξει το απόσταγμα των έργων της.

Στους άψογα προετοιμασμένους χώρους της γκαλερί Gagosian περιλαμβάνονται πίνακες, που είχαν εκτεθεί σε μερικές από τις σημαντικότερες εκθέσεις του Magritte. Ιδιαίτερα, στις δύο από τις τέσσερις αίθουσες της γκαλερί όπου τα έργα εκτίθενται περιμετρικά με φόντο  πτυχωτά υφάσματα σε διαφορετικά τολμηρά χρώματα, εν είδη πολύτιμης αυλαίας, αποδίδοντας μια θεατρικότητα, που ενισχύεται και από άψογους ατμοσφαιρικούς φωτισμούς. Βάθρα ικανού μεγέθους στο κέντρο των χώρων, από ξύλο στην μία αίθουσα και από εμφανή τούβλα στην άλλη υποδέχονται γλυπτικές συνθέσεις και κυρίως έργα άλλων καλλιτεχνών.

Επιλογές από τα έργα που εκτίθενται, παρουσιάζονται στην συνέχεια κατά αίθουσα και με ιδιαίτερη αναφορά κυρίως στα έργα του Magritte.

ΑΙΘΟΥΣΑ 2

Άποψη της αίθουσας 2

Ed Rushca, Bird Drinks Creek Dry, Fish escapes, 1965

René Magritte

The art of Living, 1967

René Magritte

The Rights of Man, 1948

George Condo

The Apple Picker, 2009

René Magritte

The Final Blow, 1947

René Magritte

The Leader of the Band, 1955

René Magritte

Blood Will Tell, 1948

Issy Wood

Serves of right, 2019

René Magritte

The Curse, 1931

René Magritte

The Dominion of Light, 1961

René Magritte

Natural Selection, 1938

René Magritte

Reclining Nude, 1928

René Magritte

The Commonplace, 1964

Σε πρώτο πλάνο το έργο: 

Charles LeDray, 

MEN MAN WOMAN WOMEN, 2012-2020-23

Alex Da Corte

Slow Graffiti, 2017

René Magritte

Sky-bottle, 1943

Jeff Koons

J.B.Turner Train, 1968

Maurizio Cattelan

EMPIRE, 2025

Sosiro Mtsubara

Madοromi, 2016-26

Vija Celmins

Pink Pearl Eraser, 1966-67

Dominique Fung

The Mermaid's Cabinet, 2026

ΑΙΘΟΥΣΑ 3

Άποψη της αίθουσας 3

René Magritte

The Treachery of Images, 1952

Michael Craig-Martin

An Oak Tree, 1973

ΑΙΘΟΥΣΑ 4

Άποψη της αίθουσας 4

Anna Weyant

Pilot Episode, 2026

René Magritte

The Red Model, 1947/ 1948

René Magritte

The Music Lesson, 1965

René Magritte

The Exception, 1963

René Magritte

The Listening Room, 1958

René Magritte

The Interpretation of Dreams, 1953

René Magritte

The Philosopher's Lamp, 1936

René Magritte

The Amorous Vista, 1935

René Magritte

The Celestial Shade, 1927

René Magritte

Organ-Tones of Evening, 1965

René Magritte

One-night Museum, 1927

René Magritte

The Triumphal March, 1948

René Magritte

The Delight of Landscape, 1928

Σε πρώτο πλάνο από αριστερά προς τα δεξιά:

Isabelle Albuquerque, Orgy For Ten People In One Body: 7, 2021

Jeff Koons, Snrkel Vest, 1985

Sara Lucas, SLAG, 2022

Σε πρώτο πλάνο: René Magritte, The Labors of Alexander, 1967

Σχετικά με την έκθεση, ο Larry Gagosian σημειώνει: «Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς τον σημερινό κόσμο χωρίς τον Magritte. Σχεδόν έξι δεκαετίες μετά τον θάνατό του, η επιρροή του εξακολουθεί να αντηχεί στη σύγχρονη καλλιτεχνική παραγωγή, αλλά και πέρα ​​από αυτήν, στο ευρύτερο πεδίο της οπτικής κουλτούρας —διαμορφώνοντας τη διαφήμιση, το design, τη μόδα, ακόμα και τη μουσική. Χαίρομαι ιδιαίτερα που παρουσιάζω ξανά το έργο του στην γκαλερί και που προσφέρω στο κοινό μια νέα ευκαιρία να έρθει σε επαφή με την ποίηση, το πνεύμα και το μυστήριο που χαρακτηρίζουν το όραμά του».

Εντυπωσιακές εικόνες από την πρόσοψη της γκαλερί, που μεταφέρουν στο φυσικό περιβάλλον του δρόμου τον διάσημο σουρεαλιστικό πίνακα του René Magritte, Το Τηλεσκόπιο (La lunette d'approche).

Στους σύγχρονους καλλιτέχνες που συμμετέχουν στην έκθεση  περιλαμβάνονται οι: Isabelle Albuquerque, Harold Ancart, Nairy Baghramian, Matthew Barney, Sula Bermúdez-Silverman, Maurizio Cattelan, Vija Celmins, Talia Chetrit, George Condo, Michael Craig-Martin, John Currin, Alex Da Corte, Dominique Fung, Lenz Geerk, Robert Gober, David Hammons, Rachel Harrison, Mona Hatoum, Allison Katz, Jeff Koons, Sean Landers, Charles LeDray, Glenn Ligon, Sarah Lucas, Victor Man, Soshiro Matsubara, Adam McEwen, Bennett Miller, Jill Mulleady, Yoko Ono, Laura Owens, Charles Ray, Giangiacomo Rossetti, Ed Ruscha, Betye Saar, Dana Schutz, Ricky Swallow, Pol Taburet, Kazuna Taguchi, Mark Tansey, Georges Thiry, Anna Weyant, Jordan Wolfson, Issy Wood, Joanna Woś και Joseph Yaeger.

Κάντε ΚΛΙΚ στις εικόνες και ξαναδείτε τις σε μεγέθυνση

ΜΗΛΙΩΝΑΣ ΠΡΕΣΠΩΝ

Για την διάσωση ενός σπάνιου μικρού οικισμού από την τουριστική επέλαση

Όταν τον Μάρτιο του 2005 βρέθηκα περιπλανώμενος στις Πρέσπες, σταμάτησα σε έναν εγκαταλελειμμένο μικρό οικισμό τον Άγιο Γερμανό, όπου εντυπωσιάστηκα από τις σπάνιες εικόνες μιας ιδιάζουσας ανώνυμης αρχιτεκτονικής. Εγκαταλελειμμένα διώροφα κυρίως σπίτια, φτιαγμένα με κύριο οικοδομικό υλικό τις πλίνθες από το χώμα της περιοχής, και ενίοτε με πέτρινη βάση. Κτίσματα με μια τυπολογία, που την χαρακτηρίζει η συμμετρία στις όψεις, τα εξέχοντα χαγιάτια ή σαχνισιά στο κέντρο με αέτωμα, και σε κάποιες περιπτώσεις η επικάλυψη της πλινθοδομής με περίτεχνα επιχρίσματα με κυμάτια και διακοσμητικά στοιχεία του νεοκλασικισμού, που μέσα στον χρόνο είχαν αποκολληθεί αποκαλύπτοντας την επίσης περίτεχνη πλινθοδομή, με τις ξυλοδεσιές.

Εικόνες από τον εγκαταλελειμμένο μικρό οικισμό Άγιο Γερμανό, 2005

Με πλήγωσε τότε η ερημία και η εγκατάλειψη αυτών των ταπεινών και περίτεχνων κτισμάτων, και ακόμη περισσότερο όταν πληροφορήθηκα ότι η ερημία αυτή οφείλεται στον εμφύλιο, καθώς η περιοχή ήταν χαρακτηρισμένη ως έδρα του ηττημένου Δημοκρατικού Στρατού. Μετά τις μάχες στο Γράμμο και το Βίτσι και το τέλος του πολέμου, οι κάτοικοί της την εγκατέλειψαν κάτω από τον φόβο των αντεκδικήσεων. Ενήλικες και παιδιά πέρασαν με τα πόδια τα σύνορα, μέχρι τα πράγματα να κοπάσουν, πιστεύοντας ότι σύντομα θα γυρίσουν στις περιουσίες τους. Κανείς δεν γύρισε. Το ελληνικό κράτος τους έκλεισε τα σύνορα και οι κάτοικοι αναγκάστηκαν να καταφύγουν στις χώρες του τότε "παραπετάσματος": Γιουγκοσλαβία, Τσεχοσλοβακία, Πολωνία, Ουγγαρία, Σοβιετική Ένωση. Μετά το '49, η Πρέσπα ερήμωσε. Πολλά σπίτια σταδιακά κατέρρευσαν και άλλα γκρεμίστηκαν. Όσα διασώθηκαν από την φθορά χρησιμοποιήθηκαν ως κατοικίες και άλλα ως αποθήκες και στάβλοι.

Κάποια χρόνια μετά, χάρηκα ιδιαίτερα όταν ένα ζευγάρι νέων ανθρώπων από την Αθήνα, η Αγγέλα Γεωργαντά αρχιτέκτων και ο Νίκος Γιαννάκης περιβαλλοντολόγος, γιος του αγαπητού συναδέλφου Βασίλη Γιαννάκη, αποφάσισαν το 2009 να εγκατασταθούν μόνιμα στο γειτονικό μικρό οικισμό Μηλιώνα, αποκαθιστώντας μια παλιά διώροφη κατοικία, με τις παραδοσιακές τεχνικές, δίνοντας νέα ζωή στο χωριό, έχοντας παρέα τα δύο τους άλογα, και συμβάλλοντας ενεργά σε θέματα που αφορούν την περιοχή. Στην πορεία μάλιστα, παρακολουθώντας την καθημερινότητά τους, ζήλεψα γι αυτό τους το εγχείρημα, σε ένα μοναδικό τοπίο και με μια υψηλή ποιότητα ζωής.

Νίκος Γιαννάκης

Ο Νίκος Γιαννάκης είναι βιολόγος και περιβαλλοντολόγος, απόφοιτος του Πανεπιστημίου Αθηνών, με μεταπτυχιακές σπουδές στην αντιμετώπιση της περιβαλλοντικής ρύπανσης και διδακτορικό στην εδαφοβιολογία από το Πανεπιστήμιο του Λιντς. Διαθέτει πολυετή εμπειρία στη διαχείριση προστατευόμενων περιοχών καθώς και στις περιβαλλοντικές και χωροταξικές μελέτες. Ζει στις Πρέσπες από το 2009, διετέλεσε πρόεδρος του Φορέα Διαχείρισης του Εθνικού Πάρκου Πρεσπών την περίοδο 2011–2018. Είναι υπεύθυνος για την εκπόνηση Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών στις περιοχές Natura 2000 της Δυτικής και Κεντρικής Μακεδονίας, με επίκεντρο την προστασία της βιοποικιλότητας, ενώ συμμετέχει σε τοπικές πρωτοβουλίες ενάντια στη μετατροπή φυσικών εκτάσεων σε βιομηχανικές ζώνες για μεγάλα έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Η Αγγέλα Γεωργαντά βραβεύεται το 2016 από τον Πρόεδρος της Europa Nostra

τον διάσημο Placido Domingo, για το έργο της "Αποκατάστασης και Ανάδειξης του Νερόμυλου του Αγ. Γερμανού Πρεσπών"

Η Αγγέλα Γεωργαντά είναι αρχιτέκτων μηχανικός που ζει και εργάζεται στις Πρέσπες, με αντικείμενο την αποκατάσταση παραδοσιακών κτισμάτων και την ανάδειξη της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς. Έχει ασχοληθεί με τις παραδοσιακές τεχνικές φυσικής δόμησης, ιδιαίτερα με την κατασκευή και τη χρήση ωμόπλινθων. Στα έργα της περιλαμβάνεται η αποκατάσταση και ανάδειξη του νερόμυλου του Αγίου Γερμανού Πρεσπών, ένα μισοκατεστραμμένο ασήμαντο κτίσμα, που σήμερα έχει αποκτήσει σημαντική επισκεψιμότητα, και το 2016 απέσπασε το Βραβείο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Πολιτιστική Κληρονομιά / Europa Nostra και συγκαταλέχθηκε στους επτά νικητές Grand Prix. Έχει επίσης εκπονήσει τη μελέτη αποκατάστασης του παλαιού νερόμυλου της Ξάνθης, σε συνεργασία με την Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού.

Δείτε στο τέλος της ανάρτησης συνέχεια το σχετικό βίντεο για το σημαντικό αυτό προβιομηχανικό μνημείο, τον Νερόμυλο Αγίου Γερμανού, μια παραγωγή της Εταιρείας Προστασίας Πρεσπών:

Ακολουθεί η αποκατάσταση της κύριας διώροφης κατοικίας της Αγγέλας Γεωργαντά και του Νίκου Γιαννάκη, με λιθόκτιστο ισόγειο και πλινθόκτιστο όροφο.

Αποκατάσταση κτισμάτων μιας παλιάς πατριάς, που περιλάμβανε 2 κατοικίες και 7 βοηθητικά κτίσματα.

Με το ίδιο πάθος που αντιμετωπίστηκε ο Νερόμυλος του Αγίου Γερμανού, και η αποκατάσταση της κατοικίας τους, ο Νίκος και η Αγγέλα ευαισθητοποιημένοι με θέματα περιβάλλοντος αλλά και της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής, νοιάζονται και κινητοποιούνται για τον τόπο τους, τη νέα τους πατρίδα. Τον μικρό αυτό οικισμό του Μηλιώνα προ του 1923, στις παρυφές του όρους Βαρνούντα, που διατηρεί μέχρι σήμερα αναλλοίωτο σε μεγάλο βαθμό τον μορφολογικό του χαρακτήρα και συγκροτεί ένα σπάνιο και συνεκτικό οικιστικό σύνολο, αντιπροσωπευτικό της τοπικής Πρεσπιώτικης δόμησης των αρχών του 20ου αιώνα και της ιστορικής μνήμης του τόπου. Παρά τη σημερινή ερειπιώδη κατάσταση πολλών κτισμάτων, το σύνολο εξακολουθεί να αποτυπώνει με σαφήνεια τον αρχικό του χαρακτήρα.

Αεροφωτογραφία του οικισμού

Σήμερα όμως, ο Μηλιώνας βρίσκεται κι αυτός αντιμέτωπος με την αλόγιστη τουριστική ανάπτυξη, που δεν χωράει στα παραδοσιακά κτίσματα, και απαιτεί την κατεδάφισή τους, αφαιρώντας κομμάτια από την ιστορική μνήμη του τόπου.

Το υπό κατεδάφιση χαρακτηριστικό δείγμα της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής του 1919

Μία νέα τουριστική μονάδα τεσσάρων αστέρων και σαράντα δύο κλινών με υπόγειο και πισίνα, προετοιμάζεται να ενταχθεί στον οικισμό, κατεδαφίζοντας ένα χαρακτηριστικό δείγμα της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής του 1919 και της ιστορικής φυσιογνωμίας της προστατευόμενης περιοχής του Εθνικού Πάρκου Πρεσπών.

Η νέα τουριστική μονάδα 42 κλινών του αρχιτεκτονικού γραφείου KIPSELI ARCHITECTS, που υπογράφει η αρχιτέκτων Κίρκη Ιουλία Μαριολοπούλου

Μια πρωτοβουλία που εγείρει θέματα, με δεδομένο ότι λόγω του μικρού μεγέθους του οικισμού, η κατεδάφιση ακόμη και λίγων κτισμάτων για την ανέγερση μεγάλου μεγέθους και εκτός κλίμακας τουριστικών εγκαταστάσεων, θα αλλοιώσει ανεπανόρθωτα τον χαρακτήρα του, καθιστώντας αδύνατη τη μελλοντική κήρυξή του ως παραδοσιακού.

Σήμερα στην Πρέσπα υπάρχουν μόνο δύο κηρυγμένοι παραδοσιακοί οικισμοί, ο παραλίμνιος οικισμός Ψαράδες και ο ορεινός Άγιος Γερμανός. Σχετικά με τον Μηλιώνα, όπου τα πλινθόκτιστα κτίσματα έχουν τη δυνατότητα με παραδοσιακές τεχνικές να αποκατασταθούν και να αξιοποιηθούν, έχουν ήδη πραγματοποιηθεί ΜΙΑ ΣΕΙΡΑ ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΗΡΥΞΗ ΤΟΥ ΟΙΚΙΣΜΟΥ ΩΣ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΥ:

Το Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής Π.Ε. Φλώρινας, αντιμετωπίζοντας το θέμα : "Κατεδάφιση ερειπίων προϋφισταμένων του έτους 1955" για την "Ανέγερση ξενοδοχείου τεσσάρων αστέρων και σαράντα δύο κλινών με υπόγειο, πισίνα και περίφραξη" σημειώνει επίσης:

Η κατεδάφισή του θα αλλοιώσει την μορφολογία του οικισμού, ενώ η αντικατάστασή του με κατασκευή πλήρως ασύνδετη και ξένη προς τα παραδοσιακά χαρακτηριστικά του - σε συνδυασμό με την κεντροβαρική του θέση - θα ακυρώσει τη δυνατότητα κήρυξής του ως παραδοσιακού.

Η ανάγκη εξασφάλισης της μελλοντικής κήρυξης του οικισμού ως παραδοσιακού, σε συνδυασμό με το υλικό τεκμηρίωσης των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της συγκεκριμένης αγροικίας και την κεντροβαρική της θέση, αποτελούν επαρκείς λόγους για την πρόταση χαρακτηρισμού της ως διατηρητέας από το Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής.

Στο ΣΧΟΟΑΠ (Σχέδιο Χωρικής και Οικιστικής Οργάνωσης Ανοικτής Πόλης.)του Δ. Πρεσπών (Φάση Β1) και συγκεκριμένα, στο Κεφάλαιο "Ρόλοι των οικισμών στον αναπτυξιακό σχεδιασμό" σημειώνεται:

"Ο εγκαταλειμμένος οικισμός Μηλεώνας διατηρεί αναλλοίωτα τα στοιχεία της παραδοσιακής τοπικής αρχιτεκτονικής. Πολλά κτίσματα είναι σε κακή κατάσταση ή ερείπια, αλλά υπάρχουν ακόμα αρκετά σε μέτρια-καλή κατάσταση. Προτείνεται από την παρούσα μελέτη για άμεση κήρυξη ως παραδοσιακός και κήρυξη ως διατηρητέων των περισσότερων κτισμάτων του."

Ψηφίσματα υποστήριξης και εκδηλώσεις ενδιαφέροντος έχουν επίσης διατυπωθεί από την Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού, την MONUMENTA, την Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών Φλώρινας , κ.α.

ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

Μια τέτοια πρωτοβουλία για την κήρυξη του οικισμού ως παραδοσιακού και ως διατηρητέων των κτισμάτων του, θέτει κάποια ερωτήματα για την βιωσιμότητα μιας τέτοιας επιλογής, με στόχο την αποφυγή της επέλασης «του καινούργιου», που δυστυχώς νομοτελειακά επιβεβαιώνεται σε όλη την επικράτεια εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων. Στο βαθμό μάλιστα, που από πρώτη ματιά δεν διαπιστώνεται μια δυναμική μιας ευρύτερης αξιοποίησης των παλαιών εγκαταλελειμμένων κτισμάτων από παλιούς ιδιοκτητες ή νέους εποικιστές. Παράλληλα, υπάρχουν και τα θέματα ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων των επενδυτών-ιδιοκτητών, που στην περίπτωσή μας έχουν προχωρήσει σε αρχιτεκτονικές προτάσεις καθόλα νόμιμες. Προτάσεις βέβαια που ενώ αναζητούν επί μέρους μορφολογικές επιρροές από την περιοχή, τις εφαρμόζουν αδέξια, αγνοώντας την επικρατούσα ελεύθερη διάταξη των αυτόνομων κτισμάτων στον οικισμό, και μεγιστοποιώντας την εκμετάλλευση προτείνουν πολυσύνθετα και πολύπλοκα κτιριακά συμπλέγματα που ανατρέπουν την χαρακτηριστική συνολική εικόνα ενός αραιοδομημένου οικισμού, με ανεξάρτητα ελεύθερα κτίσματα.

Η νέα τουριστική μονάδα 42 κλινών του αρχιτεκτονικού γραφείου KIPSELI ARCHITECTS, που υπογράφει η αρχιτέκτων Κίρκη Ιουλία Μαριολοπούλου

Η διατήρηση και υπεράσπιση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς και της αρχιτεκτονικής μας ταυτότητας, απαιτεί έντονες προσπάθειες, ίσως και κάποιες θυσίες και ενίοτε και οικονομικές παραχωρήσεις, απολαμβάνοντας τελικά ως πολύτιμο αντίκρισμα αυτήν την σπάνια υπεραξία, που τελικά προκύπτει και εισπράττουμε όλοι εμείς, από όλους εκείνους που όπως και στην περιοχή των Πρεσπών, με την συμβολή, τις αρχτεκτονικές μελέτες και τις κατασκευαστικές κατευθύνσεις της Αγγέλας Γεωργαντά, σπεύδουν τα τελευταία χρόνια να αποκαταστήσουν και να βιώσουν τις εγκαταλελειμμένες κατοικίες.

Αποκαταστάσεις που ακολουθούν τις ίδιες τεχνικές δόμησης, με βασικό υλικό τους πλίνθους, που εξασφαλίζουν ελευθερία δόμησης, ευκολία αλλαγών, στατική επάρκεια ως προς τους σεισμούς, εξαιρετική θερμομόνωση και πάνω από όλα αυτή την ζεστασιά και την γοητεία του παλιού, που ανατροφοδοτεί μνήμες και παραπέμπει σε εποχές μιας άλλης ποιότητας ζωής, που φαίνεται σήμερα να είναι το ζητούμενο.

Πλινθόκτιστη κατοικία που αποκαταστάθηκε περίπου το 2014 και επιχρίστηκε με κόκκινο αργιλόχωμα.

Ευχαριστίες για τις φωτογραφίες και τα αποσπάσματα κειμένων που ευγενικά παραχωρήθηκαν από το αρχείο της Αγγέλας Γεωργαντά.

Ακολουθεί το σχετικό βίντεο για το σημαντικό  προβιομηχανικό μνημείο, τον Νερόμυλο Αγίου Γερμανού, μια παραγωγή της Εταιρείας Προστασίας Πρεσπών:

 Κάντε ΚΛΙΚ στις εικόνες για μεγέθυνση