ΓΙΑΝΝΗΣ ΛΑΣΗΘΙΩΤΑΚΗΣ - ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΥΝΕΛΛΗΣ

από την ευαίσθητη  ατμόσφαιρα

του Βυζαντινού Μουσείου,

στην αμήχανη αριστοκρατική γοητεία

του Μέγαρου Σταθάτου

Η Αυλή του Βυζαντινού και Χριστιανικού Μουσείου στην Αθήνα

Κάθε φορά που περνάω την είσοδο του Βυζαντινού Μουσείου και βρίσκομαι μπροστά στον μοναδικό αυτό κήπο στο κέντρο της Αθήνας, ειδικά την νύχτα, αλλάζει η διάθεσή μου. Γίνομαι λίγο ρομαντικός, γαληνεύω και υποσυνείδητα αναζητώ την φιγούρα του Δημήτρη Κωνστάντιου κάπου εκεί πίσω από τις φυλλωσιές των δέντρων. Αγωνιώ κάθε φορά αν και η νέα περιοδική έκθεση θα ανταποκρίνεται στα δικά του οράματα...

Μετά την πετυχημένη έκθεση του Per Kirkeby, η νέα διευθύντρια του Μουσείου Αναστασία Λαζαρίδου, έκανε νομίζω μια ακόμη σημαντική επιλογή στο πλαίσιο των περιοδικών εκθέσεων του Μουσείου: Την έκθεση του Γιάννη Λασηθιωτάκη με τίτλο «πρόσωπα»

Θα ήθελα μόνο, να παραθέσω επιλεγμένες εικόνες, από την βραδιά των εγκαινίων της έκθεσης, αυτού του ευαίσθητου και σεμνού καλλιτέχνη, χωρίς σχόλια. Οι εικόνες νομίζω αποκαλύπτουν την ατμόσφαιρα και την ποιότητα της δουλειάς του. 

 

Δεν θα ξεχάσω την έκφραση και το βλέμμα των «προσώπων» του Λασηθιωτάκη. Ιδιαίτερα μάλιστα όταν τα αντίκρισα την ίδια ημέρα που ο απόηχος της δημόσιας αυτοκτονίας στο Σύνταγμα μας έβαλε σε σκέψεις...

Ο Λασηθιωτάκης αποτυπώνει με ένα μοναδικό τρόπο την ιερότητα της απόγνωσης και της μελαγχολίας μας και την εναποθέτει με ευαισθησία δίπλα «στα ιερά και τα όσια» του Βυζαντινού Μουσείου.

 Ο Γιάννης Κουνέλλης στη νεοκλασσική πτέρυγα του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης

 

Λίγο αργότερα ανέβαινα τις σκάλες στο Μέγαρο Σταθάτου, της νεοκλασσικής πτέρυγας του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης με αφορμή τα εγκαίνια της έκθεσης του Γιάννη Κουνέλλη, έχοντας στην σκέψη μου το σχετικό κείμενο που ανέβασε το Μουσείο στην ιστοσελίδα του: 

Η εγκατάσταση του Κουνέλλη, αναφέρει, δεν μπορούσε παρά να συνιστά μια αντίδραση στην έκρυθμη κατάσταση καθώς, όπως λέει, "στη συγκυρία αυτή θα ήταν αδιανόητη μια συνηθισμένη έκθεση τέχνης στην Ελλάδα”. Ένα νέο έργο, εμπνευσμένο από τους χώρους και τις συλλογές του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης. χωρίς τίτλο, θα φιλοξενηθεί στη νεοκλασσική πτέρυγα του Μεγάρου Σταθάτου.

Γιάννης Κουνέλλης,  εγκατάσταση για την παράσταση  «Προμηθέας»

 του Θ. Τερζόπουλου, Ελαιουργείο Ελευσίνας.

 09 VII 2011

Μετά το συγκλονιστικό έργο-σκηνικό στο ερείπιο του Ελαιουργείου της Ελευσίνας, για την παράσταση «Προμηθέας» του Θ. Τερζόπουλου, τα σφαχτά στο θέατρο Άττις, το πλοίο Ιόνιο, τους εγκαταλελειμμένους χώρους, ο Κουνέλλης επιλέγει να μας υποδεχθεί κάτω από ένα χλιδάτο πολυέλαιο και να αναμετρηθεί ανοιχτά με την υπερφίαλη διακόσμηση των μικρών αιθουσών ενός ιστορικού Μεγάρου.

 

Έχω την αίσθηση ότι αυτή η αναμέτρηση μάλλον αμηχανία προκάλεσε. Τα δυνατά έργα που παράγει και αναπαράγει ο διεθνής αυτός καλλιτέχνης, μετά δυσκολίας κατάφεραν να με συγκινήσουν. Μάταια αναζήτησα στα θραύσματα από τα γύψινα εδώλια το είδος της σχέσης με το μουσείο και γενικότερα από το σύνολο των έργων, την «αντίδραση στην έκρυθμη κατάσταση στη σημερινή συγκυρία που βιώνουμε στην Ελλάδα”.

 

  

↑ Click images to enlarge

 

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΠΙ ΧΑΡΤΟΥ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

η κρυφή γοητεία της Πόλης

και οι  τολμηρές προτάσεις

φοιτητών της Αρχιτεκτονικής

Φωτογραφία του Τσενγκελκιόϊ του Maurice Meys, 1906-1907 από το Μουσείο του Πέρα, και την περιοδική έκθεση των οικισμών της ασιατικής ακτής από την Κωνσταντίνιγιε στην Ιστανμπουλ. 
(από το αρχείο του Σάββα Τσιλένη)

Η Κωνσταντινούπολη τις τελευταίες ημέρες με απασχόλησε διπλά.
Από την μια με την γοητευτική φωτογραφία του Τσενγκελκιόϊ του Maurice Meys, που δημοσίευσε ο Σάββας Τσιλένης, συστηματικός ερευνητής της αρχιτεκτονικής της πόλης που κατάγεται. Από την άλλη πληροφορήθηκα ότι με αφορμή τα 100 χρόνια από το “Ταξίδι της Ανατολής” του Le Corbusier και τις απόψεις του γύρω από τον χαρακτήρα των πόλεων, οι διδάσκοντες στην Σχολή Αρχιτεκτόνων του ΕΜΠ Ανδρέας Κούρκουλας και Αριάδνη Βοζάνη έθεσαν στους φοιτητές του 9ου εξαμήνου, το ζήτημα της ταυτότητας των μητροπόλεων στα πλαίσια της παγκοσμιοποίησης. 

Αριάδνη Βοζάνη

Τρέφω μια ξεχωριστή εκτίμηση στην Αριάδνη Βοζάνη που μου έδωσε βιαστικά αυτή την πληροφορία και αναζήτησα στο σχετικό μπλογκ περισσότερες λεπτομέρειες.

Διαπίστωσα λοιπόν, ότι η ομάδα των διδασκόντων και των φοιτητών ταξίδεψαν στην Πόλη και δούλεψαν σε συνεργασία με την Αρχιτεκτονική Σχολή του Πανεπιστημίου ITU της Κωνσταντινούπολης και τους καθηγητές Arda Inceoglu και Nurbin Paker. Τίτλος του θέματος: «Στρατηγικές σχεδιασμού στα κέντρα των μητροπόλεων του 21ου αιώνα. Κωνσταντινούπολη».

Επέλεξαν ως περιοχή μελέτης την ζώνη που εκτείνεται κατά μήκος του θαλάσσιου μετώπου εκατέρωθεν της γέφυρας του Γαλατά στην είσοδο του Κερατίου Κόλπου. Η ζώνη αυτή αποκόπτει σήμερα το κέντρο της πόλης από τη θάλασσα και έχει αποτελέσει θέμα συζήτησης και προτάσεων από διάφορους φορείς.

  φωτογραφία της περιοχής μελέτης

Καίριο ζήτημα αποτέλεσε η ταυτότητας των μητροπόλεων στα πλαίσια της παγκοσμιοποίησης και ιδιαίτερα η ταυτότητα της Κωνσταντινούπολης σε σχέση με το παλίμψηστο των ιχνών της ιστορίας της και σε συνάρτηση με τις τάσεις ανάπτυξης που διαγράφονται στον χώρο. 

Το ζητούμενο ήταν η κατοικία, που σε συσχετισμό με άλλες χρήσεις αποτελεί βασικό εργαλείο για τον επαναπροσδιορισμό της ταυτότητας του κέντρου των πόλεων, παράλληλα με το αίτημα απόδοσης και σχεδιασμού του δημόσιου χώρου.

η περιοχή μελέτης 

Δούλεψαν 16 ομάδες, και ένα μέρος της συνολικής δουλειάς παρουσιάζεται στο διαδίκτυο. 

Ξεχώρισα μια σειρά από προτάσεις που θα ήθελα να τις παρουσιάσω συνοπτικά στην συνέχεια. 

Πρώτον γιατί διέκρινα μια εντυπωσιακή απεικόνιση με καλο- δουλεμένα σχέδια, φωτορεαλιστικές απεικονίσεις και καλοστημένες πινακίδες. 

Δεύτερον γιατί διαπίστωσα μια τολμηρή προσέγγιση των νέων συναδέλφων που αντιλαμβάνονται με τον δικό τους τρόπο την ταυτότητα της Κωνσταντινούπολης, σε σχέση με το παλίμψηστο των ιχνών της ιστορίας της. Επί της ουσίας το αγνοούν.

Προτάσεις που άλλοτε αναπαράγουν τους κώδικες των «μεγάλων ονομάτων» της σύγχρονης αρχιτεκτονικής της παγκοσμιοποίησης, άλλοτε φλερτάρουν με την απλότητα του ύστερου μοντερνισμού ή ακόμη χαρακτηρίζονται από μια ιδιότυπη εικαστική προσέγγιση. 

Σε κάθε περίπτωση βρίσκω ενδιαφέρον το όλο εγχείρημα, παρά τις όποιες αντιρρήσεις μου, ιδιαίτερα όταν αυτό πραγματοποιείται σε αυτήν ακριβώς την εποχή που η μόνη διέξοδος είναι οι "ασκήσεις επί χάρτου". Εκτιμώ ότι αξίζει τουλάχιστον να ανοιχτούν γέφυρες και συνεργασίες με πανεπιστήμια εκτός Ελλάδος. 

1. Constantinoupolis Connections

Μπαλή Μαριαλένα, Μπαλή Χριστίνα, 

 Τσιβανίδου Αντιγόνη

 

 

2.Γιώργος Κοκολάκης, Νικόλαος Τρούλος, Δημήτρης Αναστασιάδης

3. Αμφιθέατρο στην Πόλη: Μιχαήλ Στυλιανίδης Στυλιανού

 

 

 

4. Ιχνηλατώντας... :Κατερίνα Μαργαρίτη, Θάλεια Σαχινίδη, Ιακωβίνα Κοντιζά

 

 

5.Παναγιώτης Κουφός , Χρήστος Κρητικός

 

6.Αστικά Πρίσματα: Κόντου Χριστίνα, Μαραγκουδάκη Άννα, Στρατσιάνης Θοδωρής  

7.Ντέα Ρέντζου, Αλεξάνδρα Φιλίππου, Αγγελική Ραχιώτη

Στα πλαίσια του μαθήματος συμμετέιχαν με ομιλίες τους ο Παναγιώτης Τουρνικιώτης, καθηγητής του ΕΜΠ, ο Σάββας Τσιλένης αρχιτέκτων, ο Orham Pamuk, συγγραφέας και ο Δημήτρης Μέλισσας, καθηγητής ΕΜΠ.


Περισσότερα στοιχεία μπορείτε να αναζητήσετε στο σχετικό blog

 Σημείωση: Μπορείτε να μεγενθύνετε το μέγεθος της εικόνας του μπλογκ στην οθόνη σας,  πατώντας Ctrl και στρέφοντας το ροδάκι του ποντικιού προς τα πάνω

ΟΙ ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ ΤΗΣ ΕΑΡΙΝΗΣ ΙΣΗΜΕΡΙΑΣ

από το re-think-Athens, 

στον έρωτα, τους φιλάθλους και το κόμμα

Την Τετάρτη 21 Μαρτίου, ημέρα της εαρινής ισημερίας, βρέθηκα στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών για να παρακολουθήσω την παρουσίαση του έργου «ξανα-σκέψου την Αθήνα, rε-think-Athεns» και την ανακοίνωση του ευρωπαϊκού αρχιτεκτονικού διαγωνισμού για την ανασυγκρότηση του κέντρο  της Αθήνας με άξονα την Πανεπιστημίου και με χορηγό το ίδρυμα Ωνάση.

Θεώρησα έξυπνη την κίνηση του προέδρου του ιδρύματος Ωνάση Αντώνη Παπαδημητρίου, να καλέσει την πολιτική ηγεσία στην παρουσίαση αυτή  και παράλληλα για άλλη μια φορά εκτίμησα την εισήγηση του Παναγιώτη Τουρνικιώτη που μαζί με την συνέντευξή του στην Κυριακάτικη Καθημερινή (18-Μαρτίου 2012) διατυπώνει μια εξαιρετικά τεκμηριωμένη άποψη για την επέμβαση αυτή. Μία άποψη, για την οποία έχει τελικά αναλάβει την θεωρητική-επιστημονική  ευθύνη (ακροβατώντας ίσως μόνος,  στις συνθήκες αυτού του τόπου) διατυπώνοντας την αρχή «…γιατί δεν υπάρχει καλύτερος τρόπος να προβλέψεις ο μέλλον… από το να το σχεδιάσεις!» 

Έφυγα από την εκδήλωση έχοντας την αίσθηση ότι οι πολιτικοί που παραβρέθηκαν, κάτι κατάλαβαν και ίσως συμβάλλουν και στηρίξουν το έργο, διατηρώντας επιφυλάξεις όμως για τον Υπουργό Περιβάλλοντος Γιώργο Παπακωνσταντίνου που μίλησε με ένα τρόπο σαν να μην έχει πειστεί για το έργο. 

Φρανκφούρτη, λεωφόρος Zeil
 

Οδηγώντας  κατευθυνόμενος προς το Εβραϊκό νεκροταφείο, με την φαντασία μου έπλαθα εικόνες για την αρχιτεκτονική αυτή επέμβαση, φέρνοντας στο μυαλό μου ανάλογα παραδείγματα όπως από την λεωφόρο Zeil στην Φρανκφούρτη, την Ράμπλα της Βαρκελώνης ή ακόμη την High Line στην Νέα Υόρκη.

High Line στην Νέα Υόρκη

Συνεπαρμένος με εικόνες, σκέψεις και οράματα, για τον διαγωνισμό που επιδιώκει να ξαναζωντανέψει το κέντρο και να φέρει τον κόσμο σε ένα νέο ανανεωμένο αστικό χώρο, αιφνιδιάστηκα βλέποντας μπροστά μου μια παράδοξη εικόνα.

Παράδοξη γιατί συνειδητοποίησα ότι βρισκόμουν στο τρίτο νεκροταφείο της Αθήνας και η εικόνα αυτή με αιφνιδίασε. Δεν το πίστευα ότι πρόκειται για τον τάφο ενός νέου φιλάθλου που ξεχώριζε πάνω από τους αμέτρητους σταυρούς.

 

Σταμάτησα, πήρα την φωτογραφική μου μηχανή και κατέγραψα νέες εκπλήξεις.

Σημαίες και λάβαρα ανέμιζαν με το αεράκι της εαρινής ισημερίας. Μικρές τολμηρές επεμβάσεις σε ένα δημόσιο χώρο, με μια νέα αισθητική, πρωτόγνωρη για τα μέχρι σήμερα δεδομένα στους χώρους ταφής.

 

Εκτός όμως από τους φιλάθλους και τους οπαδούς, υπάρχει και η τρυφερή πλευρά ενός χαμένου έρωτα, που ξεπερνά κάθε φαντασία και συγκροτεί μια παράδοξη ιερότητα. Το σύμβολο του σταυρού υποκαθίσταται κατά κάποιο τρόπο, με στέγαστρα, καρδιές, σημαίες και λάβαρα και πλήθος από προσωπικά είδη.

η τρυφερή πλευρά ενός χαμένου έρωτα

Οι σκέψεις και τα οράματα για την Πανεπιστημίου εξανεμίστηκαν. Προς στιγμή σκέφτηκα ότι ίσως οι μελετητές πρέπει να πάρουν υπ όψη και αυτούς τους ανθρώπους, που επιδιώκεται να προσέλθουν στο κέντρο και θα αναζητήσουν ίσως ανάλογες εικόνες. Γιατί είναι βέβαιο ότι υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός κατοίκων αυτής της πόλης, που τους αρέσουν τα μάρμαρα, το αλάβαστρο και τα άνθη, αλλά με τούλια, σημαίες και λάβαρα. Και τώρα αλοίμονο! πού θα διαδηλώνουν οι νέοι με τα λάβαρα; και που θα πανηγυρίζουν οι φίλαθλοι με τις σημαίες τους; Θα μείνει χώρος  στο αναζωογονημένο κέντρο για όλα αυτά, αλλά και για τον έρωτα; Γιατί αν δεν…

 Σημείωση: Μπορείτε να μεγενθύνετε το μέγεθος της εικόνας του μπλογκ στην οθόνη σας,  πατώντας Ctrl και στρέφοντας το ροδάκι του ποντικιού προς τα πάνω