ΝΙΚΟΣ ΑΛΕΞΙΟΥ, ΑΛΕΞΗΣ ΑΚΡΙΘΑΚΗΣ, ΤΑΚΗΣ ΚΑΒΑΛΙΕΡΑΤΟΣ, ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ ΚΑΤΣΑΔΙΩΤΗΣ

Τρεις εκθέσεις και μια απρόσμενη παράσταση θεάτρου σκιών

1.

ΝΙΚΟΣ ΑΛΕΞΙΟΥ (1960-2011)

“THE END-ΜΙΑ ΣΠΟΥΔΗ ΣΤΟ ΑΠΕΙΡΟ”

ΣΤΗΝ ΓΚΑΛΕΡΙ ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗ

Ο Νίκος, μας άφησε τον Φεβρουάριο του 2011 αφήνοντας στο βάθος της ψυχής μας την συγκίνηση της απλότητάς του και της ευαισθησίας του. Μία συγκίνηση που ενισχύεται διαχρονικά από τα έργα του, που από την δεκαετία του ΄80 έχω την χαρά να με περιβάλουν, αναδύοντας μνήμες εκθέσεων, συνομιλιών, συνεργασιών και νευμάτων επικοινωνίας, με «παύσεις και σιωπές».

Η έκθεση που εγκαινιάστηκε την Πέμπτη 26/02/2026 στην Γκαλερί Ζουμπουλάκη, επαναφέρει μια ενότητα και αποτελεί μία νέα εκδοχή του εμβληματικού έργου «The End» που εκπροσώπησε την Ελλάδα στην 52η Μπιενάλε της Βενετίας το 2007, σε επιμέλεια του Γιώργου Τζιρτζιλάκη.

The End, Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού, 2008

Δεν κατάφερα τότε να την δω, αλλά τον Ιανουάριο του 2008 βρέθηκα στην Θεσσαλονίκη και απόλαυσα μια παραλλαγή της με τον ίδιο τίτλο στο Κεντρικό αίθριο του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού, στο εξαιρετικό δημιούργημα του Κυριάκου Κρόκου, όπου συνειδητοποίησα την σημαντική εμπειρία του Νίκου στο Αγίο Όρος και ειδικότερα, την συνάντησή του με το μωσαϊκό δάπεδο του 11ου αιώνα της Μονής Ιβήρων, που μετά την σχολαστική αποτύπωσή του μετεξελίχθηκε με ποικίλες τεχνικές και επεξεργασίες.

Η έκθεση στην γκαλερί Ζουμπουλάκη σε επιμέλεια του Χριστόφορου Μαρίνου, και σε στενή συνεργασία με την αδελφή του καλλιτέχνη Πόπη Αλεξίου, πραγματοποιείται σε μια εποχή που η ιδέα του τέλους είναι σήμερα πιο παρούσα και φορτισμένη απ’ ό,τι το 2007, και με αφορμή τη συμπλήρωση δεκαπέντε χρόνων από τον θάνατο του καλλιτέχνη, αναδεικνύοντας τη διαχρονική επικαιρότητα της σημαντικής αυτής εγκατάστασης που πλαισιώνεται από μια επιλεγμένη σειρά έργων του Αλεξίου τοποθετημένα σε τραπέζια και στους τοίχους, καθώς και φωτογραφίες πολαρόιντ από την παραμονή του στο Άγιο Όρος, μαζί με την προβολή της εκπομπής της ΕΡΤ «Οι Έλληνες» (2004).

Tο κεντρικό θέμα της έκθεσης με τα αναρτημένα από την οροφή λεπτεπίλεπτα πετάσματα που συνομιλούν με την προβολή ενός φηφιακού βίντεο που κινείται αργά, συμπυκνώνει τη συνολική πρακτική του καλλιτέχνη, από τις εύθραυστες χειροτεχνικές κατασκευές με φυσικά υλικά, μέχρι τις ψηφιακές επεξεργασίες, την διερεύνηση του φωτός και της κίνησης.

Η νέα εκδοχή του The End στην γκαλερί Ζουμπουλάκη, σημειώνει ο επιμελητής Χριστόφορος Μαρίνος, αποτελεί μια αναπλαισίωση και λιγότερο μια αναδρομική χειρονομία. Η επανεμφάνιση του έργου επαναφέρει με ένταση το ερώτημα της σχέσης ανάμεσα στο τέλος και στο άπειρο. Αυτό που παρουσιάζεται έχει σχεδιαστεί εξαρχής για να μεταμορφώνεται, να προσαρμόζεται σε νέους χώρους και να λειτουργεί σε διαφορετικά χρονικά πλαίσια, χωρίς να χάνει τον πυρήνα του.

Η έκθεση αυτή αποτελεί ένα πρελούδιο για την αναδρομική του Νίκου Αλεξίου που θα γίνει στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στο Ρέθυμνο τον Μάιο του 2026.

Διάρκεια μέχρι 11/04/2026.

2.

ΑΛΕΞΗΣ ΑΚΡΙΘΑΚΗΣ: "ΜΙΑ ΓΡΑΜΜΗ ΣΤΟ ΚΥΜΑ"

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΠΕΝΑΚΗ

«Καθήκον του καλλιτέχνη είναι 

να δημιουργεί κάθε φορά τον κόσμο από την αρχή»

Έχουν περάσει σχεδόν είκοσι χρόνια από τότε που τα έργα του Αλέξη Ακριθάκη με συγκίνησαν ιδιαίτερα, όταν τόλμησα να τα συσχετίσω με την απλότητα και την υλικότητα που ανακάλυπτα σε καλύβες και μαντριά, που κατέγραφα επί χρόνια σε όλη την Ελλάδα παρουσιάζοντας αυτούς τους συσχετισμούς τόσο στο βιβλίο όσο και στην έκθεσή μου στο Βυζαντινό Μουσείο με τίτλο «αρχέτυπα».

Έκτοτε, απόλαυσα την έκθεσή του που πραγματοποιήθηκε το 2019 στο Μουσείο Μπενάκη με τίτλο «Τσίκι-τσίκι» σε επιμέλεια της κόρης του Χλόης Ακριθάκη και του Αλέξιου Παπαζαχαρία, καταλήγοντας στην πρόσφατη ανεπανάληπτη εμπειρία επισκεπτόμενος την νέα μεγάλη αναδρομική έκθεσή του, στο ίδιο μουσείο της οδού Πειραιώς, με τίτλο «Αλέξης Ακριθάκης. Μια γραμμή κύμα», με τους ίδιους επιμελητές.

Μία έκθεση με μια μοναδική φρεσκάδα, με τολμηρές χρωματικές επιλογές στις επιφάνειες του μουσείου, που συνομιλούν με τον καλύτερο τρόπο με τα ευαίσθητα και παιγνιώδη έργα και κατασκευές του μεγάλου αυτού καλλιτέχνη με την αστείρευτη έμπνευση και την περιπετειώδη διαδρομή τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Μια ατίθαση και ανατρεπτική προσωπικότητα, ανεπιθύμητος από τα μαθητικά του χρόνια στα σχολεία της Αθήνας και λίγο πριν από το τέλος του, πέρασε το κατώφλι του ψυχιατρείου, που εκμεταλλεύτηκε καλλιτεχνικά καθώς ζωγράφισε πορτρέτα ατόμων που παρατηρούσε στον περίβολο του Δρομοκαΐτειου.

Μετά δυσκολίας κινούμενος την βραδιά των εγκαινίων ανάμεσα στο μεγάλο αριθμό των επισκεπτών, κατάφερα να καταγράψω ένα μικρό αριθμό από τα 250 έργα που εκτίθενται, πολλά από τα οποία παρουσιάζονται για πρώτη φορά. Επικεντρώθηκα περισσότερο στη άμεση οπτική απόλαυση, και απέφυγα συνειδητά την οπτική μέσα από το βιζέρ της μηχανής. Μια παράξενη απόλαυση, μια διαρκής αίσθηση χαράς μέσα από τα ζωηρά χρώματα και την απλότητα των κατασκευών και κυρίως μέσα από τα σαφή και διακριτά μηνύματα που εξέπεμψε αυτός ο καλλιτέχνης με ευαισθησία.

Τα μικρά Θεατράκια, Φωτο Εύα Μανιδάκη

Ανάμεσα στα έργα του ξεχώρισα τα μικρά Θεατράκια που είναι φτιαγμένα με την κόρη του Χλόη την περίοδο 1974-76, και τις υπέροχες βαλίτσες που συνοψίζουν, όπως σημειώνει ο Χρήστος Παρίδης στην LIFO: τα αλλεπάλληλα ταξίδια του ίδιου μεταξύ Αθήνας και Βερολίνου, αλλά ακόμα περισσότερο την αναπόδραστη μετανάστευση των Ελλήνων γκασταρμπάιτερ των δεκαετιών του 1960 και 1970 στη Γερμανία – ίσως και το ατέρμονο ταξίδι του Οδυσσέα σε διαρκή αναζήτηση μιας πατρίδας, είτε πραγματικής και συναισθηματικής είτε φανταστικής και ουτοπικής.

Βαλίτσα, 1974, / Το Σάρωμα, 1973

Χωρίς τίτλο, 1973

Χωρίς τίτλο 1973, / Χωρίς τίτλο 1974

Η σιωπή του μετάλλου, 1976-77

Χωρίς τίτλο 1975-76

Χαρταετός 1985

Την έκθεση συνοδεύει εξαιρετικός πολυσέλιδος κατάλογος από τις εκδόσεις ΑΓΡΑ, με εξώφυλλα διαφορετικών χρωμάτων, που εμπεριέχει το σύνολο των έργων και άρθρων με ενδιαφέρον.

3.

ΤΑΚΗΣ ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ: «ΠΕΤΡΕΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΙΩΤΑΚΙΑ»

ΣΤΟΝ ΧΩΡΟ ΤΕΧΝΗΣ "ENOIKOS"

Για πρώτη φορά βρέθηκα στο νέο εκθεσιακό χώρο τέχνης ENOIKOS, στον Άλιμο (Κουμουνδούρου 29, 17456), που άνοιξε πρόσφατα ο αρχιτέκτονας Σπύρος Καπής, όπου την Κυριακή 15 Φεβρουαρίου, εγκαινιάστηκε η έκθεση ζωγραφικής «Πέτρες και στρατιωτάκια» του Τάκη Καβαλλιεράτου, σε επιμέλεια του Χριστόφορου Μαρίνου. Μία έκθεση με μια ενδιαφέρουσα εικονογραφία που «διαπερνάται από μια ήπια μελαγχολία», όπου η ζωγραφική συνδιαλέγεται με την χειροποίητη κατασκευή, με κεντρικό ρόλο το παιχνίδι.

Έργα με στρατιωτάκια με φόντο ειδυλλιακούς ουρανούς, τοτεμικές, αινιγματικές δομές σε ιδιότυπα αστικά τοπία της Αθήνας, πουλιά σε ταράτσες πολυκατοικιών και πέτρες της Σίφνου σε ανθρωπόμορφες συνθέσεις που διαμορφώνουν τοπία ονειρικής έντασης, συγκροτούν ένα σύνολο που παραπέμπει σε ένα διαφορετικό τρόπο από τον σημερινό που οι παλαιότερες γενιές είχαν σχέση με το παιχνίδι, αυτοσχεδιάζοντας με επινοητικότητα και φαντασία. Ο καλλιτέχνης εμψυχώνει το άψυχο αντικείμενο, του προσδίδει κίνηση και πνοή, μεταφέροντας στην ζωγραφική του μια χειρονομία, που αντλεί από τα πρώιμα χρόνια της ζωής.

Η έκθεση «Πέτρες και στρατιωτάκια», αποτελεί τη δεύτερη ατομική παρουσία του Τάκη Καβαλλιεράτου που γεννήθηκε το 1940 στην Αθήνα, σπούδασε ζωγραφική στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας (1960–1964) με δάσκαλο τον Γιάννη Μόραλη και σκηνογραφία-διακοσμητική με τον Βασίλη Βασιλειάδη και σε συνεργασία με τη σύζυγό του, τη γλύπτρια Στέλλα Καβαλλιεράτου, στράφηκε συστηματικά στο κόσμημα-αντικείμενο και στις κατασκευές.

Διάρκεια μέχρι 8 ΜΑΡ 2026. Κάθε Παρασκευή, Σάββατο & Κυριακή, 12:00-18:00 και κατόπιν ραντεβού: 6977674163

4.

ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ ΚΑΤΣΑΔΙΩΤΗΣ:

«Ο ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ ΣΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΦΑΝΤΑΣΜΑΤΑ ΑΛΛΩΝ ΕΠΟΧΩΝ»

Μετατρέποντας μια αναταραχή σε μια εικαστική παραβολή

Ευφάνταστος, τολμηρός και πάντα αναφερόμενος σε καθιερωμένες τελετουργίες, και μνήμες του τόπου μας, επανέρχεται ο εικαστικός και χαράκτης   Χριστόφορος Κατσαδιώτης με μια νέα εικαστική δράση που εδράζεται στην αστείρευτη παράδοση των παραστάσεων του καραγκιόζη, για να σχολιάσει και να αναδείξει όλα όσα διαδραματίστηκαν τον περυσινό Μάρτιο στην Εθνική Πινακοθήκη, όταν ο τότε βουλευτής της «Νίκης», Νίκος Παπαδόπουλος, πέταξε στο δάπεδο τα έργα του, τα οποία παρουσιάζονταν στο πλαίσιο της έκθεσης «Η Σαγήνη του Αλλόκοτου».

Ευαισθητοποιημένος από την παιδική μου ηλικία, όπου τα καλοκαίρια στο σπίτι του παππού στήναμε με τον ξάδελφό μου, στην αυλή και με εισιτήριο, παραστάσεις του καραγκιόζη φτιάχνοντας από μόνοι μας τις φιγούρες και  παίζοντας κάτω από ένα μεγάλο τραπέζι με ένα μεγάλο σεντόνι μπροστά, έσπευσα να παρακολουθήσω την παράσταση που αποτελεί για τον καλλιτέχνη μια «εικαστική παραβολή», που λειτουργεί ως ένα πολιτιστικό αντίβαρο – μια υπενθύμιση ότι τελικά η τέχνη έχει δύναμη και ίσως να μην μπορεί να αλλάξει τον κόσμο, αλλά μπορεί να στέκεται σε σημασίες και έννοιες και κυρίως να ασκήσει κριτική. Είναι ένας τρόπος να υψώσει ο καλλιτέχνης τη φωνή του».

Χριστόφορος Κατσαδιώτης, Αλέξανδρος Μελισσηνός

Με τον καραγκιοζοπαίχτη Αλέξανδρο Μελισσηνό έστησαν μια παράσταση για μικρούς και μεγάλους σε μια χαρούμενη παραμυθένια σκηνή όπου ο Πιτσικόκος, το Κολλητήρι, ο Χατζηαβάτης, ο Μπαρμπα Γιώργος, ο Βελιγκέκας, όλοι οι ήρωες των παιδικών μας χρόνων με κεντρικό πρόσωπο τον Καραγκιόζη παρελάβνουν στην σκηνή, σχολιάζοντας σκωπτικά τα θέματα πολιτισμού στην Ελλάδα και όσα διαδραματίστηκαν στην Εθνική Πινακοθήκη ένα χρόνο πριν με τον συγκεκριμένο βουλευτή.

Υπέροχες φιγούρες και σκηνικό δια χειρός του καλλιτέχνη, και εξαιρετικό κείμενο, προσεγμένη κίνηση και εκφορά του λόγου, σε ένα κλίμα διακέδασης    με ανέλπιστη ανταπόκριση των παιδιών που είχαν καταφθάσει με τους γονείς τους.

Και όλα αυτά όταν πριν από λίγες ημέρες ο Κατσαδιώτης παρουσίασε στο “Σαλόνι ανεξάρτητων”, στα πλαίσια του ιστορικού θεσμού Art Capital 2026, που πραγματοποιήθηκε στο Grand Palais στο Παρίσι από τις 13 έως τις 15 Φεβρουαρίου 2026, τέσσερείς οξυγραφίες από την σειρά των εικονισμάτων που είχαν παρουσιαστεί στην Πινακοθήκη.

Οι παραστάσεις πραγματοποιήθηκαν στο Ίδρυμα Κακογιάννη από τις 27/2 έως 01/03/2023.

 Κάντε ΚΛΙΚ στις εικόνες για μεγέθυνση.