ΒΑΝΑ ΞΕΝΟΥ: “Για Εκείνη | Τo Her”

ΣΤΗΝ CITRONNE GALLERΥ – ΑΘΗΝΑ

ΜΑΡΙΑ ΛΟΪΖΙΔΟΥ: “A MONUMENTAL LIGHTNESS”

ΣΤΗΝ WHITECHAPEL GALLERY

ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΛΟΝΔΙΝΟ Νο 27

Αμέτρητες εκθέσεις και εκδηλώσεις τέχνης και αρχιτεκτονικής απολαμβάνουμε αυτή την περίοδο, μια και μπορούμε να κινούμαστε κάπως πιο ελευθέρα, μετά από μακροχρόνιο εγκλεισμό, στην Ελλάδα και στο Λονδίνο. Σήμερα την τιμητική τους έχουν οι γυναίκες: η Βάνα Ξένου και η Μαρία Λοϊζίδου όχι μόνο σαν δημιουργοί, αλλά και σαν θεματολογία των έργων τους. Μια ατομική έκθεση στην Αθήνα και μια σημαντική παρουσία σε μια διεθνή έκθεση στο Λονδίνο αντίστοιχα, παρουσιάζονται στην συνέχεια, για δύο εικαστικούς που φλερτάρουν και συνομιλούν, η κάθε μία με τον δικό της τρόπο με την αρχιτεκτονική και προκαλούν το ενδιαφέρον μας.

1.

ΒΑΝΑ ΞΕΝΟΥ: “Για Εκείνη |Τo Her”

ΣΤΗΝ CITRONNE GALLERΥ – ΑΘΗΝΑ

TO HER, 2022. Ακουαρέλλα σε χαρτί, 35x25εκ

Την Τρίτη 10 Μαΐου 2022, φίλοι και γνωστοί, συναντηθήκαμε στα εγκαίνια μιας μικρής κλίμακας αυτή την φορά ατομικής έκθεσης της Βάνας Ξένου, στην γκαλερί της Tατιάνας Σπινάρη-Πολλάλη, μετά βέβαια από τις εμβληματικές μεγάλες εκθέσεις της στην Ελευσίνα, τον Εθνικό Κήπο και τους κήπους του Palais Royal στο Παρίσι.

Η έκθεση και αυτή την φορά συνοδεύεται και με ένα πυκνογραμμένο κείμενο, που αποκαλύπτει τον βαθύ προβληματισμό της Ξένου, που επί χρόνια εμβαθύνει σε θεωρητικά κείμενα. Κείμενα που τροφοδοτούν την σκέψη της και καθορίζουν το έργο της. Αυτή την φορά η νέα της έκθεση αφιερωμένη στην γυναίκα με τίτλο “To her - Για εκείνη”, εμπεριέχει έργα που για την Ξένου συνδέονται άμεσα με τις εκφάνσεις της γυναικείας ύπαρξης μέσα από φιλοσοφικά, ιστορικά, θρησκευτικά και θεολογικά κείμενα.

Η Δήμητρα και η Περσεφόνη του Ελευσινίου μύθου, η Νιόβη, η Γοργώ /Μέδουσα, η Ασπασία του Επιταφίου λόγου, η Διοτίμα, η Gradiva, η Artemisia Gentileschi, η Λουκρητία του Lucas Cranach και στη Hildegard του Bingen, η Virgina Woolf, η Αλίκη του Lewis Carrol, εμπνέουν διαχρονικά την Ξένου – τα έργα της χρονολογούνται από το 1980 - μέσα από τα επίμονα και διεισδυτικά διαβάσματά της.

D’APRÈS LEWIS CAROLL, 1980. Λάδι σε μουσαμά. 2,30x1,40 μ.

D’APRÈS LEWIS CAROLL, 1981. Λάδι σε μουσαμά. 1,50x1,10μ.

Η ΨΥΧΗ ΣΤΟ ΣΩΜΑ, 1980. Ακουαρέλλα σε χαρτί maroufle, 5x1,45μ.

ΙΟΥΔΙΘ ΚΑΙ ΟΛΟΦΕΡΝΗΣ (Τις καταφρονήσει του λαού τούτου ως έχει έν εαυτώ γυναίκας τοιαύτας) απόβιβλίο της Γενέσεως, 1983. Ακουαρέλλα και παστέλ σε χαρτί maroufle 2,1x2,32μ.

Έργα επιλεγμένα από μια μεγάλη διαδρομή, με την εξπρεσιονιστική φρεσκάδα των νεανικών της χρόνων, που λάτρεψε τον Μπουζιάνη, με το χρώμα να κυριαρχεί σε αφαιρετικά δοσμένες γυναικείες μορφές, που εκπέμπουν έναν ερωτισμό, μια έκσταση, μια φρεσκάδα…

ΛΟΥΚΡΗΤΙΑ , από το έργο του Lucas Cranach, 1984-1985. Ακουαρέλλα σε χαρτί marouflé,

2,4x1,46μ.

ΛΟΥΚΡΗΤΙΑ, από το έργο του Lucas Cranach, 1985. Ακουαρέλλα σε χαρτί marouflé, 2,5x1,46μ.

ΣΑΛΩΜΗ, 1983. Ακουαρέλλα και παστέλ σε χαρτί maroufle, 2,30x157,50εκ.

…μέχρι τις πολύ πρόσφατες ζωγραφικές της αναζητήσεις, μιας διαφορετικής αφαίρεσης, αυτής της ωριμότητας μέσα στον χρόνο, με μια αίσθηση βάθους, με αλλεπάλληλα περάσματα και με την συμβολή επίμονης υδάτινης ροής.

ΑΙΩΡΑΙ, (τελετή στην αρχαία Αθήνα κατά μήνα ανθεστηριώνα), 2022. Ακουαρέλλα σε χαρτί.

ΒΑΥΒΩ, ΠΥΘΙΑ, ΒΑΚΧΙΣ, 2022. Ακουαρέλλες σε χαρτί, 60x80εκ.

ΟΙ ΡΩΜΙΕΣ (O ΟALTRA COSA), 2022. Ακουαρέλλα σε χαρτί, 35x25εκ.

Από δεξιά προς τα αριστερά:

ΠΕΝΘΕΣΙΛΕΙΑ, 2022. | LIBER DIVINORUM OPERUM VISION I αναφορά στο έργο της Hildergard of Bingen, 2022. | MARINA TSVETAEVA, 2022. (Ρόδι που σπάει για την Περσεφόνη…) |

Ακουαρέλλες σε χαρτί, 35x25εκ

Και ανάμεσα στα ζωγραφικά έργα της, οι πρώιμες  γλυπτικές αναζητήσεις από γύψο, Οι θεές της γής, 14 γλυπτικές φιγούρες επιχρωματισμένες με την ίδια χρωματική παλέτα των νεανικών χρόνων, που καταξιώθηκαν στην Ελευσίνα στην εμβληματική έκθεση στον «Κρόνο» το 2000 χυτευμένες σε ορείχαλκο.

ΕΥΡΥΑΓΙΑ (Οι θεές της γης), 2000. Επιζωγραφισμένος γύψος, 14 γλυπτικές φιγούρες 50x70x40εκ. Γλυπτό, τραπέζι 660x110x60εκ.

MELENCHOLIA GENEROSA, 2022. Γλυπτική εγκατάσταση.

Η Βάνα Ξένου ανέσυρε θησαυρούς του παρελθόντος αλλά και του μέλλοντος, που αναδείχθηκαν μέσα στους στενούς χώρους του φιλόξενου μικρού διαμερίσματος της γκαλερί Citronne. Χώροι που παρέμειναν στο περιθώριο με την συμβολή των προσεγμένων φωτισμών των έργων, διατηρώντας παράλληλα και μια υφέρπουσα οικειότητα, αυτή του αγαπημένου μας πιά αθηναϊκού διαμερίσματος, που την βραδιά των εγκαινίων σε μια ατμόσφαιρα γιορτής, γέμιζε συνεχώς ασφυκτικά με ανθρώπους της τέχνης, αγαπημένους φίλους, παιδιά και εγγόνια. Όλοι παρόντες σε μια γιορτή για την γυναίκα, τιμώντας την Βάνα Ξένου, που συνεχίζει με επιμονή και μόχθο την εικαστική της διαδρομή.

Διάρκεια έκθεσης μέχρι 10 Ιουνίου 2022

Σύντομο Βιογραφικό

Η Βάνα Ξένου (Αθήνα 1949) σπούδασε ζωγραφική και σκηνογραφία στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών Αθηνών (1968-1973), στην École Nationale Supérieure des Αrts Décoratifs και στην École Nationale Supérieure des Beaux-Αrts, στο Παρίσι (1974-1978). Το εικαστικό έργο της Βάνας Ξένου αναπτύχθηκε σε μια σειρά θεματικών ενοτήτων, μεγάλο μέρος του οποίου έχει στηριχθεί στους μύθους και την φιλοσοφία των Ελληνικών Μυστηρίων και ιδιαιτέρως στα ΕΛΕΥΣΙΝΙΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ. Το διδακτικό της έργο το οποίο στηρίχτηκε στην έρευνα και τις ερμηνείες του πλαστικού χώρου επίσης έχει την βάση του στην παιδευτική και μυητική διαδικασία των Ελευσινίων Μυστηρίων το οποίο παρουσίασε με εκθέσεις, διαλέξεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Ασχολήθηκε επίσης, με την μελέτη του Ιερού στην Αρχαία Ελληνική Τέχνη. Είναι ομότιμος καθηγήτρια στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, στο Τμήμα Αρχιτεκτόνων.

Διακρίσεις: Βραβείο της Στέγης Καλών Τεχνών και Γραμμάτων (1979)

Παράσημο ‘Officier dans l’ordre des Palmes Académiques’ ( 2014)

2.

ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΛΟΝΔΙΝΟ Νο 27

ΜΑΡΙΑ ΛΟΪΖΙΔΟΥ: A MONUMENTAL LIGHTNESS

ΣΤΗΝ WHITECHAPEL GALLERY 

Μαρία Λοϊζίδου, A Monumental Lightness, Λεπτομέρεια

The Whitechapel Gallery, London

Η Μαρία Λοϊζίδου συνεχίζει επίμονα την ενασχόλησή της και την ανάδειξη κάθε μορφής ύφανσης, που αποκαλύπτει και αναδεικνύει μια μακρόχρονη επαναλαμβανόμενη χειροποίητη γυναικεία επεξεργασία και ενασχόληση. Στο πλαίσιο αυτό, πρόσφατα προηγήθηκε το μνημειώδες μεγάλης κλίμακας έργο της στην εσωτερική αυλή του κτιρίου της Καπναποθήκης, που έχει τον χαρακτήρα ενός δημόσιου χώρου, στην έκθεση που οργάνωσε ο Πολιτιστικός Οργανισμός ΝΕΟΝ με τίτλο «Πύλες».

Πρόκειται για την μεγάλης κλίμακας λεπτεπίλεπτη μετέωρη εγκατάσταση με τίτλο A Monumental Lightness, που αποτελεί μια ωδή στην ελαφρότητα, την λεπτότητα και την ημιδιαφάνεια, όπως σημείωσε στην σχετική παρουσίαση η Ελίνα Κουντούρη, επιμελήτρια της έκθεσης μαζί με την Madeleine Grynsztejn, διευθύντρια του Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης στο Σικάγο.

«Το έργο αυτό, όπως σημειώνει η Λοϊζίδου, ασχολείται με πρακτικές αντίστασης που δημιουργούνται χάρη στις επαναλαμβανόμενες καθημερινές χειρονομίες. Η δουλειά της αφορά στην ύφανση χειρονομιών μιας συλλογικής προσπάθειας που σχηματίζει μια εντελώς ελαφριά επιφάνεια ιστού»[…]

A Monumental Lightness

A Monumental Lightness, Λεπτομέρεια

Αυτή την φορά η Λοϊζίδου επανέρχεται στην Γκαλερί Whitechapel του Λονδίνου, με ένα μικρότερης κλίμακας από πλευράς διαστάσεων ανάλογο έργο, του ιδίου όμως μόχθου, μια και αποτελείται από ικανού αριθμού επάλληλα φύλλα. Μια συμμετοχή στην πολυσυλλεκτική μεγάλη έκθεση με τίτλο “Α Century of Artist’s Studio: 1920-2020”, που επιμελήθηκε η Iwona Blazwick με την ομάδα της, η τελευταία της έκθεση ως διευθύντριας του Whitechapel – αναχωρεί τον Απρίλιο-, με περισσότερες 100 θεαματικές ανακατασκευές πραγματικών στούντιο, έργων ταινιών και χώρων από 80 καλλιτέχνες και συλλογικότητες από τον παγκόσμιο χώρο.

Henri Matisse, After Henri Matisse at home, Ville Le Reve, Vence, 1944

Η Μαρία Λοϊζίδου στήνει το έργο της ανάμεσα σε όλους αυτούς και συνομιλεί με την διπλανή εγκατάσταση με το υπνοδωμάτιο του Matisse στη νότια Γαλλία, με κρεμασμένα υπέροχα κεντήματα.

Louise Bourgeois, Cell IX, 1999

Η έκθεση ξεκινά με ένα από τα μνημειώδη κελιά της Louise Bourgeois, κλουβιά, με εργατικά χέρια πολλαπλασιασμένα σε καθρέφτες.

Ακολουθούν σε δύο επίπεδα και 11 αίθουσες-ενότητες αναφορές σε σημαντικά ονόματα όπως: Lucian Freud, Robert Rauschenberg, Francis Bacon, William Kentridge, Constantin Brancusi), Egon Schiele, Hanry Moore, Pablo Picasso, Andy Warhol, Giacometti, Frida Kahlo, Tracey Emin.

Ακολουθούν ενδεικτικές εικόνες που κατέγραψα και αποδίδουν την ατμόσφαιρα της έκθεσης:

William Kentridge, Interview for Studio School, Video 2010

Rondney Graham, The Gifted Amateur, Nov 10th, 1962

Francis Bacon Studio

Robert Doisneau, Pablo Picasso in his Workshop, Mougins, France. July 1963

Pablo Picasso, L’Atelier, 1955

Henry Moore,

Robert Rauschenberg, Ruby Re-Run (Spread), 1978

Tracey Emin, Naked Photo – Life Model Goes Mad I, 1996

Διάρκεια έκθεσης μέχρι 5 Ιουνίου 2022

 Κάντε ΚΛΙΚ στις εικόνες για μεγέθυνση

ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΜΑΖΟΝΙΟ ΣΤΗΝ ΖΑΝΖΙΒΑΡΗ 

ταξίδια στην μνήμη

με τον Δημήτρη Τσουμπλέκα και την Lubaina Himid  

Είναι συγκινητικό όταν η τέχνη μας ταξιδεύει μέσα από τις προσωπικές και τοπικές μνήμες και τα βιώματα των εικαστικών, σε μια εποχή μιας επίμονης και τελικά αφόρητης παγκοσμιοποιημένης προσέγγισης, που φαίνεται να δέχεται ρήγματα και διαφαίνεται μια πιθανή νέα ελπιδοφόρα προοπτική. Από την μια η πρώτη απρόσμενη και βέβαια τελικά τολμηρή κίνηση της Κατερίνας Γρέγου στην σκακιέρα της ελληνικής εικαστικής σκηνής, να επιλέξει και να προωθήσει τον Δημήτρη Τσουμπλέκα να υλοποιήσει την αποκαλυπτική αυτή εγκατάσταση στο παλιό εργαστήριο του Νίκου Κεσσανλή και της Χρύσας Ρωμανού, και από την άλλη οι διεθνείς πρόσφατες διακρίσεις των αφρικανών Francis Kéré αρχιτέκτονα (με το βραβείο Pritzker) και της εικαστικού Lubaina Himid (με το Turner Prize), που ενισχύουν και προβάλουν έναν καθαρό τοπικισμό, πλούσιο με μνήμες και αναφορές σε αιώνιες αξίες και ανθρώπινες συμπεριφορές και δράσεις που μας αγγίζουν.

Σκηνή από την ταινία ΒΛΗΧΗ του Γιώργου Λάνθιμου

Στο ίδιο πλαίσιο εκτιμώ ότι κινήθηκε και η βουβή ταινία με τίτλο ΒΛΗΧΗ του σκηνοθέτη Γιώργου Λάνθιμου, που γυρίστηκε στην Τήνο και προβλήθηκε πρόσφατα με ζωντανή μουσική και χορωδία στην Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος Εθνική Λυρική Σκηνή. Μια πρωτοβουλία του The Artist Composer που ανέπτυξε η Εθνική Λυρική Σκηνή και ο Οργανισμός ΝΕΟΝ.

Η αναφορά αυτή στην Τήνο, μαζί με την εγκατάσταση του Τσουμπλέκα αναπόφευκτα έφεραν στο νου μια άλλη ανάλογη  αλλά μεγαλύτερης κλίμακας εγκατάσταση στο αιφνίδια εγκαταλελειμμένο χωριό Μοναστήρια της Τήνου που πραγματοποιήσαμε το 2006 με τον εικαστικό Κώστα Τσόκλη και τον συνθέτη Νίκο Ξυδάκη .

Όλα αυτά, τα πολύ πρόσφατα αλλά και τα παλαιότερα συγκλίνουν και συσχετίζονται στη μνήμη μου και θα αποτελέσουν το περιεχόμενο της σημερινής ανάρτησης που ακολουθεί.

1.

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΣΟΥΜΠΛΕΚΑΣ:  ΑΜΑΖΟΝΙΟΣ

We are sailing with a corpse in the cargo

ΕΜΣΤ

Παρά την αναπάντεχη για την περιοχή μεγάλη συγκέντρωση αυτοκινήτων, βρέθηκε εύκολα θέση στάθμευσης και το εικονιζόμενο πράσινο πανό οδήγησε στο τέρμα του μικρού αδιέξοδου δρόμου, στην είσοδο του κτήματος, με το παλιό εργαστήριο του Νίκου Κεσσανλή και της Χρύσας Ρωμανού, δίπλα στο ρέμα Πολυδρόσου στο Μαρούσι. Ακόμη και το χρώμα του πολύπτυχου επεξηγηματικού εντύπου που παρεδίδετο ευγενικά στην είσοδο, προετοίμαζε για μια διαφορετική προσέγγιση. Και πράγματι μετά την εσωστρέφεια λόγω πανδημίας, η βουή του κόσμου, μέσα στον καταπράσινο κήπο, η έντονη μουσική, οι γνωστοί και άγνωστοι με τα ποτά στο χέρι σε ένα κλίμα γιορτής, δημιούργησαν μια ξεχασμένη αίσθηση, όπου το εικαστικό γεγονός αποτελεί μια ζωντανή και πηγαία εκδήλωση. Ειδικά μάλιστα που σε αυτή την περίπτωση γίνεται σε ένα χώρο που κατά ένα τρόπο μας είναι οικείος μέσω της γοητείας και τις δράσεις των δύο σημαντικών αυτών ιδιοκτητών, που παραμένουν ζωντανοί στην μνήμη μας μέσω των έργων τους και της ιστορίας τους. Αυτό το ταξίδι στην μνήμη στήνει ο Δημήτρης Τσουμπλέκας, στον ιστορικό αυτό και συναισθηματικά φορτισμένο χώρο, καταφέρνοντας να αποστασιοποιηθεί από κάθε συναισθηματισμό και γραφικότητα, παρά την τρυφερή σχέση που τον συνδέει ως εγγονός των δύο αυτών σημαντικών εικαστικών.

Δημήτρης Τσουμπλέκας, Παιδικό γράμμα του καλλιτέχνη από το Παρίσι στον Παπού και την γιαγιά στις 9-7-1974 από το Ατελιέ, 2022

Μία σχέση που αποκαλύπτεται μέσα από την παιδική του επιστολή του 1974 από το Παρίσι προς την Γιαγιά και τον Παππού, που παρατίθεται διακριτικά στην έκθεση.

Η εγκατάσταση συγκροτείται από πέντε ενότητες: Στην πρώτη που ονομάζεται ΑΜΠΑΡΙ / CARGO, σε έναν μικρό βοηθητικό χώρο ανάμεσα σε παλιά υλικά προβάλλεται ένα δεκάλεπτο βίντεο, στο οποίο ο Τσουμπλέκας αποφορτίζει τα όσα παρέλαβε και κατέγραψε στο εγκαταλελειμμένο αυτό κτήμα και τα επαναφορτίζει με μια δική του ποιητική προσέγγιση, απογειώνοντας και ταξιδεύοντας τον θεατή μέσα από μαγευτικές εικαστικές παρερμηνείες και οπτικές.

Δημήτρης Τσουμπλέκας, Εικόνες από το Αμπάρι, 2022

Παρασυρμένοι λοιπόν από το όραμα του Τσουμπλέκα, περνάμε στην επόμενη ενότητα, στο ΑΤΕΛΙΕ, με κυρίως δικά του έργα και αντικείμενα προφανώς και των παππούδων, αναρτημένα στους τοίχους, ακουμπισμένα στο δάπεδο και τοποθετημένα σε ράφια.

Δημήτρης Τσουμπλέκας, Εικόνες από το Ατελιέ, 2022

Δημήτρης Τσουμπλέκας, Επιρροές από το έργο του Νταλί

Salvatore Dali, Téléphone-Homand, Lobster telephone, 1938

Προθήκες με αντικείμενα- συνθέσεις του Δημήτρη Τσουμπλέκα στον Χώρο του Ατελιέ

Το εφαπτόμενο ΔΑΣΟΣ, η τρίτη ενότητα, αποτελεί την κορύφωση της πορείας. Ένας γραμμικός αυτοσχέδιος χώρος κάτω από ένα πρόχειρο υπόστεγο, μια μαγική αποθήκη ετερόκλητων υλικών, αντικειμένων, απομεινάρια έργων, ίχνη ζωής και δημιουργίας. Δεν ξέρω αν το αποτέλεσμα αυτό προέκυψε μέσα από την χρήση και την εγκατάλειψη του Νίκου και της Χρύσας ή αν τελικά σκηνοθετήθηκε από τον Τσουμπλέκα εξυμνώντας την ακαταστασία.

Δημήτρης Τσουμπλέκας, Εικόνες από το ΔΑΣΟΣ, 2022

Σε κάθε περίπτωση όμως τα ετερόκλητα αυτά ίχνη μιας ζωής δύο πολυμήχανων δημιουργών, που αποχώρησαν και του εγγονού τους, προκαλούν την συγκίνηση του επισκέπτη και δίνουν την αίσθηση ότι τελικά ίσως παρέμειναν έτσι όπως τα άφησαν. Έτσι όπως άφησαν τα εργαλεία τους, τα πινέλα τους ακόμη και το κουτάκι μπύρας, ή το μισάνοιχτο σωληνάριο χρώματος.

Δημήτρης Τσουμπλέκας, Εικόνα από το ΔΑΣΟΣ, 2022

Δημήτρης Τσουμπλέκας, Εικόνες από την ενότητα με τίτλο ΠΟΤΑΜΙ, 2022

Ένα δεύτερο βίντεο που προβάλλει το φουσκωμένο ρέμα μέσα στην μισογεμάτη με στάσιμο νερό πισίνα, αποτελεί την τέταρτη ενότητα με τίτλο ΠΟΤΑΜΙ, συνοδεία της φωνής της Ζαν Μορώ, προετοιμάζοντας τον επισκέπτη για την τελευταία ενότητα, που ολοκληρώνει την εγκατάσταση και μας οδηγεί στην μικρή εξέδρα πάνω από το πραγματικό ρέμα του Χαλανδρίου, όπου ανάμεσα στα δέντρα κρέμεται η φωτεινή επιγραφή «Αμαζόνιος». Μα δεν αποκαλείται έτσι το ρέμα. Είναι απλά ο τίτλος της εγκατάστασης που ο Τσουμπλέκας δανείζεται από ένα ανέκδοτο του Νίκου Κεσσανλή για κάποια φυτά από τη Βραζιλία, που ο ίδιος είχε τοποθετήσει στον κήπο του κτήματος, ονομάζοντας έτσι το μέρος "Αμαζόνιος".

Δημήτρης Τσουμπλέκας, Από την ενότητα με τίτλο ΑΜΑΖΟΝΙΟΣ , 2022

Πρόκειται για την πρώτη εκδήλωση στο πλαίσιο του νέου εκθεσιακού προγράμματος του ΕΜΣΤ, με τίτλο «Extra Muros» που πρόσφατα ανακοινώθηκε από την Κατερίνα Γρέγου, με στόχο, αναθέτοντας νέα έργα να αναδείξει σημαντικά καλλιτεχνικά, πολιτιστικά, ευρύτερα πολιτικά τοπόσημα της πόλης. Έτσι η Γρέγου ξεφεύγει από το προς το παρόν αγκυλωμένο κέλυφος και περιεχόμενο του ΕΜΣΤ στην Συγγρού, το διαχέει και επαναφέρει τις δράσεις στην πόλη, που είχε καθιερώσει στο παρελθόν η Άννα Καφέτση, με τον «Μεγάλο Περίπατο» του 2006. Το κάνει τώρα με μια πιο τολμηρή επιλογή στην οποία συμμετέχουν άμεσα ή έμμεσα τρεις σημαντικοί Έλληνες καλλιτέχνες.

Δημήτρης Τσουμπλέκας, Εικόνα από το ΔΑΣΟΣ, 2022

Και το κοινό αυτή την φορά δεν περιδιαβαίνει σε διαφορετικά έργα, αλλά συγκεντρώνεται στις ευαίσθητες επιλογές ενός καταξιωμένου καλλιτέχνη, σε ένα συγκεκριμένο περίκλειστο και φορτισμένο χώρο, έχοντας την ευκαιρία να γνωρίσει άγνωστες πτυχές του αστικού ιστού, συνομιλώντας με μνήμες και βιώματα και τελικά με την ιστορία.

Η έκθεση και ο χώρος στην οδό Κεσσανλή Σταματάκη 10, Νέο Μαρούσι, θα παραμείνει ανοιχτή στο κοινό μέχρι τις 3 Ιουλίου, ενώ οι ώρες λειτουργίας από τις 18:00 μέχρι 21:00 μμ μπορεί να τροποποιηθούν, προκειμένου να προσαρμοστούν στη δύση του ηλίου. Τον φωτισμό επιμελήθηκε ο Μάκης Χάρος.

“ΑΝΤΑΝΑΚΛΑΣΕΙΣ”

ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΑ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ ΤΗΣ ΤΗΝΟΥ

Κώστα Τσόκλης, Γιώργος Τριανταφύλλου,

Νίκος Ξυδάκης

Αναμφίβολα η εγκατάσταση του Δημήτρη Τσουμπλέκα με συγκίνησε  με δεδομένο ότι 16 χρόνια πριν το 2006 πραγματοποιήσαμε με τον Κώστα Τσόκλη και τον συνθέτη Νίκο Ξυδάκη μια ανάλογη μεγάλης κλίμακας εικαστική και αρχιτεκτονική επέμβαση σε είναι ένα μικρό εγκαταλελειμμένο χωριό στην Τήνου, τα Μοναστήρια. Ένα ακόμα δείγμα μιας ανώνυμης αρχιτεκτονικής, που εγκαταλείφθηκε αιφνίδια μετά τον πόλεμο, με πέτρινα κτίσματα που αναπτύχθηκαν προσθετικά, όπου μέσα σε αυτά ανακαλύψαμε διάσπαρτα ίχνη ζωής, σκεύη, έπιπλα, και ρούχα.

Με στόχο να αφήσουμε σχεδόν ανέγγιχτα τα ευρήματα και να επέμβουμε με απλές και μόνο πρόσθετες εικαστικές και αρχιτεκτονικές χειρονομίες, επιδιώξαμε να ξαναζωντανέψουμε το χωριό, χωρίς την παραμικρή οικοδομική επέμβαση, χρησιμοποιώντας τους καθρέφτες δίνοντας ταυτόχρονα νέες αισθητικές διαστάσεις στην αρχιτεκτονική και το φυσικό περιβάλλον και δίνοντας μια νέα δυναμική διάσταση στα ερείπια αυτά, υπογραμμισμένη από τους ήχους του Νίκου Ξυδάκη.

Τις διαστάσεις αυτές μπορούσε να τις απολαύσει ο επισκέπτης κινούμενος σε μια κλειστή υπερυψωμένη ξύλινη διαδρομή που εντάχθηκε προσεκτικά στα ίχνη των βασικών στενών δρόμων του χωριού.

Μια διαδρομή που αποτέλεσε την ραχοκοκαλιά της επέμβασης, συνδέοντας, αρθρώνοντας 42 μικρά και μεγάλα έργα. Παράλληλα υποχρεώνουν σε στάσεις σε συγκεκριμένες θέσεις όπου μέσω των καθρεφτών σε ανοίγματα και εσοχές, αντικατοπτρίζονται πρόσωπα και φιγούρες των επισκεπτών που αιφνιδιάζουν.

Ένα σύνολο ήχων ανθρώπινης ζωής ερημίας, βήματα πάνω στα ξύλινα πατώματα, τριξίματα, ανάσες και ψίθυροι ενυπάρχουν στις μουσικές συνθέσεις του Νίκου Ξυδάκη.

2.

ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΛΟΝΔΙΝΟ Νο 26

Η LUBAINA HIMID ΣΤΗΝ TATE MODERN

Ήταν η πρώτη φορά που γνώρισα το έργο της Lubaina Hibid της 67χρονης αυτής καλλιτέχνιδας, της πρώτης μαύρης γυναίκα που κέρδισε το βραβείο Turner, ανεπτυγμένο σε ένα ολόκληρο όροφο του κτιρίου Blavatnik στην Tate Modern. Με γοήτευσε εξ αρχής η καταγωγή της, που σχετίζεται άμεσα με το έργο της. Γεννημένη στη Ζανζιβάρη στην ανατολική Αφρική, από λευκή Αγγλίδα μητέρα και μαύρο Αφρικανό πατέρα, μεταφέρθηκε στο Λονδίνο μετά τον θάνατό του, όπου ζει, σπούδασε και εργάζεται. 

Από τις πρώτες εικόνες μου κίνησε το ενδιαφέρον η προσήλωσή της να γυρίζει συνεχώς πίσω σε αυτό το χαμένο νησί. Να ανασύρει μνήμες και να τις μετουσιώνει μέσα από τα έργα της, φλερτάροντας έντονα και με την αρχιτεκτονική. Ένοιωσα με κάποιο τρόπο να συνομιλεί και τον αρχιτέκτονα Francis Kéré που πρόσφατα βραβεύτηκε με το μεγάλο βραβείο Pritzker για το σημαντικό του έργο, γεννημένος σε μια άλλη γωνιά της Δυτικής Αφρικής στο χωριό Gando στην περιοχή Burkina Faso.  Ο Kéré βραβεύεται σε μια εποχή κυριαρχίας της παγκοσμιοποιημένης αρχιτεκτονικής, που φαίνεται να υποχωρεί σε ένα βαθμό.

Mία έκθεση που έχει σχεδιαστεί για να μοιάζει με ένα θεατρικό σκηνικό, στο οποίο πρωταγωνιστεί  ο επισκέπτης.

Η δουλειά της θέτει ερωτήματα και αντικατοπτρίζει το ενδιαφέρον της Himid για την όπερα και την εκπαίδευσή της στο σχέδιο θεάτρου. Εκτυλίσσεται ως μια ακολουθία σκηνών, που αναζητούν την συμμετοχή του κοινού.

Metal/Paper (Beach House), 1995

Everybody Is (Plan B), 1999

Garfoni, 1995

Abandoned, 1998

Tell Me About Where it Began, 1998

Three Architects, 2019

Old Boat/New Money, 2019

‘Tidied into a corner’: A Fashionable Marriage. 1986

Ball on Shipboard, 2018

Stir Until Melted ( The Fortune Teller), 2020

Le Rodeur: The Exchange, 2016

 

Κάντε ΚΛΙΚ στις εικόνες για μεγέθυνση