Friday, December 8, 2017



 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ 
ΓΙΑ ΤΟΝ ΣΤΑΘΜΟ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΛΙΜΕΝΑ ΣΟΥΔΑΣ

σκέψεις και σχόλια


Με αφορμή τα αποτελέσματα του τελευταίου αρχιτεκτονικού διαγωνισμού για τον Σταθμό επιβατών στον Λιμένα Σούδας, θα ήθελα σήμερα να ανοίξω έναν διάλογο προβάλλοντας γενικότερα το θέμα των αρχιτεκτονικών διαγωνισμών που τα τελευταία χρόνια συνεχίζονται μεν, αλλά έχουν πυκνώσει οι αστοχίες, οι ασυνέπειες, οι παρασκηνιακοί σχολιασμοί και κάποιες αμφισβητήσεις, περισσότερο θα έλεγα από κάθε άλλη εποχή. Ιδιαίτερα αυτή την περίοδο που οι αρχιτεκτονικοί διαγωνισμοί, αυτοί οι ελάχιστοι που προκηρύσσονται, είναι η μόνη διέξοδος για αρχιτεκτονική δημιουργία για το διψασμένο πραγματικά αρχιτεκτονικό δυναμικό της χώρας, η ανάγκη διαλόγου φαίνεται επιτακτική. 

Τον τελευταίο καιρό έχουν προκύψει και συζητούνται τρία ουσιαστικά προβλήματα, που συναρτώνται από: 

1. το υπάρχον θεσμικό πλαίσιο για τους αρχιτεκτονικούς διαγωνισμούς, 
2. την συμπεριφορά -την πολιτική της εκάστοτε αναθέτουσας αρχής αλλά και
3. την συμπεριφορά ημών των ίδιων των αρχιτεκτόνων, που συμμετέχουμε σε αυτή την διαδικασία ως μελετητές ή ως μέλη των κριτικών επιτροπών.

Πιο συγκεκριμένα σε πρόσφατους αρχιτεκτονικούς διαγωνισμούς ιδεών έχει πραγματικά ενοχλήσει, ότι το θεσμικό πλαίσιο δεν δεσμεύει τον αγωνοθέτη να υλοποιήσει τα πρώτο βραβείο σε συνεργασία με τους μελετητές (βλέπε πρόσφατους αρχιτεκτονικούς διαγωνισμούς για την ανάπλαση των «Λιπασμάτων» στην Δραπετσώνα, ή για την αξιοποίηση του «Καστρακίου» της δημοτικής ενότητας Δραπετσώνας του Δήμου Κερατσινίου Δραπετσώνας ).
Πάρα την όποια μικρή  πίεση-παράκληση που ασκείται από τους μελετητές και τις πρώτες υποσχέσεις από τους υπευθύνους ότι θα συνεργαστούν με τους βραβευθέντες, τελικά εισπράττεται μια απαξιωτική συμπεριφορά,  που προσβάλει του βραβευμένους που θέλουν να προσφέρουν έστω και χωρίς αμοιβή και να περισώσουν τον πνευματικό τους μόχθο. 

Αντ΄αυτού οι αγωνοθέτες καλυπτόμενοι από τον μη δεσμευτικό τελικά νόμο, προχωρούν συνεργαζόμενοι υποτίθεται με τους κατοίκους (με ποια μέθοδο άλλωστε;) κατακρεουργώντας τις υπάρχουσες βραβευμένες μελέτες, κάνοντας αποσπασματική κοπτο-ραπτική, εμπλουτισμένη με τα δικά τους αφελή συνήθως κριτήρια, που εξυπηρετούνται από τις τεχνικές υπηρεσίες (στελεχωμένες με συναδέλφους αρχιτέκτονες) και το γνωστό σύστημα που έχει συγκροτηθεί γύρω από αυτές, για την εξασφάλιση του τελικού αποτελέσματος. 


Εξ ίσου προσβλητική και απαξιωτική είναι η σε κάποιες περιπτώσεις ασυνέπεια του αγωνοθέτη να τηρήσει τις υποχρεώσεις του και να καταβάλει έγκαιρα τις αμοιβές των βραβείων και φυσικά να προχωρήσει στην υλοποίησή τους. Έχουν πυκνώσει οι περιπτώσεις τέτοιων περιστατικών και φυσικά δεν είναι εύκολη η οποιαδήποτε νομική διεκδίκηση με ένδικα μέσα, που απαιτούν σημαντικά έξοδα, υπομονή και τόλμη για να τα βάλει κανείς με ισχυρούς φορείς. Εδώ θα πρέπει να διαπιστωθεί η τεράστια αδυναμία του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων και του Τεχνικού Επιμελητηρίου να λειτουργήσουν αποφασιστικά και αποτελεσματικά για την περιφρούρηση του στοιχειώδους δικαιώματος των βραβευθέντων να πάρουν τα βραβεία τους και να δουν την μελέτη τους να υλοποιείται.

Έρχομαι τώρα στις δικές μας ευθύνες.
Κατ αρχήν συνεχίζουμε, ακόμη και σε μια περίοδό συνεχιζόμενης κρίσης, να λειτουργούμε ως σιωπηλά άτομα και όχι σαν μικρές ομάδες που ενδιαφέρονται να συμμετάσχουν και συνεννοούνται μεταξύ τους για να αντιμετωπίσουν τις όποιες αδυναμίες, που αφορούν την συμμετοχή μας στους αρχιτεκτονικούς διαγωνισμούς, όπως διατυπώνονται στην προκήρυξη. Και αυτό σε μια εποχή μιας τεραστίου μεγέθους ψηφιακής επικοινωνίας μέσα από το διαδίκτυο και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Δεν είδα πουθενά να συγκροτείται μια ομάδα στο facebook ας πούμε, υποψηφίων μελετητών για τον αρχιτεκτονικό διαγωνισμό Α ή Β και να ανταλλάσσονται απόψεις και σχόλια.

Χωρίς να θέλω να μπω σε παραδείγματα Νομίζω ότι έχουν προηγηθεί διαγωνισμοί που μια ενεργοποίηση των υποψηφίων μελετητών θα μπορούσε να ανατρέψει ή να βελτιώσει τα προβληματικά δεδομένα. 


Δηλαδή δεν είναι δυνατόν να γίνει αποδεκτό αβασάνιστα και αδιαμαρτύρητα από τους μελετητές σχετικά με τον τελευταίο διαγωνισμό στη Σούδα ότι ήταν ένας μη καθαρά αρχιτεκτονικός διαγωνισμός. Ενώ είχε σαν κεντρικό θέμα ένα σημαντικό σε μέγεθος και ενδιαφέρον κτιριακό έργο, προσδιορίστηκε αυθάιρετα  ως σύνθετος και τελικά είχε σαν κριτές δύο μόνο αρχιτέκτονες εκ των οποίων ο ένας επικεντρώνεται περισσότερο σε εικαστικά (χωρίς να έχω την παραμικρή πρόθεση να μειώσω τις ικανότητες των μελών τα οποία μάλιστα από ότι γνωρίζω αντέδρασαν έντονα σε αυτή την επιλογή). Εκτιμώ ότι η παρουσία περισσότερων αρχιτεκτόνων στην κριτική επιτροπή είναι πάντα πιο ουσιαστική μέσω κυρίως του διαλόγου που αναπτύσσεται. 

Αντί λοιπόν να αποδεχόμαστε αβασάνιστα τις όποιες στρεβλές αποφάσεις του αγωνοθέτη, ίσως ήρθε πιά η εποχή να αντιδράσουμε πιο έντονα συνεργαζόμενοι μεταξύ μας και με επιστολές και δημοσιεύματα μέχρι και να συναποφασίσουμε ότι τελικά πρέπει να συμμετέχουμε ή να απέχουμε συνολικά. Δυστυχώς όλα αυτά συζητούνται μεν αποσπασματικά, αλλά δεν προωθούνται σε μια γενικότερη συζήτηση και δεν εξασκούνται πιέσεις.

Ένα άλλο επίσης πολύ λεπτό θέμα είναι ότι τον τελευταίο καιρό κυκλοφορούν εντός των τειχών, διάφορα σχόλια που αναφέρονται σε «ύποπτες» συναλλαγές και αξιολογήσεις των κριτικών επιτροπών, χωρίς βεβαίως τίποτα να τεκμηριώνεται.   Συνοδεύονται βέβαια από μια σειρά ενδείξεων, συνεπαγωγών και συσχετισμών που οδηγούν σε μια παράδοξη επιβεβαίωση που προκαλεί. Θέλω να τονίσω ότι είμαι αποδέκτης πολλών τέτοιων σχολίων τον τελευταίο καιρό που ανακυκλώνονται μέσω τηλεφωνημάτων και συζητήσεων. 

Πρόκειται για κάποιες εκτιμήσεις που δεν συγκρούονται όμως με το τυπικό του θέματος που θα μπορούσε να οδηγήσει σε ενστάσεις και νομικές διαδικασίες. Αναφέρονται σε θέματα που άπτονται μιας δεοντολογίας ή μιας «ηθικής», που σχολιάζεται έντονα ότι δεν τηρείται. Θέματα που αφορούν π.χ. σε σχέσεις μελών της επιτροπής με εμπλεκόμενα πρόσωπα συμφερόντων ή με κάποιους μελετητές που συμμετέχουν στον διαγωνισμό, που μάλιστα μπορούν να έχουν και μια ειδική σχέση που τους συνδέει που είναι ουσιαστική αλλά τυπικά δόκιμη και αποδεκτή. 

Κάτι που δεν ήταν σύνηθες στο παρελθόν. Και αυτό με προβληματίζει. 

Δεν ισχυρίζομαι ότι ισχύει πάντα το «όπου υπάρχει καπνός υπάρχει και φωτιά». Δεν έχω αποδείξεις παρά μόνο πολλαπλασιαζόμενες ενδείξεις και αυτό με ανησυχεί. Κυρίως για τους νέους ταλαντούχους συναδέλφους που είναι αποδέκτες αυτών των σχολίων και απογοητεύονται. Για τους νέους αρχιτέκτονες και όχι μόνο που πραγματικά δίνουν την ψυχή τους στους αρχιτεκτονικούς διαγωνισμούς, στην μοναδική τους διέξοδο για μια σοβαρή αρχιτεκτονική και τελικά αποθαρρύνονται με τα νέα αυτά δεδομένα που επισημαίνω.

Ας είμαστε λοιπόν ιδιαίτερα προσεκτικοί και σε μια διαρκή εγρήγορση για να προστατεύσουμε την αξιοπρέπεια μας και να μην βρεθούμε σύντομα σε μια αμηχανία παρακολουθώντας την ανερυθρίαστη συνέχιση και την διόγκωση τέτοιων θεμάτων. Ο χώρος αυτός είναι ανοιχτός για την οποιαδήποτε συνέχιση διαλόγου.


ΓΙΑ ΤΑ ΒΡΑΒΕΙΑ ΤΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ 

Παραθέτω στην συνέχεια εικόνες από τις βραβευμένες μελέτες στον διαγωνισμό δίνοντας μεγαλύτερο βάρος στο τρίτο βραβείο, που κατά την κρίση μου νομίζω ότι είχε  το μεγαλύτερο αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον.

Γ΄ Βραβείο, Τηλέμαχος Ανδριανόπουλος

Θα το χαρακτήριζα εκκεντρικό, πρωτότυπο και τολμηρό, που στην συγκεκριμένη περίπτωση σε αυτή την απομονωμένη προβλήτα θα αποτελούσε ένα εντυπωσιακό τοπόσημο για την χώρα, που δεν έχει όμοιό του, πλην του σταθμού του Λιάπη στον Πειραια που και τότε είχε μια αντίστοιχη τόλμη. Εκτιμώ ότι μέσα σε αυτό το θαλάσσιο τοπίο με τα τεράστια υπερωκεάνια και κρουαζιερόπλοια να πηγαινοέρχονται θα χαρίζε στο τόπο μας την δυνατότητα να αναδειχθεί μια αρχιτεκτονική μεγάλου διαμετρήματος που προσωπικά θεωρώ ότι έχει την αύρα ενός σημαντικού έργου με διεθνή απήχηση. 


Κρίμα που χάθηκε αυτή η ευκαιρία για κάτι καινούργιο και διαφορετικό και τελικά καταλήξαμε σε μια καλοδουλεμένη επιλογή του Πρώτου Βραβείου με ένα concept σύνηθες, ενός στατικού μεταλλικού φορέα γνωστού,  που προσομοιάζει με νέο σταθμό διοδίων  και πρόσφατα κατέγραψα ανεβαίνοντας οδικώς  στην Θεσσαλονίκη σε μια χειρότερη εκδοχή.


Α΄  Βραβείο, Βασίλης Γκικαπέππα, Δημητρης Λουκόπουλος 

Σταθμός Διοδίων, Εθνική οδός Αθηνών Θεσσαλονίκης 


Συμπληρωματκή δημοσίευση 

Όπως με πληροφόρησε ο Γιώργος Αραχωβίτης, ο πρωτότυπος και ξεχωριστός για τα ελληνικά δεδομένα αυτός σταθμός διοδίων, που σταμάτησα και κατέγραψα ταξιδεύοντας, πραγματοποιήθηκε 15 χρόνια πριν, το 2002, από την ομάδα: ΔΟΜΟΡΙΝΘΟΣ: Γ.Αραχωβίτης, Λ.Μπόμπου Αραχωβίτου, Η.Πάντος, Α.Ευθυμιάδης, και στην συνέχεια δέχθηκε την βίαια επίθεση της υπηρεσίας η οποία προκειμένου να αναρτήσει τις μικρές πινακίδες σήμανσης στις προβλεπόμενες από την μελέτη θέσεις, τοποθέτησε τερατώδη μεταλλική κατασκευή (οποία σπατάλη!) χωρίς να ενημερώσει τους μελετητές. Τα γνωστά... Δείτε στην συνέχεια το έργο μόλις ολοκληρώθηκε 

ΔΟΜΟΡΙΝΘΟΣ Σταθμός διοδίων Λεπτοκαρυάς, Ν. Πιερίας - 2002 

ΔΟΜΟΡΙΝΘΟΣ Σταθμός διοδίων Λεπτοκαρυάς, Ν. Πιερίας - 2002 

ΔΟΜΟΡΙΝΘΟΣ Σταθμός διοδίων Λεπτοκαρυάς, Ν. Πιερίας - 2002 


Α΄ ΒΡΑΒΕΙΟ

Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ Νο. 9 ΜΕ ΚΩΔΙΚΟ ΑΡΙΘΜΟ: ΟΟ11110000

ΟΜΑΔΑ ΜΕΛΕΤΗΣ

ΑΡΧ.ΜΕΛΕΤΗ: ΒΑΣΙΛΗΣ ΓΚΙΚΑΠΕΠΠΑΣ, Αρχ. Μηχ.ΕΜΠ - ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΛΟΥΚΟΠΟΥΛΟΣ, Αρχ.Μηχ.ΕΜΠ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ : ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΗΣ, Αρχ. Μηχ. ΔΠΘ, ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΜΠΙΛΛΑ, Αρχ. Μηχ. ΔΠΘ, ΧΑΡΙΚΛΕΙΑ ΤΣΑΜΗΤΡΟΥ, Αρχ. Μηχ. ΔΠΘ
ΣΤΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ : ΧΑΡΗΣ ΓΑΝΤΕΣ, Δρ. Πολ. Μηχ/κός Καθηγητής ΕΜΠ
ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΚΟΙ: ΙΩΑΝΝΗΣ ΨΑΡΑΣ, Πολ.Μηχ. ΕΜΠ, ΜΔΕ ΕΜΠ, ΜΑΡΙΑ ΒΙΛΛΗ ΜΠΙΛΛΗ, Πολ.Μηχ. ΕΜΠ, ΜΔΕ ΕΜΠ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΚΟΥΛΑΤΣΟΥ, Πολ. Μηχ. ΕΜΠ, ΜΔΕ ΕΜΠ
Η-Μ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ : Κ. ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ- Σ.ΤΣΑΝΤΕΣ & ΣΙΑ .Ε.Ε
ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ : ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ Msc Μεταλλειολόγος Μηχ. ΕΜΠ
ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ : ΒΙΔΙΑΝΟΣ ΡΟΥΣΟΣ, MscΜεταλ/γος Μηχ. ΕΜΠ , ΖΑΦΕΙΡΟΥΛΑ ΚΑΡΒΩΝΗ, MscΜεταλ/γος Μηχ. ΕΜΠ 


Β΄ ΒΡΑΒΕΙΟ


Σχετικά  με το δεύτερο βραβείο,  θα ήθελα να αναδέιξω  την πορεία της ομάδας των νέων και σχετικά άγνωστων συναδέλφων, που φαίνεται ότι δουλεύουν με πάθος αρχιτεκτονικούς διαγωνισμούς. Έχουν ήδη διακριθεί και πρόσφατα κέρδισαν το πρώτο βραβείο για την μεγάλη Δημόσια Βιβλιοθήκη στην Βάρνα της Βουλγαρίας , που παρουσίασαν πρόσφατα και είχα την τύχη να παρακολουθήσω την συστηματική δουλειά που κάνουν για την ανάλυση, σύνθεση και επεξεργασία του θέματός τους. 

Varna Regional Library 'Pencho Slaveykov'
1st prize competition winner

Varna, Bulgaria

Team: Irgen Salianji, Marina Kounavi, Katerina Petrocheilou, Liana Sofiadi, Karolina Szóstkiewicz 
Πρόκειται για ένα ένα συνεργατικό γραφείο σχεδιασμού και έρευνας που ιδρύθηκε πρόσφατα το 2015 από τους Irgen Salianji, Karolina Szóstkiewicz και Marina Kounavi. Το έργο των   Architects for Urbanity (AfU) όπως αποκαλούνται επικεντρώνεται στην ανάλυση και το σχεδιασμό κτιρίων πολιτιστικών και αναχρηματοδοτικών χρήσεων καθώς και στην έρευνα των αστικών ιδιοτήτων που οδηγούν τις σύγχρονες πόλεις μας.

Β΄ ΒΡΑΒΕΙΟ

Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ Νο.2 ΜΕ ΚΩΔΙΚΟ ΑΡΙΘΜΟ: AU00783505

ΟΜΑΔΑ ΜΕΛΕΤΗΣ

ΑΡΧ. ΜΕΛΕΤΗ : Architects for Urbanity V.O.F.
ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ : ΜΑΡΙΝΑΚΟΥΝΑΒΗ, ΙΡΓΚΕΝΣΑΛΙΑΝΙ, KAROLINA SZOSTKIEWICZ
ΒΟΗΘΟΣ : ΧΑΡΗΣ ΒΑΜΒΑΚΑΣ



ΣΤΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ: DENCO ΣτατικέςΜελέτεςΙ.Κ.Ε. – DENCO Structural Engineering PC
H-M ΜΕΛΕΤΗ : ΓΡΗΓ. ΔΡΕΤΤΑΣΚΑΙΣΙΑΕ.Ε.-GKA engineers EE
ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ: DENCO ΣτατικέςΜελέτεςΙ.Κ.Ε. – DENCO Structural Engineering PC 







Με την ίδια με αναλυτική μεθοδολογία επεξεργάστηκαν και την λύση τους σε αυτόν τον διαγωνισμό που μπορείτε να τον δείτε αναλυτικά κάνοντας ΚΛΙΚ στο σχετικό link στο τέλος αυτής της ανάρτησης.





ΕΥΦΗΜΟΣ ΜΝΕΙΑ

1. ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ Νο.4 ΜΕ ΚΩΔΙΚΟ ΑΡΙΘΜΟ: 00001103EX

ΑΡΧ. ΜΕΛΕΤΗ : ΕΛΕΝΗ ΛΙΒΑΝΗ, Αρχ.Μηχ/κός, SOUTHArchitecture
ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΟΜΑΔΑ ΜΕΛΕΤΗΣ : ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ, Αρχ.Μηχ,ΕΜΠ MScGSAPP, ΛΙΒΑΝΗ ΕΛΕΝΗ, Αρχ.Μηχ. ΕΜΠ, MSc, SOUTHArchitecture
ΤΡΙΣΔΙΑΣΤΑΤΕΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΕΙΣ : ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΑΝΝΑ, Αρχ. Μηχ. ΑΠΘ
ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΤΟΠ.ΜΕΛΕΤΗΣ : ΚΟΚΚΙΝΗ ΔΑΦΝΗ, Αρχ. Μηχ. ΕΜΠ, MSc. ΕΤΗ
ΣΤΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ : ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΙΔΟΥ, Πολ.Μηχ/κός
Η/Μ ΜΕΛΕΤΗ : ΜΑΡΚΟΣ ΚΑΤΣΑΦΑΡΟΣ, Μηχ/γος Μηχ/κός

3. ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ Νο. 3 ΜΕ ΚΩΔΙΚΟ ΑΡΙΘΜΟ: 73636237AF

ΑΡΧ. ΜΕΛΕΤΗ: ΤΡΥΦΩΝΙΔΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ, Αρχ. Μηχ/κός - ΓΟΥΡΔΟΥΚΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ, Αρχ. Μηχ/κός
ΣΤΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ : ΤΖΕΛΙΟΥ ΑΓΟΡΙΤΣΑ-ΑΝΝΑ, Πολ.Μηχ/κός
Η/Μ ΜΕΛΕΤΗ : ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΜΕΛΦΟΣ, Ηλεκτρ/γος Μηχ/κός
ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΟΙ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΕΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΙ: ΧΑΡΧΑΡΗ ΝΕΦΕΛΗ, ΔΡΟΥΓΚΑ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ, ΔΑΜΒΟΠΟΥΛΟΥ ΑΡΕΤΗ, ΣΤΕΛΙΟΥ ΣΠΥΡΙΔΟΥΛΑ



Από τις διακρίσεις γνωρίζω μόνο την πρόταση του γραφείου της Ρένας Σακελλαρίδου που ξεχωρίζει με την γνωστή ποιότητα που χαρακτηρίζει τις μελέτες αυτού του γραφείου:


ΕΥΦΗΜΟΣ ΜΝΕΙΑ

2. ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ Νο.8 ΜΕ ΚΩΔΙΚΟ ΑΡΙΘΜΟ: AP01010109 

ΑΡΧ. ΜΕΛΕΤΗ: ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΔΟΥ ΡΕΝΑ /RS SPRACH

ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΕΣ : Ν.ΑΠΕΡΓΗΣ, Α.ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ, Ν.ΤΣΟΜΠΙΚΟΥ, Α.ΒΕΡΤΕΟΥΡΗ, Γ.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ, Ε.ΣΟΥΡΛΑΝΤΖΗ, Μ.ΕΥΑΓΓΕΛΙΔΟΥ
ΚΑΙ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ : Μ.ΛΑΦΗ 


ΣΤΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ : ΠΑΓΩΝΗΣ - ΠΟΛΥΧΡΟΝΟΠΟΥΛΟΣ - ΚΙΝΑΤΟΣ Ε.Ε.
Η-Μ ΜΕΛΕΤΗ : Ι.ΠΑΠΑΓΡΗΓΟΡΑΚΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝ/ΤΕΣ Ε.Π.Ε.
ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ : ΠΛΑΤΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΝΟΜΙΜΟΣ ΕΚΠΡ/ΠΟΣ ΓΕΩΣΥΜΒΟΥΛΟΙ Ε.Π.Ε



ΤΟ ΚΥΜΑ


Γενικό Τοπογραφικό


Κάτοψη Ισογείου


Κάτοψη ορόφου





Σακελλαρίδου Ρένα, Τομή ΑΑ



Συμπληρωματκή δημοσίευση 

Δύο ημέρες μετά την πρώτη δημοσίευση εστάλη υλικό και για την 4η Εύφημο Μνεία που σπεύδω να το δημοσιεύσω: 

ΕΥΦΗΜΟΣ ΜΝΕΙΑ 4

4. ΓΙΑ TH ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ Νο.10 ΜΕ ΚΩΔΙΚΟ ΑΡΙΘΜΟ : J766D83112 

ΑΡΧ. ΜΕΛΕΤΗ : ΑΡΗΣ ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ, Αρχ. Μηχ/κός - ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΑΓΩΝΑΣ, Αρχ. Μηχ/κός , ΙΩΣΗΦ ΔΑΚΟΡΩΝΙΑΣ-ΜΑΡΙΝΑ Αρχ. Μηχ/κός 

ΣΤΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ : ΜΑΡΙΛΕΝΑ ΔΑΚΟΡΩΝΙΑ-ΜΑΡΙΝΑ, Πολ. Mηχ/κός 
Η/Μ ΜΕΛΕΤΗ : ΑΡΗΣ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΙΔΗΣ, H/MMηχ/κός 


Το εύρημα της λύσης αποτελεί το «αιωρούμενο» ξύλινο στέγαστρο από σύνθετη ξυλεία, όπου οι τέσσερις γωνίες του ανελκύονται μέχρι το μέγιστο ύψος δίνοντας στην ελαφριά αυτή ξύλινη κατασκευή τη μορφή πλοιάριου, ή υφάσματος υπό ένταση. 
Μία στενή λωρίδα αφαιρείται από τον κεντρικό άξονα επιτρέποντας τη διείσδυση φυσικού φωτισμού και επιτρέποντας τη μερική φύτευση της αγοράς. Η χειρονομία αυτή αναδεικνύει το κτίριο σε ένα ενδιαφέρον τοπόσημο παραπέμποντας κατά την άποψή μου και στο ευχάριστο πέταγμα των γλάρων. 

Η κεντρική ιδέα της πρότασης ερμηνεύει τον επιβατικό σταθμό πρωτίστως ως δημόσιο χώρο και τόπο συνάντησης, ως μία "αγορά". Η λειτουργία του κτηριολογικού διαμορφώνεται γύρω από έναν δραστήριο στεγασμένο πεζόδρομο, κατά μήκος του άξονα που συνδέει την είσοδο του λιμένα με τον χώρο ελλιμενισμού των πλοίων. 
Το ενιαίο αυτό ξύλινο στέγαστρο προστατεύει το σταθμό, μεγάλο μέρος του οποίου λειτουργεί στον ημιυπαίθριο χώρο που ορίζουν οι λιτοί όγκοι του κτηριολογικού προγράμματος.
 
Η«αγορά» αποτελεί την υλοποίηση στο χώρο ενός διαλόγου μεταξύ διαφορετικοτήτων: διαφορετικοί άνθρωποι που κινούνται σε ένα ζωντανό πεζόδρομο, χρήσεις και αρχιτεκτονικά ιδιώματα κάτω από μία στέγη. 
Βασικές συνθετικές αρχές, ήταν η πλήρης διαμπερότητα, μιας και η ιδιαιτερότητα της θέσης του σταθμού επιτρέπει περιμετρικές θεάσεις είτε προς την θάλασσα είτε προς τον λόγο είτε ακόμα και προς την πόλη. 


Αφήνω για το τέλος την παρουσίαση του τρίτου βραβείου


Γ΄ ΒΡΑΒΕΙΟ


Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ Νο.6 ΜΕ ΚΩΔΙΚΟ ΑΡΙΘΜΟ : 84234711MS
ΟΜΑΔΑ ΜΕΛΕΤΗΣ

ΑΡΧ. ΜΕΛΕΤΗ : ΑΝΔΡΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ ΤΗΛΕΜΑΧΟΣ, Αρχ. Μηχ/κός

ΣΤΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ : ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΝΤΙΖΑΣ, Πολ. Μηχ/κός
H-M ΜΕΛΕΤΗ : ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΑΡΒΑΝΙΤΗΣ, Μηχ/γος Μηχ/κός
ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΟΙ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΕΣ ΜΗΧ/ΚΟΙ : ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΟΣΜΑΣ, ΗΛΙΑΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ, ΝΕΣΤΟΡΑΣ ΣΚΑΝΤΖΟΥΡΗΣ, ΜΑΡΘΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΥ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΗ ΙΔΕΑ 

Προοπτικό Φάσης 1.

Ο νέος Σταθμός Επιβατών Σούδας -ο οποίος θα εξυπηρετεί τόσο την ακτοπλοϊα, όσο και την κρουαζιέρα- επιβάλλεται να λειτουργεί ως τοπόσημο. Η ιδιαιτερότητα του έργου έγκειται στο ότι θα υλοποιηθεί σε δύο φάσεις: ανεξάρτητα από την χρονική απόσταση της κατασκευής τους, o χαρακτήρας τοποσήμου θα έπρεπε να είναι έντονος τόσο για την ενδιάμεση φάση, όσο και για τον ολοκληρωμένο Σταθμό. Η κύρια συνθετική ιδέα προκύπτει από αυτήν ακριβώς την συνθήκη: το γήπεδο επιμερίζεται σε δύο περιοχές κατά τον άξονα του μήκους του, εκατέρωθεν του οποίου προτείνεται να διαμορφωθούν δύο θολωτά κελύφη για την ενδιάμεση και τελική φάση του έργου αντίστοιχα: 2 αλληλοσυμπληρούμενες γαλαρίες οι οποίες παραπέμπουν στην συμβολική, καμπυλόσχημη μορφή των Νεωρίων, υποδεχόμενες στο εσωτερικό τους την συνεχή, απαιτητική, ελεύθερη κίνηση των επιβατών. Οι δύο ανισοϋψείς και διαφορετικού πλάτους γαλαρίες διαχωρίζονται από μία συνεχή φέρουσα δοκό σε όλο το μήκος του γηπέδου, η οποία εξασφαλίζει ταυτόχρονα την πλήρη, λειτουργική ενοποίηση του εσωτερικού κατά την τελική φάση του έργου. 


Όψη, Φάση 2.

Τα παραβολοειδή κελύφη δημιουργούν έναν συμβολικά φορτισμένο και συνάμα δεκτικό εσωτερικό χώρο, προστατευμένο από τον έντονο κρητικό ήλιο -ενώ συμπληρώνονται από δύο ακόμη στάθμες λειτουργίας με την μορφή ελεύθερων παταριών που παραλαμβάνουν τον υπερυψωμένο χώρο αναμονής και το μελλοντικό εστιατόριο. Τα επίπεδα αυτά, όπως και ο ισόγειος χώρος αναμονής του Σταθμού της ενδιάμεσης φάσης είναι ανοικτοί προς την ανατολή και την ανοικτή θάλασσα, ενώ ο χώρος που θα καταληφθεί στο μέλλον από την κατασκευή της δεύτερης γαλαρίας επεκτείνει την ενδιάμεση φάση στο ύπαιθρο ως μία μεγάλη πλατεία. 


ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΔΙΑΤΑΞΗ 


Structure_Detail of Pre Tensed Beam

Η επιμήκης δοκός που διαχωρίζει αλλά και ενοποιεί τις δύο φάσεις του έργου αποτελεί το κύριο δομικό στοιχείο της γεωμετρικής οργάνωσης του συνόλου. Εδραζόμενη σε δύο υποστυλώματα στα όρια του γηπέδου διαμορφώνει το ανατολικό πρόσωπο του Σταθμού της Ενδιάμεσης φάσης, σε απόλυτη συνάφεια με την ανοικτή του πλατεία.



Ανατολική όψη, Φάση 1

 Η παραβολή που γεννά την γαλαρία του εσωτερικού του φέρεται από τη δοκό, εισέχοντας κατά το πλάτος των υποστυλωμάτων της, ενώ ένα επίσης επίμηκες μεταλλικό στέγαστρο αποτελεί το τρίτο γεωμετρικό στοιχείο οργάνωσης του νέου Σταθμού, σηματοδοτώντας την κυρίως είσοδό του από την πλατεία. 


Εγκάρσια τομή , Φάση 1

Εγκάρσια τομή , Φάση 1

Ένα συνεχές πατάρι συμπληρώνει τους εσωτερικούς χώρους, ενώ η προεξοχή του στην δυτική όψη θα συνδέεται μελλοντικά με τις συμμετρικές γέφυρες προσέγγισης των κρουαζιεροπλοίων. Δοκός, Κέλυφος, Στέγαστρο, Πατάρι. Με την απλή γεωμετρική διαπλοκή 4 στοιχείων ο νέος Σταθμός εμφανίζεται πάνω στον προβλήτα Αδρία με απολύτως διαφορετικό πρόσωπο προς ανατολή και δύση, εξίσου όμως ισχυρής γεωμετρίας: Το ανατολικό του πρόσωπο ανοίγεται στη θάλασσα, μέσα από το φέρον πλαίσιο που πλαισιώνει και το προεκτεινόμενο στην πλατεία θερμό, ξύλινο δάπεδο του εσωτερικού. 


 Δυτική όψη

Το δυτικό του πρόσωπο είναι κλειστό, προστατευτικό, δημιουργώντας μία αναγκαία πλάτη για τη υποδοχή των λειτουργιών του. Τόσο όμως το καμπυλόσχημο κέλυφος προς τη δύση, όσο και το αυστηρό πλαίσιο προς την ανατολή εντέλει συν-τίθενται επί του προβλήτα εγκαθιστώντας το νέο κτίριο με μία πρέπουσα κλίμακα στο λιμάνι -κλίμακα που επιτρέπει στον Σταθμό να συσχετιστεί έγκυρα με τα πλοία. Η χειρονομία διαίρεσης του γηπέδου κατά το μήκος συνεπικουρείται από τη δομοστατική επίλυση -υπηρετώντας ακριβώς αυτήν την κλίμακα. 


Άποψη από ψηλά, Φάση 1 


ΔΙΑΔΟΧΗ ΦΑΣΕΩΝ 


Προοπτικό , Φάση 2

Ενώ κατά την ενδιάμεση φάση του Σταθμού η κύρια είσοδος βρίσκεται πάνω στην πλατεία, κατά την πλήρη ανάπτυξή του -μετά την προσθήκη της μεγάλης γαλαρίας- η είσοδος-έξοδος μεταφέρεται στα μεγάλα, ακραία υαλοστάσιά της. Το σύνολο έχει μελετηθεί ώστε να υπάρχει ομαλή λειτουργική και κατασκευαστική μετάβαση από τη μία φάση στην άλλη: ο χώρος check-in ο οποίος βρίσκεται στο νότιο τμήμα της μικρής γαλαρίας παραμένει στην ίδια θέση επεκτεινόμενος, ώστε να βρίσκεται κοντά στην είσοδο από την πόλη.

Κάτοψη ισογείου

 Το βόρειο τμήμα της γαλαρίας καταλαμβάνει πλέον ο χώρος παραλαβής αποσκευών, ενώ ολόκληρο το τμήμα του ισογείου της νέας γαλαρίας αποδίδεται στην διαμπερή κίνηση των επισκεπτών, καθώς και στους γραφειακούς χώρους και τα καταστήματα. Το επίμηκες πατάρι της ενδιάμεσης φάσης συμπληρώνεται από ένα μεγαλύτερο μέσα στη νέα γαλαρία, καθώς και από δύο ευρείς συνδετικούς διαδρόμους, συνιστώντας τον μεγάλο χώρο αναμονής του ορόφου -με θέα προς την είσοδο του λιμένα. Δύο νέα κλιμακοστάσια οδηγούν σε αυτόν, ενώ πιο πάνω βρίσκεται ο χώρος του εστιατορίου με το ύπαιθρό του. Η προεξοχή του παταριού της πρώτης φάσης προς τη δύση δέχεται τις γέφυρες προσέγγισης των πλοίων, συνδεόμενη άμεσα μέσω του κλιμακοστασίου της πρώτης φάσης με τον χώρο παραλαβής αποσκευών. Η μεγάλη δοκός που δημιουργεί την ανατολική όψη της ενδιάμεσης φάσης, αποκτά το πλήρες δομοστατικό και λειτουργικό της νόημα στην ολοκληρωμένη φάση του έργου -στηρίζοντας τη νέα γαλαρία και ενοποιώντας το εσωτερικό. Τα υαλοστάσια και το μεταλλικό της στέγαστρο επαναχρησιμοποιούνται κατάλληλα στην κατασκευή των υαλοστασίων του χώρου αναμονής και του εστιατορίου και στην κατασκευή των μεταλλικών οροφών τους αντίστοιχα. 


ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ 



Εσωτερικό Προοπτικό

Η ενδιάμεση φάση της λειτουργικής ανάπτυξης του Σταθμού χαρακτηρίζεται από μεγάλη απλότητα διάταξης: ο εισερχόμενος επισκέπτης αντιλαμβάνεται έναν δεκτικό, ενιαίο χώρο χώρο αναμονής με συμμετρικό χαρακτήρα, σε άμεση επαφή με την εξωτερική πλατεία. 6+6 πάγκοι καθιστικών σχεδιάζονται εκατέρωθεν της εισόδου τόσο στον εσωτερικό όσο και στον εξωτερικό χώρο, ενισχύοντας την αίσθηση της ενότητας. 


Προοπτικό,  Φάση 1

Ο χώρος check-in βρίσκεται στο νότιο τμήμα της γαλαρίας, ενώ ο χώρος του αναψυκτηρίου βρίσκεται στο βόρειο τμήμα της. Χώρος προσωρινής αποθήκευσης αποσκευών προβλέπεται κοντά στην είσοδο, ενώ οι χώροι τελωνείου και τουριστικής αστυνομίας βρίσκονται στην νότια απόληξη. Η κλίμακα σύνδεσης με το πατάρι οδηγεί στα γραφεία τουρισμού και εξυπηρέτησης κοινού τα οποία σχεδιάζονται σε όλο του το μήκος, ενώ οι κλειστοί χώροι των γραφείων του Λιμενικού Ταμείου χωροθετούνται στην δυτική προεξοχή της άνω στάθμης -με το ιατρείο να βρίσκεται επίσης εκεί. Οι χώροι υγιεινής σχεδιάζονται κεντροβαρικά, απέναντι από την είσοδο, εκτός της γαλαρίας, παραμένοντας σε αυτήν την θέση και κατά την μελλοντική ανάπτυξη του Σταθμού. Με μία επιπλέον είσοδο σε αυτό το σημείο καθώς και δευτερεύουσες εισόδους στα εγκάρσια υαλοστάσια, το εσωτερικό οργανώνεται με έναν απλό σταυρό κινήσεων. Οι δύο ζητούμενοι στεγασμένοι χώροι εξυπηρέτησης των επιβατών extra και intra Schengen βρίσκονται στις δύο άκρες της γαλαρίας αντίστοιχα. Με αυτόν τον τρόπο εξασφαλίζεται ο έλεγχος και η άμεση, οριοθετημένη επιβίβαση στα πλοία χωρίς η κίνηση των επιβατών αυτών να συγχέεται με εκείνην της τρέχουσας ακτοπλοϊας, ενώ ταυτόχρονα αποφεύγεται η προσθήκη δύο επιπλέον στοιχείων στέγασης άσχετων με την ογκοπλαστική διάρθρωση του συνόλου. 


ΥΛΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ 

Προοπτικό, Φάση 1

Η κυρίως κατασκευή του κελύφους προτείνεται από ανεπίχριστο σκυρόδεμα. Μέσω ειδικών μεταλλοτύπων, η ανεπίχριστη όψη του σκυροδέματος θα αποδοθεί εκτός από την κύρια δοκό και στις εξωτερικές επιφάνειες των γαλαριών -τόσο στην ενδιάμεση, όσο και στην τελική φάση του έργου. Η γεωμετρική παραβολή των γαλαριών είναι όμως ως προς την υλικότητά της διπλή: στον εσωτερικό χώρο, μία ομοιόθετη του κελύφους ξύλινη επιφάνεια δημιουργεί το δυτικό όριο του -ενώ μετασχηματιζόμενη σε δάπεδο εκτείνεται και στην πλατεία. Κέλυφος από σκυρόδεμα εξωτερικά, ξύλινη επένδυση εσωτερικά: ανάμεσά τους διέρχονται οι ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις του κτιρίου, εξασφαλίζοντας εύκολη, αφανή διέλευση καθώς και επαρκή, λειτουργική κατανομή σε όλο το μήκος του Σταθμού. Η κατασκευή του ξύλινου κελύφους -το οποίο προεκτείνεται επίσης στο δάπεδο της άνω στάθμης- προτείνεται από σανίδες εμποτισμένης ξυλείας Ιρόκο, πλάτους 10 εκατοστών. Ανά διαστήματα κάποιες από αυτές λείπουν, ώστε στη θέση τους να μπορούν να τοποθετηθούν οι μεταλλικές θυρίδες προσαγωγής και απαγωγής του κλιματισμένου αέρα καθώς και γραμμικά φωτιστικά τεχνολογίας led -τόσο στο κέλυφος, όσο και στο δάπεδο του εσωτερικού χώρου και της πλατείας. Μεταλλικές, δικτυωματικές κατασκευές φέρουν τα δύο εγκάρσια υαλοστάσια, όπως και το επιμήκες της κυρίως όψης, ενώ ο κατάλληλα επιμερισμένος κάνναβος τους θα επιτρέψει την επανάχρησή τους στην τελική φάση κατασκευής του έργου. Στοιχεία από ξύλο και σκυρόδεμα απαρτίζουν επίσης τον σταθερό εξοπλισμό επίπλωσης του Σταθμού: από τα συνθετότερης μορφής ξύλινα καθιστικά των χώρων αναμονής, έως τους αυστηρούς, παραλληλεπίπεδους πάγκους της πλατείας. Περσίδες ηλιοπροστασίας, κουπαστές, κιγκλιδώματα, κλιμακοστάσια, ελκυστήρες, έπιπλα γραφείων εναλλάσσονται κατάλληλα ανάμεσα σε μέταλλο και ξύλο. 


ΔΟΜΟΣΤΑΤΙΚΗ ΕΠΙΛΥΣΗ 

 Τομή, προοπτικό, Φάση 2

Ο σχεδιασμός του φορέα συνεπικουρεί στην δημιουργία ενός σύγχρονα σχεδιασμένου Σταθμού, οποίος θα μπορούσε να αποτελέσει ένα εμβληματικό τοπόσημο σε μία από τις πλέον σημαντικές νήσους της Μεσογείου. Η πρόταση για το κέλυφός του αποτελεί μία γεωμετρικά σαφή και κατασκευαστικά απλή απάντηση στο πώς θα μπορούσε να στεγαστεί μία αυστηρή, ορθογωνική κάτοψη: Μια παραβολή με θετική καμπυλότητα μεταφέρεται πάνω σε μία κάθετη προς αυτήν παραβολή με επίσης θετική καμπυλότητα -προς τα κάτω. 


Γενική άποψη από ψηλά, Φάση 2

Πρόκειται για ένα ελλειπτικό παραβολοειδές, του οποίου οι οριζόντιες τομές είναι ελλείψεις, ενώ οι κατακόρυφες παραβολές. Μία απλή επιφάνεια, ελκυστικής γεωμετρίας, η οποία μπορεί να καλύψει μια ορθογωνική κάτοψη με μία κίνηση –αποτελώντας η ίδια τοίχο και οροφή ταυτόχρονα. Η πρόταση κατασκευής της είναι από οπλισμένο σκυρόδεμα -άλλωστε το ελλειπτικό παραβολοειδές ήταν η πρώτη καμπύλη επιφάνεια που πραγματοποιήθηκε με κατασκευή λεπτού κελύφους από σκυρόδεμα (1907). Μία τέτοια κατασκευή είναι επιπλέον εύκολη, εφόσον ο κινητός “ξυλότυπος’’ είναι δυνατόν να διαμορφωθεί από ευθύγραμμα στοιχεία που τοποθετούνται στη διεύθυνση των γραμμών μηδενικής καμπυλότητας. Το μέγιστο ελεύθερο άνοιγμα στη βάση στήριξης είναι 11,80m με πάχος στη γένεση του κελύφους 90cm και πάχος στην κλείδα 35cm. Ο φορέας έχει σχεδιαστεί με την μέγιστη δυνατή αφαίρεση. Συνίσταται από μόλις τρία στοιχεία: δύο υποστυλώματα σε αξονική απόσταση μεταξύ τους περί τα 87,00m, μία δοκό που τα συνδέει στην στέψη τους -ζύγωμα πλαισίου- καθαρού ανοίγματος 81,00m, καθώς και από την καμπύλη επιφάνεια του κυρίως κελύφους, όπως ήδη περιγράφηκε. Οι απαιτήσεις της απλής κατ’επέκταση κατασκευής περιορίζονται στον μηχανικό εξοπλισμό που θα χρησιμοποποιηθεί, δηλαδή στον κατάλληλο κινητό μεταλλότυπο και τους τύπους των ικριωμάτων -ικανών να αναλάβουν τα φορτία των φορέων κατά την πρόοδό της. 


ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ 


Ειδικότερα: 1. Τα υποστυλώματα έχουν σχεδιαστεί σύμμικτης διατομής με σκυρόδεμα υψηλής αντοχής και επιτελεστικότητας (Height Performance Concrete - C50/60, FHWA 1993-ACI 116R). 


Εγκάρσια τομή. Διακρίνονται και οι οπλισμοί 

2. Η δοκός σχεδιάζεται επίσης σύμμικτη προεντεταμένη (με 6 καλώδια 22Τ15 υψηλής αντοχής 1860/1680MPa κατάλληλης χάραξης για πλαίσιο) και με σκυρόδεμα υψηλής αντοχής (HPC). 3. Το ελλειπτικό παραβολοειδές του κελύφους προτείνεται και αυτό από οπλισμένο σκυρόδεμα υψηλής αντοχής, C40/50. 4. Η θεμελίωση των υποστυλωμάτων σχεδιάζεται μέσω κεφαλόδεσμου διαστάσεων 8,50x20,00m επί πασσάλων διατομής Φ120 σε διάταξη 3x6 με μήκος L=20,00m και σκυρόδεμα ποιότητας C25/30, ενώ το κέλυφος στηρίζεται σε πέδιλο-θεμελιολωρίδα πλάτους 3.00m. 


Canopy's Structure Detail 

Τα υπόλοιπα δομικά στοιχεία που συνθέτουν τον φορέα σχεδιάζονται συμβατικά: Κατακόρυφες δικτυωματικές δοκοί στήριξης υαλοπετασμάτων για τις όψεις, οριζόντιες δικτυωματικές ή απλές μεταλλικές δοκοί για τα κάθε είδους στέγαστρα, κλιμακοστάσια και ανελκυστήρες από μεταλλικά στοιχεία και εξώστης με διπλή λειτουργία -ως εσωτερικό πατάρι και εξωτερικός εν προβόλω εξώστης στο ίδιο επίπεδο, ώστε να επιτυγχάνεται ισορροπία των εντάσεων επί του κελύφους. Ο εσωτερικός εξώστης ο οποίος είναι ανηρτημένος με πυκνό δίκτυο αναρτήρων κυκλικής συμπαγούς διατομής (Φ50mm) και με κατάλληλη διάταξη στην θέση πάκτωσης τους (ενσωματούμενα μεταλλικά στοιχεία στο σκυρόδεμα), τροποποιεί μεν το εντατικό πεδίο του κελύφους, λαμβάνεται ωστόσο υπόψιν κατάλληλα στο σχεδιασμό -επιτρέποντας την ισορροπία του συστήματος συνολικά. Ο φορέας είναι απλός, με ξεκάθαρη στατική και δυναμική λειτουργία για κάθε μέλος του -χωρίς την ανάγκη για παρακολούθηση και συντήρηση αυτών. Οι ποιότητες των υλικών και η επεξεργασία των επιφανειών των μελών, οι επικαλύψεις του οπλισμού, και εν γένει οι κανονιστικές διατάξεις που αφορούν σε όλα τα επιμέρους δομικά στοιχεία, έχουν ληφθεί απόλυτα υπόψιν στο σχεδιασμό του. 


ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ 

Βιοκλιματκό Διάγραμμα

Στοχεύοντας σε μειωμένο συνολικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα από την κατασκευή, χρήση και λειτουργία του κτιρίου προβλέπεται σύστημα χειμερινού και θερινού κλιματισμού all air που θα λαμβάνει υπόψιν τις κλιματολογικές συνθήκες της περιοχής του λιμένα. Η εγκατάσταση θα βασίζεται στη γεωθερμία μέσω άντλησης και επανεισαγωγής θαλασσινού νερού -σύστημα που κρίνεται το πλέον οικονομικό και με τις μικρότερες περιβαλλοντικές επιπτώσεις αλλά και απαιτήσεις σε χώρους. Στον υπόγειο χώρο Η/Μ εγκαταστάσεων στο βόρειο τμήμα του κτιρίου θα εγκατασταθεί γεωθερμική αντλία θερμότητας νερού-νερού, καθώς και κεντρική κλιματιστική μονάδα επεξεργασίας αέρα. Η προσαγωγή και η επιστροφή του αέρα προς και από τους κλιματιζόμενους χώρους θα γίνεται μέσω αγωγών στο ψευδοδάπεδο και πίσω από την ξύλινη επένδυση του κελύφους. Στόμια προσαγωγής προβλέπονται ψηλά στην δυτική πλευρά, ενώ στόμια επιστροφής προβλέπονται στο δάπεδο κατά μήκος της ανατολικής πλευράς. Η ανάπτυξη του κτιρίου στον άξονα Βορρά-Νότου, σε συνδυασμό με ανοιγόμενα τμημάτα των υαλοστασίων βόρειας και νότιας όψης ευνοούν την εκμετάλλευση της θαλάσσιας αύρας αλλά και των βορειοδυτικών και βόρειων ανέμων για τον φυσικό αερισμό και δροσισμό των χώρων. Επιπλέον, οι εξωτερικές κινητές περσίδες και το στέγαστρο της ανατολικής όψης συμβάλλουν στη διαχείριση της ηλιακής ακτινοβολίας ανάλογα με την εποχή, ενώ η χρήση θερμοδιακοπτόμενων πλαισίων και υαλοπινάκων χαμηλού συντελεστή θερμοπερατότητας με επίστρωση χαμηλής εκπομπής σε όλες τις διαφανείς επιφάνειες εξασφαλίζει τις λιγότερες δυνατές απώλειες. Τέλος, η ίδια δομή του κελύφους με τη μεγάλη συνεχή πλήρη επιφάνεια της δυτικής πλευράς, ελαχιστοποιεί την ύπαρξη θερμογεφυρών και σε συνδυασμό με τον υψηλό βαθμό θερμομόνωσής του συμβάλλει δραστικά στη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης του κτιρίου. 





Για να δείτε αναλυτική παρουσίαση του Δεύτερου Βραβείου  κάντε ΚΛΙΚ εδώ.


Κάντε ΚΛΙΚ στις εικόνες για μεγέθυνση

Monday, December 4, 2017



ΝΙΚΟΣ ΚΑΛΟΓΗΡΟΥ:
ΜΙΑ ΕΠΙΤΙΜΟΠΟΙΗΣΗ
+ 
ΕΝΑ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΙ ΜΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΑΠΘ

τρεις σημαντικές πρωτοβουλίες 
του αποχωρούντος προέδρου 
της σχολής αρχιτεκτόνων του ΑΠΘ





Νίκος Καλογήρου, καθηγητής και πρόεδρος στο τμήμα Αρχιτεκτόνων της Πολυτεχνικής Σχολής του Α.Π.Θ 

Δύο σημαντικές εκδηλώσεις που πραγματοποιήθηκαν με πρωτοβουλία του Νίκου Καλογήρου καθηγητή και προέδρου στο τμήμα Αρχιτεκτόνων του τμήματος Αρχιτεκτόνων της Πολυτεχνικής Σχολής του Α.Π.Θ., επιβεβαιώνουν για άλλη μια φορά την αποτελεσματική κινητικότητα αυτής της Σχολής Αρχιτεκτόνων του ΑΠΘ, σε σχέση με τις δραστηριότητες της Σχολής Αρχιτεκτόνων του ΕΜΠ. Δεν πρόκειται μόνο για τις πυκνές αναγορεύσεις σε επίτιμους διδάκτορες σημαντικών προσώπων του χώρου, με πρόσφατο παράδειγμα την αναγόρευση του Αλέξανδρου Τζώνη αλλά και την επίσης συνεχή οργάνωση εκθέσεων και έκδοση βιβλίων. 


Συγκεκριμένα ο Νίκος Καλογήρου με την ομάδα του παρουσίασαν πρόσφατα στο Μουσείο Μπενάκη το νέο βιβλίο και μια έκθεση με θέμα: 90 ΧΡΟΝΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ-ΠΟΛΗ ΑΠΘ: ΕΝΑ ΠΕΔΙΟ ΑΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΥ ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΥ, που έβαλε βέβαια άμεσα το ερώτημα γιατί τελικά επί τόσα χρόνια αποσιωπάτε εδώ στην Αθήνα, η παρουσίαση και ο σχολιασμός των αρχιτεκτονικών έργων και των γενικότερων επεμβάσεων της δικής μας Πολυτεχνειούπολης, ή της Πανεπιστημιούπολης. 


Ο Νίκος Καλογήρου, απερχόμενος πλέον πρόεδρος του τμήματος, αφήνει μια σημαντική παρακαταθήκη που τον τιμά και ελπίζουμε η νέα αντικατάστριά του κα Αλκμήνη Πάκα, να συνεχίσει την πετυχημένη αυτή διαδρομή. 


Αλκμήνη Πάκα, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, ΑΠΘ 

Παραθέτω στην συνέχεια υλικό σχετικά με την αναγόρευση του Αλέξανδρου Τζώνη στην Θεσσαλονίκη σε επίτιμο διδάκτορα και την έκθεση και παρουσίαση του βιβλίου στο Μουσείο Μπενάκη που πραγματοποιήθηκαν την Τετάρτη 29 Νοεμβρίου 2017: 




1. 

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΤΖΩΝΗΣ: ΑΝΑΓΟΡΕΥΣΗ ΣΕ ΕΠΙΤΙΜΟ ΔΙΔΑΚΤΟΡΑ ΑΠΌ ΤΟ ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΤΟΥ ΑΠΘ 

Αλέξανδρος Τζώνης 

Η απονομή του τίτλου του επίτιμου διδάκτορα στον αρχιτέκτονα Αλέξανδρο Τζώνη, από το Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών ΑΠΘ πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 23 Νοεμβρίου 2017 στο αμφιθέατρο του Τελλογλείου Ιδρύματος Τεχνών του ΑΠΘ. Στο Ενημερωτικό Σημείωμα που διανεμήθηκε αναφέρεται εκτός των άλλων ότι: 

Ο Αλέξανδρος Τζώνης, καθηγητής Αρχιτεκτονικής, ερευνητής και συγγραφέας, μεγάλωσε στην Αθήνα και σπούδασε αρχιτεκτονική στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Συνέχισε τις σπουδές του με υποτροφία στο Πανεπιστήμιο του Γέιλ, όπου ξεκίνησε και η ακαδημαϊκή του καριέρα το 1965. Στη συνέχεια δίδαξε σε πολλά πανεπιστήμια του εξωτερικού, όπως στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ, στο Πανεπιστήμιο του Μόντρεαλ, στο Πανεπιστήμιο του Στρασβούργου, στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια, στο Ινστιτούτο Τεχνολογίας του Ισραήλ, στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο Μασαχουσέτης, στο Εθνικό Πανεπιστήμιο της Σιγκαπούρης στο Πανεπιστήμιο του Ντελφτ και στο Πανεπιστήμιο Tsinghua της Κίνας. 

Το σημαντικό ερευνητικό και συγγραφικό του έργο εστιάζει σε θέματα μεθοδολογίας του σχεδιασμού, κριτικής της αρχιτεκτονικής, αναθεώρησης του κλασικού κανόνα και του τοπικισμού. Το 1985 ίδρυσε στο Πολυτεχνείο του Ντελφτ το ερευνητικό ινστιτούτο «Συστήματα Γνώσης Σχεδιασμού (Design Knowledge Systems - DKS)», για τη μελέτη της αρχιτεκτονικής μεθοδολογίας και την ανάπτυξη σχεδιαστικών εργαλείων. 


Τον Αλέξανδρο Τζώνη συνδέουν ιδιαίτεροι δεσμοί με την πόλη της Θεσσαλονίκης, καθώς ο πατέρας του υπήρξε καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης και είναι εγγονός του γνωστού αρχιτέκτονα του μεσοπολέμου Αλέξανδρου Τζώνη με υλοποιημένο έργο στη Θεσσαλονίκη. 
Το Τμήμα Αρχιτεκτόνων του ΑΠΘ, παρά τις αντικειμενικές δυσκολίες που προκαλεί η πολύχρονη οικονομική κρίση, επιδιώκει και επιτυγχάνει να έχει μια διακριτή οντότητα στο χώρο της ελληνικής αρχιτεκτονικής εκπαίδευσης με πολλαπλές εξωστρεφείς δράσεις που στοχεύουν σε μια ευρύτερη παιδευτική διαδικασία και παρουσία ιδιαίτερα χρήσιμη στο χώρο της Θεσσαλονίκης. 


Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται η απονομή του τιμητικού τίτλου του επίτιμου διδάκτορα από το ΑΠΘ και το Τμήμα Αρχιτεκτόνων στον Αλέξανδρο Τζώνη. Το γεγονός θα δώσει την ευκαιρία για να παρουσιάσει τις απόψεις του στο πλαίσιο μιας τελετής ανοιχτής στο ευρύτερο κοινό, όπου θα γίνουν αναφορές για το σύνολο του ακαδημαϊκού του έργου και για τη συμβολή του, μεταξύ άλλων, στην προβληματική του κριτικού τοπικισμού, του κανόνα της κλασικής αρχιτεκτονικής και της αποτίμησης του έργου των μοντέρνων και σύγχρονων αρχιτεκτόνων μέσα από τη διερεύνηση των αρχείων τους. 


Τον έπαινο του τιμώμενου που εκφώνησε ο καθηγητής του Τμήματος Αρχιτεκτόνων Νικόλαος Καλογήρου και έχει μεγάλο ενδιαφέρον, μπορείτε να τον διαβάσετε στο τέλος αυτής της ανάρτησης.

2+3

ΕΝΑ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΙ ΜΙΑ ΕΚΘΕΣΗ 

Νίκος Καλογήρου:
Η πανεπιστημιούπολη του Α.Π.Θ. 
ως πεδίο αρχιτεκτονικού και αστικού εκσυγχρονισμού 


ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΟΛΗ ΑΠΘ: 
90+ χρόνια λειτουργίας / 100+ χρόνια σχεδιασμού 


Η παρουσίαση του σημαντικού αυτού βιβλίου προηγήθηκε των εγκαινίων της έκθεσης. 
Η επιλογή αυτή συνέβαλε στην καλύτερη δυνατή κατανόηση του όλου αυτού εγχειρήματος με δεδομένο ότι το υλικό της έκθεσης είναι πυκνά παρουσιασμένο και σχετικά δύσκολο να γίνει αντιληπτό από τον επισκέπτη. Απαιτεί χρόνο και προσεκτική ανάγνωση και πραγματικά αξίζει τον κόπο. 

Ομιλητές στην παρουσίαση του βιβλίου ήταν ο Δημήτρης Καιρίδης, καθηγητής Διεθνών Σχέσεων Παντείου Πανεπιστημίου και διευθυντής Δικτύου Ναυαρίνου, ο Παναγιώτης Τουρνικιώτης, ο Ηλίας Κωνσταντόπουλος και ο Τάσος Κωτσιόπουλος εκ μέρους του ΕΙΑ. 

Νίκος Καλογήρου, Ηλίας Κωνσταντόπουλος, Τάσος Κωτσιόπουλος 

Ο Τάσος Κωτσιόπουλος τόνισε ότι το campus στην τελική του μορφή, συγκροτεί ένα πραγματικό μουσείο αρχιτεκτονικής: από τον Pozelli , στον Καραντινό, τον Μητσάκη, τους Παπαϊωάννου – Φινέ και όλους τους άλλους. Από τον νεοκλασσικισμό στο μοντέρνο και μετά το μοντέρνο. Κτίρια που θα τα κρίνει η Ιστορία. Το δυσάρεστο είναι ότι αυτό το ζωντανό μουσείο αρχιτεκτονικής δίνει μια εικόνα εγκατάλειψης. Συνεχάρη τον Νίκο Καλογήρου και σε όλη την ομάδα για αυτό το διπλό εγχείρημα που έχει μια εξαιρετική ιστορική αξία. 

Δημήτρης Καιρίδης, καθηγητής Διεθνών Σχέσεων Παντείου Πανεπιστημίου, 

Ο Δημήτρης Καιρίδης, που μεγάλωσε στην Θεσσαλονίκη και είναι φίλος του Νίκου Καλογήρου, μίλησε για τον «παιδικό ενθουσιασμό» του Νίκου Καλογήρου, που τον καθορίζει και στο πλαίσιο αυτό  κατάφερε με πολύ λίγους πόρους να κάνει αυτή την έκθεση και το βιβλίο. 

Ο Παναγιώτης Τουρνικιώτης επεσήμανε ότι αναφέρθηκε στον Γάλλο αρχιτέκτονα, αρχαιολόγο και πολεοδόμο Ερνέστο Εμπράρ, που μετά την πυρκαγιά του 1917 ο οποίος επινόησε την συγκρότηση ενός χώρου, για το πανεπιστήμιο και το τοποθέτησε έκκεντρα σε σχέση με τον πυρήνα της πόλης. 

Λεπτομέρεια από το προοπτικό του δευτέρου σχεδίου του Ε. Εμπράρ για την Πανεπιστημιούπολη Θεσσαλονίκης, 1929-30 
Αρχείο Α. Καραδήμου-Γερόλυμπου και Α. Βιτοπούλου 

Ο Εμπράρ την ίδια χρονιά βρέθηκε στην Αθήνα και συμμετείχε στη ίδρυση της σχολής Αρχιτεκτονικής και οριοθέτησε και εδώ αντίστοιχα μια πανεπιστημιούπολη. Μαθητές του Εμπράρ στην σχολή αρχιτεκτονικές ήταν ο Νικόλαος Μητσάκης, ο Πάτροκλος Καραντινός, ο Νικόλαος Κακούρης, που βγαίνουν από μια μαγιά γαλλικής επιρροής και που θα συναντήσουμε στην Πανεπιστημιούπολη της Θεσσαλονίκης ως πρωτεργάτες της υλοποίησης ενός σχεδιασμού που εμπνεόταν από το πνεύμα της νεωτερικότητας. 

Μελέτη Ν. Μητσάκη, προοπτικό, 1939, Αρχείο Α. Καραδήμου-Γερόλυμπου και Α. Βιτοπούλου 

Είναι εντυπωσιακό πως η νέα αυτή αρχιτεκτονική στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης συμβάλει σε ένα χαρακτήρα αλλαγής και νέων ιδεών, σε αντίθεση με την Αθήνα που μάλλον έχει ένα χαρακτήρα συντήρησης. 
Μεταπολεμικοί απόφοιτοι της σχολής αρχιτεκτόνων της Αθήνας φέρνουν στην Θεσσαλονίκη το νέο πνεύμα που εξελίσσεται στην νεωτερική, πολύπλευρη, διεπιστημονική, πρωτοποριακή Αρχιτεκτονική Σχολή της Θεσσαλονίκης, που θα είναι πιο κοντά στην Ευρώπη και το διεθνές κοινό και θα ανακηρύττει περισσότερους διδάκτορες. 

Στην Θεσσαλονίκη σήμερα συναντάμε μια κάθετη ιστορία της αρχιτεκτονικής. Έχουμε μια κάθετη διαστρωμάτωση, ένα campus το οποίο συνεχίζει να εξελίσσεται διατηρώντας τα κτίρια όλων των εποχών σε μια διαρκή διαπλοκή εξελίξεων. Είναι σημαντικό το γεγονός ότι και σήμερα τα κτίρια εξελίσσονται. 

Προοπτικό του Κεντρικού Πανεπιστημιακού Συγκροτήματος, Κ. Παπαϊωάννου, Κ. Φινές (σύμβουλοι Ι. Λιάπης, Η. Σκρουμπέλος), 1960 

Άποψη του επενδυμένου διαχωριστικού τοιχίου της νέας μονάδας, 
Αρχείο Αν. Κωτσιόπουλου, © Μπ. Λουιζίδης 

Αναρωτιέμαι είπε ο Τουρνικιώτης, τι ακριβώς θα μπορούσαμε να προτείνουμε εμείς εδώ στην Αθήνα για την Πολυτεχνειούπολη του Ζωγράφου. 

Πολυτεχνειούπολη στου Ζωγράφου. 

Ποιοί θα ήταν οι αρχιτέκτονες, στους οποίους θα αναφερόμαστε όταν θα έχουμε να μιλήσουμε για τα κτίρια πολλών σχολών και τι βιβλία θα μπορούσαμε να βγάλουμε, ή ενδεχομένως γιατί και δεν βγάζουμε. Γιατί στην Αθήνα μέσα στα ίδια 90 χρόνια δεν μπορέσαμε να αναπτύξουμε ένα σοβαρό αρχιτεκτονικό λόγο για το Πολυτεχνείο και γιατί μετά βίας μπορούμε να αναγνωρίσουμε ή να ονομάσουμε τον αρχιτέκτονα κάποιων κτιρίων… 

ο Νίκος Καλογήρου 

Την παρουσίαση έκλεισε ο Νίκος Καλογήρου με μια αναλυτική παρουσίαση του υλικού του βιβλίου της έκθεσης και διατυπώνοντας και κάποια ενδιαφέροντα συμπεράσματα. 


Τα ισραηλιτικά νεκροταφεία πριν την ανέγερση της πανεπιστημιούπολης. Αριστερά το παλιό κτίριο της Φιλοσοφικής Σχολής 

Η έκθεση και το βιβλίο που την συνοδεύει προσπάθησε να διερευνήσει την διαχρονική λειτουργία της Πανεπιστημιούπολης, ως πεδίου αρχιτεκτονικού εκσυγχρονισμού. Στην διάρκεια ενός αιώνα, αυτό το campus κατάφερε να σηματοδοτήσει με την συνολική του σύνθεση μεγάλο μέρος από την αστική ταυτότητα της σύγχρονης Θεσσαλονίκης. 

Το κτίριο της Οθωμανικής Σχολής Διοίκησης στην αρχική μορφή του, Β. Ποζέλι, 1888, Συλλογή Γ. Μέγα 

Στην ομιλία του παρουσίασε αναλυτικά υλικό από την έκθεση και το βιβλίο και αναφέρθηκε σε μεθοδολογικά και ιστορικά στοιχεία που καθόρισαν τη δομή του εγχειρήματος, διερευνώντας παράλληλα και αναλύοντας την πολεοδομική, αρχιτεκτονική και ιστορική του διάσταση στην εξέλιξή του. 

Άποψη της πανεπιστημιούπολης και της ΔΕΘ, 1970, 
Θεσσαλονίκη. Τεκμήρια Φωτογραφικού Αρχείου 1900-1980, 2009: 31 

Εκτιμά ότι από αυτή την αναλυτική αποτίμηση που επιχειρείται, σε επίπεδο αρχιτεκτονικού και αστικού σχεδιασμού και παρά τις πολύ διαφορετικές προσεγγίσεις, υπάρχει και μια αξιοσημείωτη διαχρονική ενότητα σύλληψης, που οφείλεται σε αυτούς τους ευτυχείς συνδυασμούς αξιόλογων αρχιτεκτονικών προτάσεων και κατάλληλων συγκυριών.

Γενική άποψη της νοτιοδυτικής και της βορειοδυτικής όψης του κτιρίου της Φυσικομαθηματικής Σχολής, πριν από τη διαμόρφωση της πλατείας Χημείου, σε φωτογραφία αρχείου. 
Φωτογραφικό Αρχείο Κυριαζόπουλου, Ψηφιοθήκη: ψηφιακές συλλογές, Βιβλιοθήκη Α.Π.Θ. (ARC-2012-49545) 

Τόνισε ότι τα σημαντικότερα επιτεύγματα στην Θεσσαλονίκη, προέκυψαν από αυτόν τον πραγματισμό που είχαν σημαντικοί αρχιτέκτονες, οι οποίοι με πενιχρά μέσα και με περιορισμένες δυνατότητες κατόρθωσαν να συνδυάσουν το λειτουργικό με το μνημειακό, το διεθνές με το τοπικό, και πέτυχαν σε ορισμένες περιπτώσεις ένα είδος νέας ελληνικότητας, που δεν ταυτίστηκε με τη αναβίωση κλασσικών και παραδοσιακών μορφών, αλλά προσέθεσε μια απογυμνωμένη μνημειακότητα, σε σημαντικά εκπαιδευτικά κτίρια του ΑΠΘ.

Άποψη του αμφιθεάτρου της Κτηνιατρικής Σχολής, 
© Ν. Καλογήρου 

ένα τολμηρό συμπέρασμα...

Ο Καλογήρου καταλήγει σε ένα τολμηρό συμπέρασμα που στηρίζεται στην διαπίστωση ότι η χωρική δομή του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, διατήρησε ένα καινοτόμο και νεωτερικό χαρακτήρα και μπορεί αυτό να συσχετιστεί με παραμέτρους που σχετίζονται με την ευρύτερη πολιτική αστικού εκσυγχρονισμού στην Θεσσαλονίκη και στην Ελλάδα, που εμπεριέχει ταυτόχρονα τις συνιστώσες αλλαγής το χώρου της πόλης, το urban, αλλά και της κοινωνικής bourgeois διάστασης της μεταρρύθμισης. 

Έτσι η κατασκευή του χώρου στην Πανεπιστημιούπολη μπορεί να συσχετιστεί, με την καινοτόμα, ιδιότυπη εξέλιξη του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης που από την αρχή του, για παράδειγμα, καλλιέργησε τον δημοτικισμό. 

«Μήπως ο μοντερνισμός στην αρχιτεκτονική είναι το αντίστοιχο του δημοτικισμού;» 

Μπορεί να μην έγινε συνειδητά αλλά έγινε από την ίδια ομάδα ανθρώπων που ήταν στο πανεπιστήμιο παρόντες. Υπάρχει λοιπόν ένα παρελθόν που φαίνεται να δείχνει ότι η νεωτερικότητα στην γλώσσα, στην έκφραση στην επιστήμη και στην αρχιτεκτονική συσχετίζονται. Ένα συμπέρασμα που δεν είναι αυθαίρετο. 


3.
ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΟΛΗ ΑΠΘ: 

90+ χρόνια λειτουργίας / 100+χρόνια σχεδιασμού 

έκθεση 


Η έκθεση που εγκαινιάστηκε στο Μουσείο Μπενάκη στην Πειραιώς, στις 29 Νοεμβρίου 2017 πρωτοπαρουσιάστηκε στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης από την 1η Μαρτίου έως τις 31 Αυγούστου 2017  με αναπάντεχη επιτυχία με πάνω από 50 000 επισκέψεις. 

Η είσοδος της έκθεσης σηματοδοτείται με ένα περίπτερο και μία αρχιτεκτονική εγκατάσταση 

Απόψεις του αρχιτεκτονικού περίπατου στο φουαγιέ του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης 

Η έκθεση στο Μουσείο Μπενάκη, αναφέρει το ενημερωτικό σημείωμα, εστιάζει στην ανάδειξη της μοναδικότητας της πανεπιστημιούπολης του Α.Π.Θ. ως νησίδας μοντέρνας αστικής και αρχιτεκτονικής σύνθεσης. Με αυτή την οπτική, η αρχιτεκτονική διευθέτηση σχετίζεται με την ευρύτερη παιδευτική λειτουργία του Αριστοτελείου στο πλαίσιο του ιδιόμορφου αστικού εκσυγχρονισμού της Θεσσαλονίκης, μιας πόλης με διαχρονική, πολυπολιτισμική παρουσία. 



Ο κορμός της έκθεσης περιλαμβάνει σύγχρονες αλλά και ιστορικές φωτογραφικές λήψεις, σχέδια, σύντομα κριτικά επεξηγηματικά κείμενα και ογκομετρικό πρόπλασμα του συνόλου. Στην πρώτη ενότητα, μια σύνθετη αφήγηση, ταυτόχρονα ιστορική, πολεοδομική και αρχιτεκτονική, αναλύει χρονολογικά τις διαδικασίες του σχεδιασμού της πανεπιστημιούπολης με αναφορές στο ευρύτερο πολιτικό και πολιτισμικό πλαίσιο. 



Στη δεύτερη ενότητα, 15 επιλεγμένες αρχιτεκτονικές υλοποιήσεις εξετάζονται, ως χαρακτηριστικές μελέτες περιπτώσεων, με αναλυτικές αναφορές στις τυπολογικές, κατασκευαστικές και αισθητικές τους διαστάσεις. 



Πρόσθετο ενδιαφέρον προκύπτει από την παρουσίαση, μέσα στην έκθεση, της απήχησης που είχε η κατασκευή της πανεπιστημιούπολης του Α.Π.Θ. στα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας, με οπτικοακουστικό υλικό από επίκαιρα εποχής και με αντίγραφα από σχετικές δημοσιεύσεις και εκδόσεις. 

Παράλληλα γίνεται μια απόπειρα αποτύπωσης της σύγχρονης αντιληπτικής εικόνας του χώρου με φωτογραφίες που συγκεντρώθηκαν από τη Φωτογραφική Λέσχη Αρχιτεκτονικής Σχολής (Φ.Λ.Α.Σ.) και βίντεο από το μάθημα «Επιλογές: Το ντοκιμαντέρ στην Αρχιτεκτονική» με θέμα «Διαδρομές στο Α.Π.Θ». 

Η έκθεση υλοποιήθηκε υπό την αιγίδα του Ελληνικού Ινστιτούτου Αρχιτεκτονικής, με την υποστήριξη της Εταιρείας Αξιοποίησης και Διαχείρισης Περιουσίας του Α.Π.Θ. και του Τμήματος Αρχιτεκτόνων Μηχανικών της Πολυτεχνικής Σχολής Α.Π.Θ. 


Για να διαβάσετε τον έπαινο του τιμώμενου Αλέξανδρου Τζώνη, που εκφώνησε ο καθηγητής του Τμήματος Αρχιτεκτόνων Νικόλαος Καλογήρου που έχει μεγάλο ενδιαφέρον κάντε ΚΛΙΚ εδώ.