ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΛΟΝΔΙΝΟ Νο 44

RENÉ MAGRITTE: 

“THIS IS STILL NOT A PIPE”

ΣΤΗΝ GAGOSIAN ΤΟΥ ΛΟΝΔΙΝΟΥ

“έξι δεκαετίες μετά τον θάνατό του, 

η επιρροή του εξακολουθεί να αντηχεί 

στη σύγχρονη καλλιτεχνική παραγωγή”

Έχω μια ιδιαίτερη αδυναμία και μία παράξενη έλξη με το έργο Η αυτοκρατορία του φωτός ένα από τα διασημότερα έργα του Βέλγου σουρεαλιστή ζωγράφου René Magritte, κορυφαίο επίτευγμα του σουρεαλισμού, που εδώ και χρόνια η σχετική αφίσα αγορασμένη από την Μπιενάλε της Βενετίας στις αρχές της δεκαετίας του ΄80, κοσμούσε καδραρισμένη το γραφείο μου και στην συνέχεια εντάχθηκε στην είσοδο του σπιτιού μας.

René Magritte, Η αυτοκρατορία του φωτός,

Ήθελα πάντα να απολαμβάνω αυτό το αίσθημα μυστηρίου και αμφιβολίας, που μου προκαλεί για το τι είναι πραγματικό και τι φαντασιακό, μέσα από αυτή την παράδοξη συνύπαρξη ημέρας και νύχτας. Δεν πρόκειται βέβαια για τον μόνο πίνακα. Ανήκει σε μια σειρά παρόμοιων έργων, που ο René Magritte δημιούργησε από τη δεκαετία του 1940 έως τη δεκαετία του 1960.

Δεν είχα βέβαια ποτέ στο παρελθόν την δυνατότητα, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, να δω μια τόσο εκτεταμένη έκθεση, με την πιο ολοκληρωμένη παρουσίαση έργων του René Magritte και τόσο καλά στημένη, σε μια διάσημη γκαλερί, όπως η Gagosian του Λονδίνου, που έχει την δυνατότητα να επιμελείται εκθέσεις με υψηλού κόστους ποιότητες στην αρχιτεκτονική του χώρου,  καθώς και στην επιλογή και το στήσιμο των έργων.

Gagosian, Grosvenor Hill, London. Photo: Philip Vile

Είχε προηγηθεί το 2022 στην TATE Modern, μία από τις σημαντικότερες διεθνείς εκθέσεις των τελευταίων ετών, με τίτλο Surrealism Beyond Borders, που περιλάμβανε λίγα εμβληματικά έργα του Magritte, όπως το La durée poignardée (Time Transfixed, 1938). 

Réne Magritte, Le durée poignardée, 1938

Την έκθεση αυτή, που παρουσιάστηκε εκτενώς σε αυτό το  blog, μπορείτε να δείτε εδώ. 

Η εκθεση στην γκαλερί Gagosian με τίτλο This Is Still Not a Pipe: The Afterlife of Magritte (Αυτό δεν είναι ακόμα πίπα: Η μεταθανάτια πορεία του Magritte) που επιμελούνται οι Jasper Sharp και Bernard Lagrange, εγκαινιάστηκε στις 24 Σεπτεμβρίου στον χώρο Grosvenor Hill στο Λονδίνο. Η έκθεση διοργανώθηκε σε συνεργασία με το Fondation Magritte και εξετάζει την κληρονομιά του καλλιτέχνη μέσα από σημαντικούς πίνακες ζωγραφικής, έργα σε χαρτί και γλυπτά από όλες τις περιόδους της σταδιοδρομίας του, έργα που έχουν παραχωρηθεί από μουσεία και ιδιωτικές συλλογές, ανάμεσα στα οποία συγκαταλέγονται μερικά από τα πιο αναγνωρίσιμα θέματα του δημιουργού.

Τα έργα αυτά αντιπαραβάλλονται με δημιουργίες περισσότερων από σαράντα καλλιτεχνών διαφορετικών γενεών —πολλές εκ των οποίων φιλοτεχνήθηκαν ειδικά για τη συγκεκριμένη έκθεση— σε μια εντυπωσιακή εγκατάσταση, εμπνευσμένη από τις εμβληματικές και παράδοξες πτυχές της καλλιτεχνικής πρακτικής του Magritte.

Άποψη της αίθουσας 2

Αυτή η παράλληλη έκθεση έργων άλλων καλλιτεχνών, που έχουν εμπνευστεί από την καλλιτεχνική προσέγγιση του Magritte, ενέχει πάντα τον κίνδυνο να αποπροσανατολίσει τον επισκέπτη, που σε κάποιες περιπτώσεις δύσκολα μπορεί να διακρίνει την προέλευσή τους. Το εγχείρημα που συχνά επιλέγεται από τους επιμελητές, υποβάθμισε κατά την άποψή μου την τρέχουσα έκθεση της Frida Kahlo στην  TATE Modern με τίτλο “Frida: The Making of an Icon”, όπου η πληθώρα των συναφών έργων άλλων καλλιτεχνών στην ουσία επισκιάζουν τα έργα της Frida, και δυσκολεύον τον θεατή να εισπράξει το απόσταγμα των έργων της.

Στους άψογα προετοιμασμένους χώρους της γκαλερί Gagosian περιλαμβάνονται πίνακες, που είχαν εκτεθεί σε μερικές από τις σημαντικότερες εκθέσεις του Magritte. Ιδιαίτερα, στις δύο από τις τέσσερις αίθουσες της γκαλερί όπου τα έργα εκτίθενται περιμετρικά με φόντο  πτυχωτά υφάσματα σε διαφορετικά τολμηρά χρώματα, εν είδη πολύτιμης αυλαίας, αποδίδοντας μια θεατρικότητα, που ενισχύεται και από άψογους ατμοσφαιρικούς φωτισμούς. Βάθρα ικανού μεγέθους στο κέντρο των χώρων, από ξύλο στην μία αίθουσα και από εμφανή τούβλα στην άλλη υποδέχονται γλυπτικές συνθέσεις και κυρίως έργα άλλων καλλιτεχνών.

Επιλογές από τα έργα που εκτίθενται, παρουσιάζονται στην συνέχεια κατά αίθουσα και με ιδιαίτερη αναφορά κυρίως στα έργα του Magritte.

ΑΙΘΟΥΣΑ 2

Άποψη της αίθουσας 2

Ed Rushca, Bird Drinks Creek Dry, Fish escapes, 1965

René Magritte

The art of Living, 1967

René Magritte

The Rights of Man, 1948

George Condo

The Apple Picker, 2009

René Magritte

The Final Blow, 1947

René Magritte

The Leader of the Band, 1955

René Magritte

Blood Will Tell, 1948

Issy Wood

Serves of right, 2019

René Magritte

The Curse, 1931

René Magritte

The Dominion of Light, 1961

René Magritte

Natural Selection, 1938

René Magritte

Reclining Nude, 1928

René Magritte

The Commonplace, 1964

Σε πρώτο πλάνο το έργο: 

Charles LeDray, 

MEN MAN WOMAN WOMEN, 2012-2020-23

Alex Da Corte

Slow Graffiti, 2017

René Magritte

Sky-bottle, 1943

Jeff Koons

J.B.Turner Train, 1968

Maurizio Cattelan

EMPIRE, 2025

Sosiro Mtsubara

Madοromi, 2016-26

Vija Celmins

Pink Pearl Eraser, 1966-67

Dominique Fung

The Mermaid's Cabinet, 2026

ΑΙΘΟΥΣΑ 3

Άποψη της αίθουσας 3

René Magritte

The Treachery of Images, 1952

Michael Craig-Martin

An Oak Tree, 1973

ΑΙΘΟΥΣΑ 4

Άποψη της αίθουσας 4

Anna Weyant

Pilot Episode, 2026

René Magritte

The Red Model, 1947/ 1948

René Magritte

The Music Lesson, 1965

René Magritte

The Exception, 1963

René Magritte

The Listening Room, 1958

René Magritte

The Interpretation of Dreams, 1953

René Magritte

The Philosopher's Lamp, 1936

René Magritte

The Amorous Vista, 1935

René Magritte

The Celestial Shade, 1927

René Magritte

Organ-Tones of Evening, 1965

René Magritte

One-night Museum, 1927

René Magritte

The Triumphal March, 1948

René Magritte

The Delight of Landscape, 1928

Σε πρώτο πλάνο από αριστερά προς τα δεξιά:

Isabelle Albuquerque, Orgy For Ten People In One Body: 7, 2021

Jeff Koons, Snrkel Vest, 1985

Sara Lucas, SLAG, 2022

Σε πρώτο πλάνο: René Magritte, The Labors of Alexander, 1967

Σχετικά με την έκθεση, ο Larry Gagosian σημειώνει: «Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς τον σημερινό κόσμο χωρίς τον Magritte. Σχεδόν έξι δεκαετίες μετά τον θάνατό του, η επιρροή του εξακολουθεί να αντηχεί στη σύγχρονη καλλιτεχνική παραγωγή, αλλά και πέρα ​​από αυτήν, στο ευρύτερο πεδίο της οπτικής κουλτούρας —διαμορφώνοντας τη διαφήμιση, το design, τη μόδα, ακόμα και τη μουσική. Χαίρομαι ιδιαίτερα που παρουσιάζω ξανά το έργο του στην γκαλερί και που προσφέρω στο κοινό μια νέα ευκαιρία να έρθει σε επαφή με την ποίηση, το πνεύμα και το μυστήριο που χαρακτηρίζουν το όραμά του».

Εντυπωσιακές εικόνες από την πρόσοψη της γκαλερί, που μεταφέρουν στο φυσικό περιβάλλον του δρόμου τον διάσημο σουρεαλιστικό πίνακα του René Magritte, Το Τηλεσκόπιο (La lunette d'approche).

Στους σύγχρονους καλλιτέχνες που συμμετέχουν στην έκθεση  περιλαμβάνονται οι: Isabelle Albuquerque, Harold Ancart, Nairy Baghramian, Matthew Barney, Sula Bermúdez-Silverman, Maurizio Cattelan, Vija Celmins, Talia Chetrit, George Condo, Michael Craig-Martin, John Currin, Alex Da Corte, Dominique Fung, Lenz Geerk, Robert Gober, David Hammons, Rachel Harrison, Mona Hatoum, Allison Katz, Jeff Koons, Sean Landers, Charles LeDray, Glenn Ligon, Sarah Lucas, Victor Man, Soshiro Matsubara, Adam McEwen, Bennett Miller, Jill Mulleady, Yoko Ono, Laura Owens, Charles Ray, Giangiacomo Rossetti, Ed Ruscha, Betye Saar, Dana Schutz, Ricky Swallow, Pol Taburet, Kazuna Taguchi, Mark Tansey, Georges Thiry, Anna Weyant, Jordan Wolfson, Issy Wood, Joanna Woś και Joseph Yaeger.

Κάντε ΚΛΙΚ στις εικόνες και ξαναδείτε τις σε μεγέθυνση