Sunday, February 5, 2012

O PER KIRKEBY ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΚΑΙ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ


ένα νέο ξεκίνημα
με μια υψηλού επιπέδου έκθεση

Αναστασία Λαζαρίδου

Με καλούς οιωνούς ξεκινά η νέα διευθύντρια του Μουσείου Αναστασία Λαζαρίδου, την δύσκολη πορεία της στο χώρο του Πολιτισμού. Στενή συνεργάτης του Δημήτρη Κωνστάντιου, κινείται στις ίδιες τολμηρές και επιτυχημένες επιλογές και επιλέγει να παρουσιάσει στα πλαίσια των περιοδικών εκθέσεων του Μουσείου, την πλέον πολυδιάστατη προσωπικότητα της Δανέζικης σύγxρονης Τέχνης, τον ζωγράφο, ποιητή, συγγραφέα και στοχαστή Per Kirkeby ( Περ Κίρκεμπι). 

Per Kirkeby 

Η Αναστασία  Λαζαρίδου, σε συνεργασία με την πρεσβεία της Δανίας και τους συνεργάτες της, επανέφερε με την έκθεση αυτή, την αίγλη του Μουσείου, τόσο με το εξαιρετικό στήσιμο των έργων και την ατμόσφαιρα του χώρου,  όσο και με τον περιεκτικό κατάλογο που την συνοδεύει.



 από την πρώτη αίθουσα της έκθεσης

 Ο σημαντικός αυτός καλλιτέχνης έχει στο παρελθόν ταξιδέψει στην Ελλάδα, στην Ζάκυνθο, την Πελοπόννησο, την Κρήτη, την Χίο και την Αθήνα όπου επισκέφτηκε το Βυζαντινό Μουσείο. Ήταν τότε, λέει μια μικρή έπαυλη που είχε κάτι μυστικό. Μόνο οι μυημένοι πήγαιναν εκεί. Σήμερα έχοντας ήδη εκθέσει στην Tate Modern στο Λονδίνο, στο Centre Pompidou στο Παρίσι, στο Metropolitan Museum of Art και στο  Museum of Modern Art  στην Νέα Υόρκη επέλεξε και πάλι το ΒΧΜ  για να παρουσιάσει την δουλεία του. Ο χώρος αυτός αντικατοπτρίζει την ισχυρή επιρροή που έχει η Βυζαντινή εποχή στην Τέχνη του. 




άποψη από την δεύτερη και τρίτη αίθουσα



 Anastasis, 1997. Oil on canvas, 200 x 180 cm. Kunstmuseet Trapholt. Kolding, Denmark


 Untitled, 2005. Mixed media on blackboard, 122 x 122 cm. Galleri Bo Bjerggaard, Copenhagen.

Δεν είμαι ειδικός στα θέματα της Βυζαντινής τέχνης, αλλά διασχίζοντας τους υψηλού επιπέδου χώρους της μόνιμης έκθεσης του Μουσείου, όπως τους έπλασε ο Δημήτρης Κωνστάντιος, βρίσκεσαι στις αίθουσες των περιοδικών εκθέσεων, μπροστά σε  μια ατμόσφαιρα χρωματικής έκρηξης που χαρακτηρίζει τα έργα του καλλιτέχνη. 

 Untitled, 2011. Oil on canvas 200 x 220 cm. Galleri Bo Bjerggaard, Copenhagen.
  
Προσεγγίζει την ζωγραφική του μέσα από τις ειδικές σπουδές γεωλογίας, τις επιρροές από τον  Kazimir Malevits αλλά και από την στάση των εικονομάχων που πάλεψαν για την απαλοιφή των προσώπων από τις εικόνες.
Η επιρροή των έργων του  από την Βυζαντινή Τέχνη δεν είναι αυτόματα εμφανής.  Είναι όμως εντυπωσιακοί οι συσχετισμοί που πραγματοποιούνται στην έκθεση με σπάνιες εικόνες  που επιλέχθηκαν από το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο.



 Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος και Πρόχωρος, 
17ος αιώνας, Αυγοτέμπερα σε ξύλο.


 Laeso, 1997. Oil on canvas, 160 x 160 cm. Private conllection. Courtesy Galleri Bo Bjerggaard, Copenhagen



Giorgios Vidalis: Saint John the Baptist. Icon, 17th century, 89 x 59 cm.The Byzantine and Christian Museum, Athens. D. Loverdos Collection


Untitled, 1999. Mixed media on balckboard 122 x 122 cm.
Louisiana Museum of Modern Art, Humbebaek.

Όπως οι Βυζαντινοί ζωγράφοι κατά την εικονομαχία, αναζητούν το υποκατάστατο των συμβόλων, έτσι και ο Per Kirkeby πειραματίζεται  με χαρακτηριστικά στοιχεία της Βυζαντινής Τέχνης, με ένα δικό του ξεχωριστό τρόπο αφαίρεσης: το δένδρο που παραπέμπει στον σταυρό, τα βράχια και τα σπήλαια. Και μέσα από αυτά κατορθώνει να αποδώσει την ανάσταση και άλλα θέματα.







 Brett-Felsen. 2000. Oil on canvas, 220 x 200 cm. Museum of Modern Art, Humlebaek.

Untitled, 1999, detail
Oil on canvas, 200 x 200 cm. Private Collection, Denmark. Courtesy Galleri Bo Bjerggaard, Copenhagen.
 

 ↑ Click images to enlarge
Μην χάσετε αυτήν την έκθεση που αποπνέει μια μεσογειακή αύρα, παρά την βόρειο-ευρωπαϊκή καταγωγή του καλλιτέχνη και θα διαρκέσει  μέχρι 24 Μαρτίου 2012. 

Ακολουθεί η έκθεση του Γιάννη Λασηθιωτάκη
.



Sunday, January 29, 2012

ΣΤΗΝ ΚΟΨΗ ΤΟΥ ΞΥΡΑΦΙΟΥ…


Γιώργος Χατζημιχάλης: 
«Ο ζωγράφος Α.Κ. Ένα μυθιστόρημα»




Έφτασα στο  ΕΜΣΤ ένα βροχερό πρωινό Κυριακής,  με όλες τις καλές προθέσεις να απολαύσω την έκθεση του Γιώργου Χατζημιχάλη, με τίτλο «Ο ζωγράφος Α.Κ. Ένα μυθιστόρημα».
Στη διαδρομή έφερα στο μυαλό μου την μεγάλη παλιότερη έκθεσή του στου ΦΙΞ, που πραγματικά με είχε συγκινήσει, αλλά και την αίσθηση αμηχανίας που μου είχε προκαλέσει  το πολύ-εκτεθειμένο έργο του «Νοσοκομείο».  Φτάνοντας, στάθηκα  απέναντι από τα παλαιά γραφεία της Νέας Δημοκρατίας στην Ρηγίλλης. Ξαναζωντάνεψαν μέσα μου οι εφιάλτες της κρίσης που βιώνουμε.

 
Το θέμα της έκθεσης είναι γνωστό. Όπως γράφει η επιμελήτριά της Δάφνη Βιτάλη, πρόκειται για μια εγκατάσταση όπου  «ο Χατζημιχάλης συνδέει το προσωπικό με το συλλογικό, το βιωματικό με την φαντασίωση, την μυθοπλασία με την πραγματικότητα, την ταυτότητα με την ετερότητα και τον εαυτόν με τον Άλλον.»   Ένας ανύπαρκτος φανταστικός καλλιτέχνης,    στην τελευταία φάση της ζωής  κλειδώνεται μέσα  στο διαμερισμά του, όπου ζωγραφίζει ασταμάτητα, ασφυκτιά,  γυρίζει ένα αυτό-αναφορικό φιλμ και πεθαίνει.



Περιπλανήθηκα στην έκθεση ακολουθώντας τις ατελείωτες σειρές των μικρών έργων, αφήνοντας τον εαυτό μου ελεύθερο και  καταγράφοντας ταυτόχρονα εικόνες που μου προκαλούσαν το ενδιαφέρον. 








Προσπάθησα να μπω στο κλίμα του «ζωγράφου Α.Κ.» μα τελικά διαρκώς είχα την αίσθηση ότι ο Χατζημιχάλης ήταν ο «εγκλεισμένος» και με «υστερική ακρίβεια» καταγράφει  την δική του πραγματικότητα, δίνοντας έμφαση σε αναρίθμητες λεπτομέρειες από ένα διαμέρισμα της δεκαετίας του ΄60, με μια εντελώς ρεαλιστική τεχνική.




Προς στιγμήν γύρισα πίσω σε μια άλλη εποχή, όπου η τέχνη του οικοδομείν και η τεχνολογία είχαν έναν διαφορετικό κώδικα σε σχέση με σήμερα.







Λεπτομέρειες από σοβαντεπιά, σώματα καλοριφέρ, ντουλάπια, πλακίδια μωσαϊκά, διακόπτες και μπρίζες. Ένα αίσθημα νοσταλγίας μου δημιουργήθηκε, από χώρους οικείους από το παρελθόν, αλλά γρήγορα συνειδητοποίησα  και αναρωτήθηκα: προς τι; Στην συνέχεια πέρασα στις προβολές με εικόνες δραματικές, για να καταλήξω στην αμήχανη εγκατάσταση ενός χώρου με κάτοψη σε κλίμακα 1:1 και τοίχους 1:2. Μια αίσθηση θανάτου παντού…


 




 
Ξανάκανα από την αρχή, όλη την διαδρομή και των πέντε ενοτήτων μιας καλά ομολογουμένως στημένης έκθεσης, αναζητώντας την ουσία και το νόημα, και κυρίως την συγκίνηση, σε αυτή την παράξενη περίοδο που βιώνουμε.  
Αισθάνθηκα σαν  προσκολημένος επίμονα  στην ενατένιση  μιας  αναμμένης λάμπας μέσα στο σκοτάδι. 
Έφυγα με ένα αίσθημα κενού...






Wednesday, January 25, 2012





με το βλέμμα στραμμένο στην ποίηση του έργου σου...

ΘΟΔΩΡΟΣ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ